Adaptacja chmury obliczeniowej w Polsce i na świecie

Wyniki badania przeprowadzonego przez „Computerworld” we współpracy z Google i ITMAGINATION wskazują, że polskie firmy i instytucje wciąż zachowują dystans wobec chmury obliczeniowej, a zarazem dostrzegają wiele korzyści, które wnosi ta technologia. Skąd bierze się i co oznacza ta sprzeczność?

Na podstawie wyników badania ustaliliśmy m.in., jak wykorzystują chmurę obliczeniową polskie organizacje, jakie są najważniejsze korzyści płynące z zastosowania technologii cloud oraz jakie są najpopularniejsze modele jej dostarczania. Wiemy, jakie dane najczęściej przetwarzają w chmurze polskie firmy oraz którzy spośród dostawców rozwiązań chmurowych cieszą się szczególną popularnością wśród menedżerów IT. Dodatkową wartość osiągnęliśmy poprzez zestawienie odpowiedzi udzielonych przez polskich respondentów z tymi formułowanymi przez zagranicznych menedżerów i specjalistów IT. Jakie są najciekawsze wnioski wynikające z badania?

Chmura adaptowana z rezerwą

Co czwarta polska organizacja (i blisko co druga działająca poza Polską) wdrożyła już rozwiązania chmurowe w swoim środowisku produkcyjnym. Na różnych etapach planowania i testowania tego typu rozwiązań jest blisko co trzecia z nich (31%).

Zobacz również:

Mimo dynamicznego wzrostu rynku usług chmurowych w Polsce rodzime firmy wciąż zachowują dystans do tej formy dostarczania informatyki: aż 44% z nich w ogóle nie planuje wdrażać chmury obliczeniowej. Dla porównania, analogicznej odpowiedzi udzielił zaledwie co dziesiąty spośród respondentów biorących udział w badaniu „Cloud Security Spotlight Report 2017”, do którego ustaleń nawiązaliśmy w niniejszym raporcie. Deklaracji co do braku planów w obszarze cloudcomputing udzieliło przy tym 35% przedstawicieli dużych firm i korporacji w Polsce oraz 49% respondentów wywodzących się z sektora MŚP. Z czego to może wynikać?

Komentarz eksperta: The best is yet to come
#Magdalena Dziewguć#, Google Cloud, Country Manager, PL CZ SK.

Magdalena Dziewguć, Google Cloud, Country Manager, PL CZ SK.

To popularne hasło wykorzystywane w trakcie wyborów w USA idealnie pasuje do rezultatów badania prowadzonego przez „Computerworld”. Wynika z niego jednoznacznie, że firmy mają niewiele doświadczeń związanych z wykorzystywaniem chmury publicznej.

Prawie połowa badanych organizacji w żaden sposób nie wykorzystuje rozwiązań bazujących na chmurze publicznej. W badaniu widać też bardzo duże różnice pomiędzy odpowiedziami respondentów w Polsce w stosunku do podobnych odpowiedzi udzielanych na rynkach zaawansowanych.

Jest to kolejne badanie, które potwierdza, że tradycyjne polskie firmy wolniej niż średnia światowa adaptują cloud. Jestem jednak przekonana, że wkrótce to nadrobimy! Charakterystyczne dla naszej kultury jest niższe zaufanie do nowości i wyższe oczekiwania co do standardów bezpieczeństwa. Należy wysoko ocenić staranność, z jaką polscy szefowie IT oceniają platformy technologiczne, zanim rozpoczną ich wykorzystywanie. Nie ma też nic niewłaściwego w stawianiu wysokich oczekiwań dostawcom w zakresie standardów bezpieczeństwa. Jestem przekonana, że w wyniku rzetelnej analizy rozwiązania takie jak Google Cloud Platform obronią się jakością i stosunkiem jakości do ceny. Chmura publiczna jest rewolucją w sposobie dostarczania technologii dla firmy i również dlatego należy wprowadzać taką zmianę z najwyższą starannością.

Myślę, że nikt z badanych nie ma wątpliwości, że następne 10 lat to epoka danych. Rosnąć będą firmy, które wprowadzą procesy biznesowe wspomagane analizą danych w czasie rzeczywistym. Bardzo trudno budować takie systemy na własną rękę. Charakteryzują się one ogromną dynamiką oraz koniecznością projektowania i integrowania źródeł danych w interwałach sekundowych. Ci, którzy odpowiednio wcześnie nie zaczną zmieniać swojej architektury w tym kierunku, będą kumulować trudne do nadrobienia straty. Swoisty „dług kapitału danych” może ograniczać wzrost wielu firm. Na szczęście w regionie CEE widzę ogromne zainteresowanie budowaniem kompetencji z zakresu chmury obliczeniowej. Jestem przekonana, że Cloud Solutions Architect i Data Scientist są na liście najgorętszych zawodów w IT w roku 2018 i kolejnych latach. Nie ma lepszej metody na budowanie nowych kompetencji niż eksperymentowanie, dlatego zachęcam wszystkich do podjęcia próby samodzielnego zweryfikowania tego, jak to naprawdę jest z tą chmurą.

