Na zaufanie trzeba zasłużyć

Dalszy rozwój elektronicznych usług w obszarze administracji publicznej zależy od wzrostu zaufania do ePUAP, powszechnego zastosowania profilu zaufanego oraz zmiany mentalności urzędników i przedsiębiorców.

Dzień dobry! Chcemy założyć rachunek w Państwa banku dla firmy. Świetna decyzja, ale proszę przynieść odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Proszę Pana, ależ przecież może Pan sięgnąć do wyszukiwarki podmiotów Krajowego Rejestru Sądowego (krs.ms.gov.pl) i natychmiast nas sprawdzić. Mnie obowiązują przepisy. Ma być odpis z pieczęcią i już - tak zapewne często przebiega dyskusja między klientem a pracownikiem banku.

Ostatnio nader często słyszymy o takich sytuacjach. Gdy Ministerstwo Sprawiedliwości udostępniło bezpłatny dostęp do przeglądania Ksiąg Wieczystych (ekw.ms.gov.pl), zaś w Geoportalu (geoportal.gov.pl) oraz na stronach wielu miast można mieć wgląd do ewidencji gruntów i budynków (numery działek), nie rozumiemy, dlaczego urzędnicy wszelkiej proweniencji wciąż od nas wymagają przyniesienia papierowych wydruków z pieczątką? "Przyglądamy się sytuacji. Jeśli Ministerstwo Sprawiedliwości udostępni jeszcze usługę elektronicznych odpisów, niewątpliwie banki będą chciały z tego skorzystać. Notabene, jest to samodzielna decyzja banków, i to one ostatecznie ustalą sposób postępowania przy udzielaniu kredytu hipotecznego" - wyjaśnia Michał Wydra ze Związku Banków Polskich. Co w takim razie z żądaniem odpisów z KRS przy zakładaniu rachunku bankowego? "To nadgorliwość urzędnika i brak wiedzy. Artykuł 7 Prawa Bankowego pozwala na oświadczenia woli w czynnościach bankowych w formie elektronicznej. Będziemy przypominać bankom i szkolić bankowców" - zapewnia Remigiusz Kaszubski z ZBP.

Szkolenia przydałyby się również urzędnikom samorządowym, którzy ignorują zmiany w Kodeksie Postępowania Administracyjnego w art. 220 wprowadzone ostatnią nowelizacją Ustawy o informatyzacji z 17 czerwca 2010 r. Odtąd organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli znane są one organowi z urzędu albo możliwe są do ustalenia przez organ na podstawie posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych oraz rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne. Wsparciem dla urzędników i obywateli stałaby się elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej (ePUAP). W tym celu musi stać się wiarygodnym i sprawdzonym narzędziem o przyjaznym interfejsie, zaś obywatele muszą uzyskać tzw. profil zaufany, zastępujący podpis kwalifikowany.

65% usług

Wśród usług, które pojawią się wkrótce na ePUAP, są m.in. zgłoszenie działalności gospodarczej, wpis do ewidencji hoteli, zgoda na wycinkę drzew, czy uzgodnienie czasu przemarszu pielgrzymki. Obecnie na portalu jest 65 z obiecanych 100 usług. Niestety, aby z nich korzystać, obywatel nadal musi posiadać bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Nic dziwnego, że z tych usług korzysta niewiele osób, zaś rząd wcale nie reklamuje szeroko portalu i rosnącej liczby usług. "Zależy mi również, aby portal działał stabilnie" - mówi Piotr Kołodziejczyk, podsekretarz stanu w MSWiA odpowiedzialny za dział informatyzacja.

Jego poprzednik na tym stanowisku, Witold Drożdż, jeszcze w 2009 r. mówił, że e-usługi będą szeroko promowane dopiero po wejściu w życie ustawy. "Nie chcemy, aby ktoś zachęcony przez nas teraz zniechęcił się - próbując załatwić sprawy przez ePUAP- bo nic nie załatwi bez kwalifikowanego podpisu elektronicznego" - mówił wówczas. Wspomniana nowelizacja Ustawy o informatyzacji definiuje elektroniczną platformę usług administracji publicznej jako system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w Internecie. Profil zaufany ePUAP zaś jako zestaw informacji identyfikujących i opisujących podmiot lub osobę będącą użytkownikiem konta na ePUAP, który został w wiarygodny sposób potwierdzony. Zdefiniowano też takie pojęcia, jak podpis potwierdzony profilem zaufanym ePUAP, podpis systemowy ePUAP, elektroniczna skrzynka podawcza, interoperacyjność, neutralność technologiczna, urzędowe poświadczenie odbioru, Krajowe Ramy Interoperacyjności.

W styczniu 2010 r. wiceminister zapowiedział, że następnego dnia po wejściu w życie ustawy MSWiA ogłosi rozporządzenie, które wprowadzi tzw. profil zaufany. Będzie on dostępny bezpłatnie dla każdego obywatela, który zarejestruje się na elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej, zaś następnie uda się do wybranego urzędu w celu potwierdzenia tożsamości. "Od tej pory - bez konieczności posiadania dodatkowego podpisu elektronicznego, będzie mógł załatwiać zdalnie sprawy urzędowe, korzystając z profilu zaufanego - czyli w praktyce za pomocą loginu i hasła do platformy ePUAP" - deklarował wiceminister spraw wewnętrznych i administracji. Niestety, na rozporządzenia, zaufany profil i upowszechnienie załatwiania spraw przez Internet trzeba będzie poczekać co najmniej do końca września. MSWiA tłumaczy to dużą liczbą i zakresem uzgodnień i koniecznością wprowadzenia trzymiesięcznego vacatio legis.