Z dziejów polskiej informatyki

Jednym z nielicznych czasopism, które od początku śledziły rozwój polskiej informatyki, był "Przegląd Techniczny". Sięgneliśmy do starych roczników tego pisma, by przypomnieć najważniejsze wydarzenia z tamtych lat, tak jak je widzieli dziennikarze PT. Zaczynamy od lat 1970-1972.

Jednym z nielicznych czasopism, które od początku śledziły rozwój polskiej informatyki, był "Przegląd Techniczny". Sięgneliśmy do starych roczników tego pisma, by przypomnieć najważniejsze wydarzenia z tamtych lat, tak jak je widzieli dziennikarze PT. Zaczynamy od lat 1970-1972.

1970

- W połowie 1970 r. w USA przypadało 380 komputerów na 1 mln mieszkańców, w NRF - 138, we Francji - 117, w Japoni - 70, w ZSRR - 25, w CSRS - 21, w NRD - 18, a w Polsce - 7. Można też liczyć inaczej: w USA na 1 komputer przypadało 2604 mieszkańców, w NRF - 7200, we Francji - 8547, w Japonii - 14 380, ZSRR - 40 492, CSRS - 48 260, NRD - 56 900, Polsce - 154 500.

- Wyprodukowaliśmy 52 komputery ODRA 1204, 4 - ODRA 1304, ok. 400 dziurkarek, 600 czytników, ok. 50 mechanizmów licencyjnych do drukarek wierszowych, 5 drukarek DW-21. Wartość produkcji w branży maszyn matematycznych wynosiła 678,5 mln zł. Na jednostki centralne przypadało 396,6 mln zł, urządzenia peryferyjne - 248,2 mln zł, na części - 33,7 mln.

- W czerwcu zaczęła powstawać ODRA 1305.

- W zapleczu badawczo-rozwojowym informatyki zatrudniano 2 200 osób.

- Rozpoczęto prace nad Jednolitym Systemem EMC, którego zasady ustalono z ZSRR w 1969 r. System obejmował 7 typów maszyn matematycznych zgodnych programowo, różniących się pod względem mocy obliczeniowej. Spośród stu kilkudziesięciu urządzeń Polska miała opracować i przygotować do produkcji maszynę średniej mocy typu R-30 wraz z 10 typami urządzeń zewnętrznych. Określono polską specjalizację - produkcja urządzeń peryferyjnych.

1971

- W końcu 1971 r. mieliśmy 245 komputerów, z czego 78 wykorzystywano do przetwarzania danych gospodarczych, 167 do wyspecjalizowanych obliczeń numerycznych.

- W grudniu 1971 r. zakończono prace konstrukcyjne nad ODRA-1305. Rozpoczęto prace konstrukcyjne nad pamięcią taśmową PT3, której produkcja miała ruszyć w grudniu 1972 r.

- W końcu 1971 r. bezpośrednio przy produkcji sprzętu informatycznego zatrudniano w Polsce ok. 2500 osób. W NRD - ponad 40 tys. IBM zatrudniała w tym czasie (70% produkcji światowej) ponad 250 tys. osób. Nad maszyną IBM 360 pracowało 2,5 tys. osób.

- Pod koniec 1971 r. bezpośrednio przy eksploatacji maszyn i systemów komputerowych zatrudnionych było ponad 16 tys. osób. Polskie uczelnie opuszcza ponad tysiąc absolwentów. Na uczelniach było 20 komputerów ODRA 1204 i 1 - ODRA 1304.

1972

- Polska ma 12 zakładów zajmujących się produkcją urządzeń informatycznych. Powinny one wyprodukować sprzęt za 2 mld zł, w tym 44 komputery, 440 czytników taśmy papierowej, 176 pamięci bębnowych, 1500 dziurkarek taśmy papierowej, 104 pamięci taśmowe, ok. 270 drukarek wierszowych i 32 monitory ekranowe. Uruchomiona ma być produkcja pamięci dyskowej, urządzeń kodujących na taśmie magnetycznej oraz urządzeń transmisji danych. Zakłady Elektroniczne ELWRO zapowiedziały rozpoczęcie produkcji komputerów trzeciej generacji - ODRY 1305, maszyny R-30 (produkowanej w ramach jednolitego systemu EMC) i minikomputera ODRA 1325. Natomiast Zakłady ERA we Włochach k/Warszawy zapowiedziały uruchomienie seryjnej produkcji minikomputera K-202... Serwis stanowi

piętę Achillesową tego przemysłu.

- Zakład Doświadczalno-Badawczy ELWRO ma wykonać w tym roku 5 maszyn ODRA 1305, 6 komputerów ODRA 1325 i 4 jednostki sterujące dyskami dużymi, o pojemności 8 mln znaków i szybkości przesyłania informacji 200 tys. znaków na sekundę. Ich zadaniem priorytetowym jest: wykonanie 3 maszyn typu R-30 w oparciu o dokumentację radziecką.

- Zakład Elektroniki Górniczej Zakładów Konstrukcyjno-Mechanizacyjnych Przemysłu Węglowego w Tychach uruchomił produkcję maszyny III generacji - MKJ-25. Jest to szybki, mały komputer z drukarką i monitorem ekranowym. Pierwsza maszyna zastosowana w górnictwie światowym, która w systemie automatyzacji kompleksowej pełni funkcje nadzoru, kontroli i bezpośredniego sterowania procesem przemysłowym, śledzi na odległość ruch ścian kombajnowych. W 1972 r. ma być wyprodukowanych 6 takich komputerów, w 1973 r. - 10, w 1974 r. - 30. Inne urządzenie, które powstało w Tychach, to pamięć buforowa - 800 układów scalonych. W 1971 r. wykonano tu monitor ekranowy dla sterującego komputera MKJ-25. Krajowy przemysł elektroniczny przyjął uruchomienie nowej produkcji w ZEG z nieukrywaną niechęcią i obawą przed dynamicznym konkurentem.

- W przemyśle pracującym na rzecz informatyki zatrudniano - łącznie z zapleczem naukowo-badawczym - 10 tys. osób. Warszawski Instytut Maszyn Matematycznych liczący 1 tys. osób załogi, przekształca się w placówkę pracującą na rzecz oprogramowania maszynowego i użytkowego. Zaniechano tam prac nad nowymi konstrukcjami.

- Zjednoczenie MERA wystawiło na Międzynarodowych Targach w Poznaniu prototyp komputera typu RIAD-R-30 budowanego wspólnie z ZSRR. Bułgaria i ZSRR budują R-20 (do 256 K pamięci), Węgry - najmniejszy R-10 (8 K pamięci) R-40 - NRD, R-50 - ZSRR.

- Rodzina maszyn RIAD ma już przygotowane 15 tomów dokumentacji zawierających ponad 700 tys. rozkazów. Przygotowano także kompilatory niektórych języków programowania - Cobol, Algol i Fortran.

- Około 200 komputerów rodziny ODRA wyeksportowaliśmy do ZSRR, CSRS i NRD. Dwie ODRY 1204 sterują typografią organu SPD - Neues Deutschland

- Nie uruchomiono na czas systemów abonenckich POLRAX I CYFRONET mimo upływu 2 lat. Od IBM 360 nie uzyskaliśmy oprogramowania - ze względu na embargo.


TOP 200