Bariery utrudniające adaptację chmury

Ponad połowa polskich respondentów wskazała, że dwie największe bariery utrudniające adaptację chmury obliczeniowej to:„ryzyka związane z utratą i wyciekiem danych” (54%) oraz „ogólne ryzyka związane z bezpieczeństwem” (52%). Analogicznych wskazań globalnych respondentów jest wyraźnie mniej; co trzeci z nich przyznaje, że adaptację rozwiązań cloudowych utrudniają ogólne ryzyka związane z bezpieczeństwem, zaś niewiele więcej niż co czwarty (26%), że to kwestia możliwości utraty i wycieku danych. Badani z polskich organizacji znacznie częściej wskazywali ponadto potencjalne komplikacje w zarządzaniu (27% w porównaniu do 13% respondentów raportu „Cloud Security”) oraz wewnętrzny opór i inercję (31% do 18%) w swojej organizacji.

Ponad połowa polskich respondentów wskazała, że dwie największe bariery utrudniające adaptację chmury obliczeniowej to: „ryzyka związane z utratą i wyciekiem danych” (54%) oraz „ogólne ryzyka związane z bezpieczeństwem” (52%). Analogicznych wskazań globalnych respondentów jest wyraźnie mniej.

„Klienci są coraz bardziej świadomi korzyści wynikających z chmury, ale obawa przed tym, co nieznane, jest naturalna. Kluczową rolę w jej adaptacji odgrywa edukacja i na tym się skupiamy, konsekwentnie prezentując jej możliwości i rolę w rozwoju nowoczesnego biznesu. W pokreśleniu poziomu jej bezpieczeństwa pomogło też Ministerstwo Finansów, które przetwarza dane zbierane w ramach JPK w chmurze Microsoft Azure” – mówi Krystian Mularczyk, Cloud Solutions Project Manager w Senetic.

Często wskazywanym problemem, zarówno przez polskich, jak i zagranicznych badanych, była także integracja z istniejącymi środowiskami (odpowiednio 39% i 27%). Nie powinno to dziwić, ponieważ wdrożone aplikacje chmurowe stają się częścią firmowego środowiska informatycznego. Zmiany czy aktualizacje wprowadzane przez dostawców w oferowanych usługach cloudowychgrożą naruszeniem stabilności architektury IT, co z perspektywy przedsiębiorstw może stanowić problem. „Trudności w integracji chmury obliczeniowej z istniejącym środowiskiem IT są realnym ryzykiem, dlatego bardzo ważna jest rola architekta rozwiązania, który powinien doradzić możliwe scenariusze działania” – podkreśla Bogusław Święcicki, CIO Grupy Atlas.

„W porównaniu z resztą świata, używamy w Polsce więcej rozwiązań in-house niż tych dostarczanych ‘z pudełka’. Nie można mieć o to pretensji, ponieważ rozwiązania te są często lepsze, zwłaszcza w przypadku konieczności wprowadzania dynamicznych zmian. Adaptację chmury obliczeniowej ułatwiłoby więcej otwartych, elastycznych możliwości po stronie dostawców” – dodaje Michał Głowiński, General Manager w HL Tech.

Analiza danych pozwoliła ustalić interesującą prawidłowość: polscy respondenci dostrzegają więcej problemów i trudności w adaptacji chmury obliczeniowej (średnia wskazań dla wszystkich odpowiedzi: 23%) niż zagraniczni (16%), zdając się zarazem dobrze rozeznawać w potencjalnych problemach. Dlaczego? Raptem 3% badanych nie umiało określić odpowiedzi na pytanie dotyczące barier. Wśród badanych spoza Polski wskaźnik ten był czterokrotnie wyższy (12%).

Komentarz eksperta: Dlaczego firmy w Polsce nie chcą korzystać z chmury
Włodzimierz Bielski, Data Science Competency Manager w ITMAGINATION.

Włodzimierz Bielski, Data Science Competency Manager w ITMAGINATION.

Aż 44% polskich firm nie planuje wdrażać chmury obliczeniowej – taki obraz wyłania się z badania przeprowadzonego przez redakcję „Computerworld Polska”. Wydaje się, że wynika to z małej świadomości korzyści, jakie niesie ze sobą tego typu technologia. Brak wiedzy to jednak miejsce dla dostawców oraz ich partnerów. Mogą je oni odpowiednio zapełnić poprzez edukację rynku, budowanie świadomości czy prezentację konkretnych scenariuszy. Chmura publiczna jest rozbudowanym rozwiązaniem, zapoznanie się z nią wymaga dużego nakładu pracy na zrozumienie zasad działania oraz zalet tego modelu ekonomicznego. Łatwiej „odczarować” chmurę, mając do pomocy kompetentnego, zaufanego i doświadczonego partnera.

