Niezawodność szwajcarskiego zegarka

W trakcie szczytowych dni przez systemy rozliczeń międzybankowych Krajowej Izby Rozliczeniowej SA przechodzi prawie dwa miliony transakcji o wartości prawie 20 mld zł (ponad 4,5 mld USD). Ich obsługa wymagała budowy zaawansowanego systemu rozliczeniowego, który ze względu na rosnące wymagania banków i nowe rodzaje usług finansowych skazany jest na nieustanną ewolucję - bez możliwości przerwy w pracy.

W trakcie szczytowych dni przez systemy rozliczeń międzybankowych Krajowej Izby Rozliczeniowej SA przechodzi prawie dwa miliony transakcji o wartości prawie 20 mld zł (ponad 4,5 mld USD). Ich obsługa wymagała budowy zaawansowanego systemu rozliczeniowego, który ze względu na rosnące wymagania banków i nowe rodzaje usług finansowych skazany jest na nieustanną ewolucję - bez możliwości przerwy w pracy.

Krajowa Izba Rozliczeniowa SA (KIR) to instytucja odpowiedzialna za dokonywanie rozliczeń międzybankowych w Polsce. Założona w 1991 r. przez 16 banków (w tym NBP) i Związek Banków Polskich miała zbudować system rozliczeniowy, który umożliwiałby szybką rejestrację i wymianę zleceń płatniczych między bankami, przeprowadzanie rozliczenia netto między bankami, umożliwiającego ustalenie ich wzajemnych zobowiązań i przedstawianie wyników tego rozliczenia bankom oraz NBP - instytucji regulującej przepływ środków finansowych między kontami wszystkich banków prowadzących działalność na terenie Polski.

KIR jednocześnie rozpoczęła przygotowywanie dwóch systemów rozliczeniowych. Pierwszy - SYBIR - uruchomiony w 1993 r., automatyzował dotychczas funkcjonujące rozliczenia obsługiwane przez NBP, polegające na wymianie wszystkich dokumentów papierowych między bankami i dokonywaniu rozrachunku wzajemnych uznań i obciążeń. Drugi, o nazwie ELIXIR, produkcyjnie uruchomiony w 1994 r., realizuje ideę Elektronicznej Izby Rozliczeniowej, w której jedynym dokumentem rozliczeniowym był dokument elektroniczny uznany za wiarygodny w ramach wzajemnego porozumienia między wszystkimi bankami uczestniczącymi w systemie ELIXIR.

Te dwa główne systemy KIR w ub.r. uzupełniono nową infrastrukturą certyfikatów kluczy publicznych (system SZAFIR) oraz systemem optycznego odczytu dokumentów papierowych IMBIR, umożliwiającym zautomatyzowaną zamianę papierowych dokumentów bankowych na formę elektronicznego komunikatu rozliczeniowego.

SYBIR

Najbardziej hermetycznym systemem KIR jest SYBIR, który od ośmiu lat pracuje wg pierwotnie przyjętych założeń. Podstawowe w izbie rozliczeniowej jest nie samo przeprowadzenie rozrachunku, ale jak najszybsze zebranie dokumentów papierowych z oddziałów banków, ich segregowanie i dostarczenie do docelowych oddziałów, będących drugą stroną w rozliczeniach finansowych. Podstawą do dokonania przelewu i jego zaksięgowania na odpowiednim koncie jest bowiem dotarcie dokumentu papierowego do miejsca przeznaczenia. Aby proces ten skrócić do minimum, pracownicy KIR musieli opracować niezawodny system dystrybucji na terenie całej Polski dużej ilości worków zawierających dokumenty bankowe.

W tym celu w całym kraju (w dawnych miastach wojewódzkich) utworzono 17 tzw. Bankowych Regionalnych Izb Rozliczeniowych (BRIR). Każdy oddział lub bank bezpośrednio uczestniczący w systemie rozliczeń SYBIR przygotowuje pakiet przesyłek operacji bankowych do wszystkich oddziałów/banków, z którymi musi się rozliczyć, wraz z dyskietką zawierającą zbiorczy spis tych operacji (już w formie elektronicznej) i razem ze zbiorczym wydrukiem przekazuje całość do najbliższego biura BRIR. W każdym z nich dokumenty papierowe zawarte w przesyłce są segregowane i rozwożone za pośrednictwem zbudowanej przez KIR sieci poczty kurierskiej do pozostałych BRIR-ów, obsługującej oddziały banków, będące drugą stroną transakcji. Zawarte w przesyłkach dyskietki ze zbiorem rozliczeń są wczytywane do działającego w BRIR-ach systemu SYBIR-B, skąd drogą telekomunikacyjną są przekazywane do centrali KIR (do systemu SYBIR-C), w której dokonywane jest finalne rozliczenie.

W systemie kurierskim, którego logistyka została opracowana przez KIR, czas przewiezienia przesyłki z dowolnego miejsca Polski w inne wynosi do 24 godzin.


TOP 200