Skąd ucieka prąd

Od roku trwa wdrażanie systemu komputerowego wspomagania eksploatacji sieci energetycznych (SID - System Informacji o Dystrybucji) w Elbląskich Zakładach Energetycznych SA. Potrzeba wprowadzenia systemu wypłynęła z dążenia do rozwiązania podstawowych problemów każdej organizacji: usprawnienia zarządzania, skrócenia czasu reakcji na reklamacje, uproszczenia obiegu dokumentów i procedur.

Od roku trwa wdrażanie systemu komputerowego wspomagania eksploatacji sieci energetycznych (SID - System Informacji o Dystrybucji) w Elbląskich Zakładach Energetycznych SA. Potrzeba wprowadzenia systemu wypłynęła z dążenia do rozwiązania podstawowych problemów każdej organizacji: usprawnienia zarządzania, skrócenia czasu reakcji na reklamacje, uproszczenia obiegu dokumentów i procedur.

Taki sam system powstaje również w zakładach energetycznych Łodzi, Krakowa i Zielonej Góry. Energetyka, wodociągi i telekomunikacja coraz częściej inwestują w modernizację modelu zarządzania, wykorzystując w tym celu m.in. systemy informacji przestrzennej.

Z reguły prace zaczynają się od stworzenia mapy numerycznej terenu. Przy jej powstaniu w Elblągu wykorzystano zasoby geodezyjne prowadzone w skali 1:500. Mapa została stworzona dzięki współpracy Urzędu Wojewódzkiego i przedsiębiorstw sieciowych działających na terenie miasta (energetyka, ciepłownictwo, gazociągi, wodociągi). Obsługę tej mapy obecnie prowadzi elbląska firma OPeGieKa sp. zoo.

Dalsze prace podjął już Wydział Techniczny Rejonu Energetycznego w Elblągu.

Analizy i projekt

Zgodnie z metodyką prace rozpoczęto od dogłębnej analizy systemowej. Na tym etapie określono cele, zdefiniowano liczbę i rodzaj użytkowników systemu, oszacowano zasób informacji z punktu widzenia przydatności dla planowanego SID-u oraz przeprowadzono analizę operacyjną pracy rejonu energetycznego.

Główną uwagę skupiono na poszczególnych czynnościach, składających się na podstawowe zadania. Przeanalizowano szczegółowo obieg dokumentów i wzajemne powiązania w ramach zadań i stanowisk pracy. "Przyjęte założenie utrzymania geodezyjnej spójności SID zakładu energetycznego z ewentualnymi podobnymi systemami dotyczącymi tego samego terenu przyniosło wymierne korzyści finansowe w postaci rozłożenia kosztów wykonania cyfrowej mapy wektorowej Elbląga między wielu użytkowników" - mówi Sławomir Noske. W kosztach partycypowały m.in. Zakład Wodociągów Miejskich, Zakłady Gazownicze i Urząd Wojewódzki.

Kilometry kabli

Każdy odcinek sieci energetycznej w terenie jest logicznie połączony. Można prześledzić jego przebieg i cechy: do każdego urządzenia technicznego - linii lub węzła - istnieje baza danych w postaci tekstowej. Warstwa graficzna to trasy kabli i stacji na mapach.

"Aby uświadomić sobie rozmiary bazy danych, na podstawie której powstaje system, musimy wiedzieć, że na tym niewielkim obszarze tylko sieć niskiego napięcia to ponad 700 km kabli i linii napowietrznych, między którymi średnio co 100 m znajdują się różnorodne urządzenia i inne węzły sieci, każde z oddzielnym opisem" - wyjaśnia Sławomir Noske.

Prace nad stworzeniem komputerowej bazy danych dotyczącej tylko sieci niskich napięć mają potrwać trzy lata. Do wprowadzania tych danych wydzielono trzech pracowników zajmujących się ich gromadzeniem i wprowadzaniem. Region energetyczny ocenia, że po roku prac wprowadzono 9% danych dotyczących sieci średniego napięcia.

W teren z komputerem

System działa już w wydziale technicznym, zajmującym się eksploatacją i rozwojem sieci. Testowany jest moduł - awaryjność. W najbliższej przyszłości planowane jest powiązanie SID-u z systemami księgowym i magazynowym oraz systemem rozliczeń odbiorców. Pozwoli to na usprawnienie procesu wspomagania decyzji. System usprawni też pracę urzędu jako całości, wprowadzając dokładniejszy controlling.

Po całkowitym wdrożeniu zdecydowanie poprawią się warunki pracy i jakość świadczonych usług dla ponad 65 tys. odbiorców energii. Niestety, ciągle jeszcze tylko wizją przyszłości jest posiadanie komputera z dostępem do SID-u w każdym wozie pomiarowym. Na razie pracownicy wyjeżdżają w teren z aktualnym wydrukiem komputerowym, będącym ich przewodnikiem po terenie. Wydruki SID zawierają tak ważne dla nich informacje, jak przez jakie tereny biegnie kabel, dane techniczne o kablu i uzbrojeniu technicznym w pobliżu linii. Po każdym wyjeździe i usunięciu awarii, uaktualniana jest baza danych komputerowych. Dotychczas informacje te archiwizowano w postaci paszportów i przechowywano w szafach.

Wdrażanie systemu SID planują rejony energetyczne w Braniewie, Kwidzynie i Malborku.