Ewolucja nośników informacji

Czy w ciągu najbliższych lat maszynowe nośniki informacji zastąpią papier?

Czy w ciągu najbliższych lat maszynowe nośniki informacji zastąpią papier?

Osoby odpowiedzialne za archiwizację informacji powinny wybrać taki nośnik i taką metodę zapisu danych, które mają największą szansę pozostać nie zmienione przez wiele lat.

Od niepamiętnych czasów ludzie starali się utrwalać informacje. Na odnalezionym przez archeologów wyposażeniu myśliwskim sprzed tysięcy lat znaleźć można wyryte symbole, które mogły np. określać drogę do najlepszych łowisk czy też być wyróżnikiem statusu społecznego właściciela broni.

Droga papieru

W 868 roku Chińczycy wynaleźli papier, który praktycznie w nie zmienionej formie istnieje do dziś. Do Europy dotarł on dopiero w XII wieku.

Papier i jego odmiany szybko stały się popularne, głównie ze względu na prostotę obsługi (w porównaniu z np. glinianymi tabliczkami), dostępność, łatwość przechowywania oraz dużą, jak na ówczesne czasy, pojemność.

Jedną z głównych wad papieru, jako nośnika informacji, jest jednak jego nietrwałość. W zasadzie nie nadaje się on do długoterminowego przechowywania. Dlatego też dokumenty, które zostały stworzone na papierze kilkaset lat temu, z nielicznymi wyjątkami, już nie istnieją.

Mały wielki film

Medium archiwizacyjnym - zaaprobowanym przez rynek - stały się mikrofilmy (fotokopie dokumentów w wielokrotnym zmniejszeniu), które pojawiły się wraz z wynalezieniem fotografii. Pierwsze zachowane mikrofilmy pochodzą z 1852 r. Swój chrzest bojowy technologia mikrofilmów przeszła w 1870 r. podczas oblężenia Paryża przez wojska pruskie. Po odcięciu możliwości komunikacji z miastem Francuzi wymieniali między sobą informacje zapisane w postaci mikrofilmów, przenoszonych przez gołębie pocztowe. Tą samą drogą przekazano kilkadziesiąt tysięcy mikrofilmów, spośród których wiele zachowało się do dzisiaj.

Technika mikrofilmowania przechodziła kilka modyfikacji. Zmieniały się m.in. właściwości nośnika czy sprzętu do wykonywania fotokopii. Dzięki wprowadzonym innowacjom zwiększono gęstość zapisu informacji i wydłużono jego żywotność (nawet do 500 lat) oraz odporność na zniszczenie (np. niepalne podłoże). W XX wieku mikrofilm był preferowanym nośnikiem archiwizacji danych i z pewnością nie zostanie w krótkim czasie całkowicie zastąpiony przez inne rozwiązane.

Era komputerów

Przełom w historii nośników informacji spowodowało skonstruowanie i upowszechnienie komputerów. Pojawiły się maszynowe nośniki informacji. Dominującymi stały się nośniki magnetyczne. Nagrywanie danych na dyskietkach bądź taśmach magnetycznych stało się prostsze i tańsze niż fotografowanie dokumentów. Znacznie też skrócono czas wyszukiwania informacji. Niestety, dane przechowywane na dyskietkach, dyskach twardych, taśmach i innych pamięciach magnetycznych są równie lub nawet mniej trwałe niż dane zapisane na papierze. Mogą być utracone z wielu przyczyn i to nie tyko związanych bezpośrednio z nośnikiem.

Istotną zmianę przyniosło wprowadzenie pamięci optycznych. Początek ich popularyzacji przypada na rok 1982. Zapowiadały one nieograniczoną trwałość i żywotność przechowywanych na nich danych. Były to pierwsze rozwiązania, które w niektórych firmach zaczęto stosować jako alternatywę dla mikrofilmów.

Prawda o urządzeniach optycznych jest jednak taka, że mają bardzo krótki czas życia - nie ze względu na nietrwałość nośnika, lecz przede wszystkim z uwagi na szybki rozwój tej technologii. Brakuje bowiem spójnego standardu pamięci optycznych, który po kilku latach nie zostałby zastąpiony przez nowe, lepsze, czasem nie do końca zgodne rozwiązanie.

Nowością, wzbudzającą ostatnio najwięcej entuzjazmu, jest dysk DVD (Digital Video Disc), który może pomieścić do 17 GB informacji. Co więcej, ten sam dysk może być stosowany do zapisu filmów, programów komputerowych, danych głosowych. Urządzenie go odczytujące pełni więc funkcję czytnika komputerowego, odtwarzacza CD, wideo itd.

Jak w ciągu kolejnych 20 czy nawet 100 lat będzie wyglądał rozwój nośników informacji? Ile danych będą mogły one pomieścić?

Obecnie na rynku pojawia się wiele nowinek, które jednak należy przyjmować z dużą ostrożnością. Osoby odpowiedzialne za archiwizację informacji powinny wybrać taki nośnik i taką metodę zapisu danych, które mają największą szansę pozostać nie zmienione przez wiele lat i jednocześnie oferują prosty dostęp do informacji z gwarancją, że przechowywane dane nie zostaną uszkodzone.


IBM Think Digital Summit Poland, 16-17 września 2020
TOP 200