Oczekiwaniena mobilność

Choć w tym roku mają zostać uruchomione pierwsze instalacje mobilnych sieci WiMAX, to wciąż pozostaje wiele niewyjaśnionych kwestii dotyczących tej technologii.

Choć w tym roku mają zostać uruchomione pierwsze instalacje mobilnych sieci WiMAX, to wciąż pozostaje wiele niewyjaśnionych kwestii dotyczących tej technologii.

W tym roku mają zostać uruchomione pierwsze masowe instalacje mobilnych sieci WiMAX, takie jak zapowiadane w USA przez Sprint Nextel i Clearwire lub na Tajwanie - Chunghwa Telecom. Technologia ta być może pojawi się również w Polsce, jeśli Clearwire zrealizuje ubiegłoroczne zapowiedzi. Na razie przedstawiciele tej firmy nie chcą ujawniać żadnych szczegółów dotyczących tej inwestycji. Wiadomo już jednak, że uruchomiono testy co najmniej kilku zainstalowanych stacji bazowych. Roman Durka, dyrektor polskiego oddziału Clearwire zapewnia też, że wcześniej anonsowane plany budowy infrastruktury są realizowane i jeszcze w tym roku firma rozpocznie świadczenie mobilnych usług WiMAX.

Na razie jest więc względnie spokojnie, a najwięcej o WiMAX można usłyszeć ze strony producentów sprzętu, takich jak Intel, Motorola, Samsung, LG Electronics, którzy już zaczęli przygotowywać rynek i oswajać masowych odbiorców z nową technologią 4G. Mimo tych zapowiedzi, można przewidywać, że na masową popularyzację szerokopasmowych usług bezprzewodowych trzeba będzie zaczekać jeszcze co najmniej rok lub dwa.

Lista spraw niewyjaśnionych

Dotychczas WiMAX to przede wszystkim instalacje stacjonarne zgodne ze standardem IEEE 802.16d. Są one bezprzewodową konkurencją dla łączy, takich jak DSL lub kabel, wykorzystywane przede wszystkim tam, gdzie brak jest infrastruktury kablowej, oferującej szerokopasmowy dostęp do Internetu, a jej budowa jest mało opłacalna dla operatorów.

Mobilny standard IEEE 802.16e został zatwierdzony i opublikowany pod koniec 2005 r. W zastosowaniach korporacyjnych oferuje on możliwość elastycznego korzystania z aplikacji multimedialnych i zaawansowanych mechanizmów pracy grupowej niezależnie od dostępności połączeń kablowych. O ile oczywiście użytkownik znajduje się w zasięgu infrastruktury WiMAX.

Jak będzie funkcjonowała sieć mobilnego WiMAX w praktyce? To pytanie pozostawia nadal więcej wątpliwości niż odpowiedzi. Na razie wciąż trudno ocenić rzeczywistą wydajność łączy, bezpieczeństwo transmisji, ceny usług i realny zasięg (obszar pokryty przez stacje bazowe). W efekcie planowanie biznesowe dotyczące WiMAX może być oparte tylko na teoretycznych założeniach i przewidywaniach, które niekoniecznie muszą się sprawdzić.

Tajemnicza przepustowość

Teoretyczne parametry mobilnej sieci WiMAX to przepustowość co najmniej 4 i 2 Mb/s (download i upload) przy zasięgu od 5 do 8 km. W praktyce może być gorzej. Zaś Sprint nie zdecydował się na publikację wyników testów pilotowej sieci WiMAX przeprowadzonych w 2006 r. we współpracy z Intelem, Motorolą i Samsungiem.

Greg Phillips z firmy AirTegrity Wireless, członek komitetu IEEE 802.16e przyznaje, że pierwotne obietnice, iż przepustowość mobilnej wersji WiMAX będzie tylko o 15-20% mniejsza niż stacjonarnej, nie potwierdzają się. W praktyce spadek ten sięga 30-35%.

Tego typu informacje mają zasadnicze znaczenie dla operatorów planujących budowę infrastruktury, bo wpływają na oceny kosztów inwestycji, cen usług i całego planu biznesowego, a w efekcie również dla użytkowników, którzy są zainteresowani tego typu usługami. Może się bowiem okazać, że z ekonomicznego punktu widzenia mobilny WiMAX nie będzie w stanie szybko nawiązać konkurencji z systematycznie popularyzującą się technologią Wi-Fi i sieciami komórkowymi 3G.

