Systemy wideokonferencyjne IP

Wzrost zapotrzebowania na aplikacje wideokonferencyjne idzie w parze z coraz większą przepływnością telekomunikacyjnych sieci szkieletowych i komputerowych. Towarzyszy temu rozwój terminali tele- i wideokonferencyjnych, działających przez sieci cyfrowe ISDN oraz komputerowe LAN czy WAN. Upowszechniania się korzystania z usług wideokonferencyjnych należy jednak upatrywać w ich implementacji w sieciach z protokołem IP.

Wzrost zapotrzebowania na aplikacje wideokonferencyjne idzie w parze z coraz większą przepływnością telekomunikacyjnych sieci szkieletowych i komputerowych. Towarzyszy temu rozwój terminali tele- i wideokonferencyjnych, działających przez sieci cyfrowe ISDN oraz komputerowe LAN czy WAN. Upowszechniania się korzystania z usług wideokonferencyjnych należy jednak upatrywać w ich implementacji w sieciach z protokołem IP.

Chociaż sieci cyfrowe z integracją usług ISDN (Integrated Services Digital Network) nie stanowią konkurencji dla bardziej nowoczesnych rozwiązań z przełączaniem pakietów (sieci ATM, sieci IP), ich sztandarową aplikacją nadal są usługi wideokonferencyjne - oparte na tradycyjnych systemach komutacji PSTN bądź szybkich sieciach pakietowych. Obecnie (2001 r.) nadal ok. 80 proc. wszystkich połączeń wideokonferencyjnych korzysta z rozwiązań ISDN, trochę mniej niż 5 proc. - z sieci ATM, a pozostałe opierają się na sieciach z protokołem IP. W ostatnich latach pojawiło się wiele aplikacji i rozwiązań wideokomunikacyjnych, dedykowanych zarówno komutowanym sieciom PSTN, jak i rozległym sieciom z protokołem IP, ale tylko niektóre z nich zasługują na miano prawdziwej wideokonferencji.

Systemy wideokonferencyjne IP

Ogólna architektura systemu wideokonferencyjnego

Wideokonferencja oznacza audiowizualne połączenie telekomunikacyjne, umożliwiające zsynchronizowany i jednoczesny przekaz w czasie rzeczywistym ruchomego obrazu (z pełnym, dynamicznym ruchem treści obrazowej), głosu i danych między użytkownikami lub grupami użytkowników znajdujących się w różnych miejscach. Właściwszym kryterium przynależności do tej grupy usług jest zgodność ze standardami transmisji typu H.320 lub H.323, co oznacza możliwość współpracy różnych urządzeń, pochodzących od wielu producentów. Charakterystyczną cechą usług wideokonferencyjnych jest transmisja multimedialnych sygnałów w czasie rzeczywistym, co narzuca potrzebę dysponowania odpowiednio szerokim pasmem oraz właściwą szybkością reagowania na zmiany, także niezbędną w przekazach wideokonferencyjnych przez sieci z protokołem IP (Internet).

Systemy wideokonferencyjne IP

Zasada działania trybu IP-multicast

Od strony funkcjonalnej aplikacje wideokomunikacyjne (głos i obraz) można podzielić na działające w trybach: point-to-point (np. wideotelefonia), point-to-multipoint (zdalne prezentacje i szkolenia) oraz multipoint-to-multipoint do transmitowania wideokonferencji. W tego typu aplikacjach można stosować alternatywnie trzy sposoby transmisji danych, a więc: w trybie dwupunktowym typu unicast - z transmisją do jednego konkretnego odbiorcy, w trybie rozsiewczym (mniej poprawnie rozgłoszeniowym) broadcast - do wszystkich odbiorców w danej sieci logicznej oraz w trybie grupowym multicast - z przeznaczeniem wyłącznie do niektórych upoważnionych odbiorców sieci (dokładniej: więcej niż jednego, ale mniej niż wszystkich). Liczba czynnych terminali w jednej sesji wideokonferencyjnej najczęściej wynosi 3-4 stacje, zwykle nie przekracza 8 stanowisk.

Korzystając z multicastowego sposobu adresowania pakietów w aplikacjach typu point-to-multipoint - najczęściej obecnie używanego w rozwiązaniach wideokonferencyjnych - oszczędza się na szerokości zajmowanego pasma w sieci w stosunku do najprostszych transmisji unicastowych. Jednak technologia ta musi być wtedy zaimplementowana nie tylko we wszystkich ruterach i przełącznikach sieciowych, ale również w poszczególnych stacjach końcowych sieci (terminale końcowe, komputery PC, stanowiska specjalizowane), na których uruchamiane są aplikacje wideokonferencyjne.

Sesje wideokonferencyjne realizuje się głównie przez sieci cyfrowe z integracją usług ISDN, a także za pośrednictwem szerokopasmowych sieci LAN, ATM i WAN. Powszechnie akceptowaną jakość przekazów audiowizualnych uzyskuje się przez kanały cyfrowe o przepływności min. 384 kb/s (6 kanałów B), uzyskiwanej w łączach stałych dostępu podstawowego ISDN PRA (Primary Rate Access) - co wymaga uprzedniego zamawiania i zestawiania takich traktów połączeniowych. W celu uzyskania wysokiej rozdzielczości obrazu, niezbędnej do zastosowań specjalnych, korzysta się z kanałów cyfrowych o przepływności 2 Mb/s (1920 kb/s dla ISDN), a niekiedy nawet wyższej.

Preferowaną technologią przekazu audiowizualnego jest jednak sieć cyfrowa dostępu podstawowego ISDN BRA (Basic Rate Interface) z wykorzystaniem tradycyjnych systemów komutacji PSTN - czyli łączy dowolnie komutowanych niezależnie od odległości między użytkownikami. Takie trakty o przepływności 128 kb/s (dwa kanały B), zrealizowane za pośrednictwem zwykłej linii telefonicznej i tradycyjnego systemu komutacji, wkrótce będą umożliwiać dwupunktowy przekaz audiowizualny z pełnym ruchem obrazu, a więc bez potrzeby zestawiania trwałego połączenia komunikacyjnego. Nadal pieśnią przyszłości pozostaje pełna wideokonferencyjna łączność z przepływnością kanałową jedynie 64 kb/s - czyli przez jeden tradycyjny kanał komutowanej linii telefonicznej. Obecnie tak małe przepływności kanału jeszcze nie dają zadowalającego przekazu multimedialnego, chociaż transmisja prostych obrazów wideofonicznych jest możliwa.

Podobnych ograniczeń szerokości pasma nie ma w ramach jednej lokalnej lub kampusowej organizacji połączonej siecią komputerową LAN z protokołem IP (intranety), której przepływność łatwo daje się dostosować do wymagań wideokonferencyjnych. W komunikacji między odległymi lokalizacjami zakładowych sieci LAN prawie wyłącznie stosuje się łącza cyfrowe ISDN. Prace nad szerszą ofertą usług wideokonferencyjnych przez globalną sieć Internet (protokół IP) są w toku.


TOP 200