Brak szczegółowej wiedzy może być także bezpośrednią przyczyną tak mocnych obaw wielu firm dotyczących bezpieczeństwa technologii cloudowych. W praktyce jednak wszystkie duże chmury publiczne posiadają certyfikacje PCI DSS, SOC czy ISO 27001. Dodatkowo wchodzące w życie w 2018 r. regulacje GDPR/RODO powodują, że dostawcy chmury baczniej przyglądają się swoim procesom i mechanizmom zabezpieczeń. Warto także zwrócić uwagę, że najczęściej wskazywane zagrożenia dotyczą nieautoryzowanego dostępu do danych oraz przechwytywania kont, usług lub ruchu w sieci. Te zagrożenia istnieją także w środowisku on-premise. Z uwagi na skalę działania dużym dostawcom chmury łatwiej jest inwestować w ochronę, kontrolować zagrożenia i odpowiednio na nie reagować.

Innym powodem braku chęci inwestycji w chmurę publiczną może być fakt, że część organizacji zainwestowała już w chmurę prywatną. Poza tym w Polsce swojego Data Center nie ma żaden z trzech czołowych globalnych dostawców tego typu usług. Dla części firm problemem może być więc przetwarzanie ich danych poza Polską (np. w Irlandii czy Niemczech).

Polskie firmy są świadome korzyści z przetwarzania w chmurze

Uczestnicy badania „Computerworld”, którzy zdecydowali się na chmurę obliczeniową, wymieniali szerszy wachlarz korzyści osiągniętych w efekcie jej wdrożenia (każda firma otrzymała średnio 41% wskazań) niż zagraniczni (średnio 21%). Rozkład popularności poszczególnych odpowiedzi był przy tym w obu grupach zbliżony. Polscy respondenci wymieniali najczęściej: elastyczność i skalowalność zasobów (aż 75%), poprawę dostępności i ciągłości biznesu (64%) oraz przyspieszenie procesów (57%) i zwiększoną zwinność (56%). Zagraniczni respondenci, podobnie jak polscy, najchętniej wskazywali dwie pierwsze przytoczone odpowiedzi (odpowiednio 47% i 43%), w trzeciej kolejności zaś – redukcję kosztów (36%). Najrzadziej wskazywaną korzyścią było spełnienie wymogów regulacyjnych. Tę odpowiedź wybrało raptem 12% respondentów polskich i 13% zagranicznych.

Koszty nie są najważniejszym argumentem za chmurą obliczeniową, nie są też istotną barierą na drodze do adaptacji tego modelu. Brak funduszy jako utrudnienie podał co czwarty (26%) spośród polskich respondentów oraz co piąty (18%) przedstawiciel organizacji zagranicznych.

Wydaje się, że polskie organizacje, które zdecydowały się na wdrożenie chmury obliczeniowej, precyzyjniej dostrzegają wyraźne korzyści w efekcie wdrożenia chmury – trudność w ich określeniu podniosło raptem 4% reprezentujących je respondentów. Co ciekawe, uczestnicy badania „Cloud Security” mieli z tym więcej kłopotów – niemożność jednoznacznego określenia korzyści z wdrożenia cloudcomputingu wskazał aż co czwarty ankietowany.

Warto zauważyć, że wśród polskich respondentów odpowiedzi związane z redukcją kosztów, przesunięciem wydatków na IT z modelu CAPEX (inwestycje) na OPEX (utrzymanie) czy powiązaniem modelu kosztowego ze zużyciem zasobów nie znalazły się nawet w pierwszej piątce najchętniej udzielanych wskazań. Powodów może być kilka. Po pierwsze, skalowalność i zarządzanie wynikającymi z tego kosztami jest faktycznie zaletą dla przedsiębiorstw, które mierzą się z dużą zmiennością obciążeń zasobów IT. Z ich perspektywy z pewnością tańsze będzie przesunięcie szczytowych obciążeń poza własną infrastrukturę zamiast utrzymywania stałej dostępności, np. kilkudziesięciu czy kilkuset gotowych na obsługę dodatkowego ruchu serwerów. Co innego w przypadku organizacji działających we względnie stabilnym środowisku – tu argument kosztowy może być wątpliwy, ponieważ dostawcy również potrzebują marginesu zysku.

Jak widać, koszty nie są najważniejszym argumentem za chmurą obliczeniową, nie są jednak także istotną barierą stojącą na drodze do adaptacji tego modelu IT. Brak funduszy jako utrudnienie określił niewiele więcej niż co czwarty (26%) spośród polskich respondentów oraz mniej niż co piąty (18%) przedstawiciel organizacji zagranicznych.