Bezpieczny czy nie?

Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, to trochę przypomina się historia technologii Wi-Fi, której popularyzacja została o lata opóźniona właśnie przez niespełniające wymagań mechanizmy zabezpieczeń. W przypadku WiMAX jest inaczej, ale również nie bez problemów. Twórcy standardu od początku zadbali o wprowadzenie do niego funkcji bezpieczeństwa, a licencjonowane pasmo radiowe z założenia jest bardziej bezpieczne niż w wypadku Wi-Fi. Planując jednak wdrożenie, firmy powinny dokładnie wiedzieć, jakie szczegółowe rozwiązania i mechanizmy bezpieczeństwa operator sieci i dostawcy urządzeń im oferują.

Zgodnie ze standardem, każda stacja kliencka WiMAX musi być wyposażona w certyfikat X.509, umożliwiający jednoznaczną identyfikację użytkownika. W praktyce jest to wystarczające zabezpieczenie zapobiegające podszywaniu się i kradzieży usług. Niestety, autorzy specyfikacji tego protokołu nie wprowadzili do niego funkcji autoryzacji dla stacji bazowych. Oznacza to, że użytkownicy mogliby być narażeni na ataki ze strony włamywaczy posługujących się fałszywymi stacjami bazowymi. Luka ta została usunięta w poprawce, wprowadzającej możliwość wykorzystania protokołu EAP (Extensible Authentication Protocol) w sieciach WiMAX, ale jest to rozwiązanie opcjonalne, którego implementacja zależy od operatora. IEEE 802.16e obsługuje silne mechanizmy szyfrowania wykorzystujące algorytm AES, ale podobnie jak w przypadku protokołu 802.11 ramki zawierające informacje systemowe nie są szyfrowane, co ułatwia potencjalnym włamywaczom zbieranie danych o użytkownikach i sieci, które teoretycznie mogą zostać później wykorzystane do podjęcia niepożądanych działań.

WiMAX wykorzystuje licencjonowane pasmo radiowe, co w znacznym stopniu zapobiega problemom związanym z przypadkową interferencją i zakłóceniami sygnałów. Ale nie ogranicza to możliwości celowego zakłócenia transmisji i przeprowadzenia sprzętowego ataku typu DoS. Oprócz ataku na warstwę sprzętową możliwe jest też wykorzystanie mechanizmu przesyłania do stacji bazowej zdezaktualizowanych ramek systemowych powodujących odłączenie uprawnionych użytkowników od sieci. Podobne ataki były wykorzystywane w sieciach Wi-Fi.

Czy warto skorzystać z technologii WiMAX?

Kolejna inwestycja w system telekomunikacyjny wymaga oceny jego biznesowej przydatności i efektywności. Aby jej dokonać, należy uzyskać odpowiedź na podstawowe pytania dotyczące możliwości wykorzystania WiMAX w przedsiębiorstwie oraz szczegółów oferty operatora.

Pytania do użytkownika:

  • Do czego pracownicy będą mogli wykorzystać multimegabitowe połączenia i jakich możliwości nie dają im obecnie dostępne łącza?
  • Jaka jest biznesowa wartość szerokopasmowych łączy bezprzewodowych dla firmy? Czy można ją zmierzyć w kategoriach finansowych lub innych (np. o ile lepsza będzie obsługa/zadowolenie klientów)?
  • Czy istniejące już obecnie usługi 3G nie są w stanie zapewnić zgodnej z wymaganiami przepustowości i jakości transmisji?
  • Jakie są obecnie wymagania na przepustowość łączy związane z transmisją danych i aplikacji do użytkowników mobilnych w firmie?
  • W jakich miejscach pracownicy mobilni najczęściej się znajdują i gdzie podróżują?

Pytania do operatora:

  • Jakie są plany rozwoju infrastruktury i przewidywane ceny usług?
  • Jakie mają być warunki dotyczące zapewnienia poziomu jakości usług?
  • Jakie są mechanizmy zabezpieczeń oferowane przez usługodawcę?
  • ..Czy operator udostępnia wyniki testów przepustowości, niezawodności itp.wykorzystywanego sprzętu i uzyskane w instalacjach pilotowych?
  • Jakie są plany rozwoju zasięgu?
  • Jakich producentów sprzęt, urządzenia i interfejsy klienckie operator zamierza przetestować i jakie sterowniki udostępniać?


TOP 200