Wybrać i wydać z głową

Na polskim rynku dostępnych jest łącznie kilkaset aplikacji wspomagających pracę w małej i średniej firmie, zarówno producentów polskich, jak i zagranicznych. To specyficzny rynek, na którym zbytniej popularności nie uzyskują nowinki, takie jak sprzedaż aplikacji w modelu ASP czy rozwiązania typu CRM. Wiele firm jest nadal na etapie wdrażania podstawowych systemów obsługujących księgowość, kadry i płace czy sprzedaż lub gospodarkę magazynową.

Na polskim rynku dostępnych jest łącznie kilkaset aplikacji wspomagających pracę w małej i średniej firmie, zarówno producentów polskich, jak i zagranicznych. To specyficzny rynek, na którym zbytniej popularności nie uzyskują nowinki, takie jak sprzedaż aplikacji w modelu ASP czy rozwiązania typu CRM. Wiele firm jest nadal na etapie wdrażania podstawowych systemów obsługujących księgowość, kadry i płace czy sprzedaż lub gospodarkę magazynową.

Dostawcami rozwiązań IT dla małych i średnich przedsiębiorstw są niemal wyłącznie polskie firmy informatyczne. Sprzyja temu kilka czynników: częste zmiany w polskim prawie, za którymi z trudem nadążają zachodnie koncerny, niskie ceny najprostszych pakietów, oscylujące wokół kilkuset złotych, a także wciąż zaskakująco mocna pozycja systemu DOS, z którego zachodnie firmy dawno już się wycofały, a polscy przedsiębiorcy cenią za niewielkie wymagania sprzętowe i prostotę obsługi.

Rozdrobniony rynek

Najwięksi producenci oprogramowania zarządczego dla małych i średnich przedsiębiorstw to: BPSC, ComArch, Exact, , MacroSoft, Matrix.pl, Microsoft Business Solutions (produkty Navision i Great Plains), Simple, SoftLab, Teta, i WaPro. Rynek ten jest jednak bardzo rozdrobniony, a udział w nim pozostałych - niewymienionych tutaj firm - sięga prawie 60%. Wartość tego rynku oszacowano w 2003 r. na 313 mln zł. Zupełnie inaczej jest np. w sektorze oprogramowania zarządczego dla dużych przedsiębiorstw, gdzie wyraźnie dominują firmy SAP i Oracle.

Lista najważniejszych producentów programów dla sektora MSP uległa w ostatnim czasie pewnej zmianie. Warszawski Matrix.pl sprzedał prawa do linii programów Symfonia brytyjskiej Sage Group. Transakcja ta - o wartości ok. 60 mln zł - zostanie zrealizowana w ten sposób, że z Matrix.pl zostanie wyodrębniona linia produktów Symfonia, a przejmujący ją brytyjski inwestor powoła do życia spółkę Sage Symfonia Poland. Na razie za Symfonię odpowiedzialny jest Matrix.pl. Rynek i klienci w żaden sposób nie zostali uprzedzeni o tej transakcji i trudno dziś ocenić, w jaki sposób firma poradzi sobie ze wsparciem dla swoich produktów i ich dalszym rozwojem w okresie przejściowym. Sytuację tą chcą wykorzystać konkurenci Matrix.pl, m.in. ComArch, który zainicjował kampanię "Wyjdź z Matrixa", proponując klientom warszawskiej firmy promocyjne ceny za zakup swoich produktów.

Sage Group jest kolejną zagraniczną firmą, która chce wejść na polski rynek MSP. Do tej pory polscy producenci systemów wspomagających zarządzanie z sukcesem bronili swoich pozycji. Ekspansja Microsoft Business Solutions i SAP nie okazała się tak gwałtowna, jak spodziewali się niektórzy analitycy. Prawdopodobnie główną rolę odgrywa tu nadal cena. Polskich, niezamożnych przedsiębiorców nie stać po prostu na wydatek rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych, kiedy na rynku dostępne są programy finansowo-księgowe, kadrowo-płacowe czy magazynowe za kilkaset czy kilka tysięcy złotych. Ostatnio na rynku pojawiła się firma 7milowy - wydzielona z poznańskiego Business Consulting Center - która ma się zająć wyłącznie wdrażaniem prekonfigurowanego systemu SAP Sprint w małych i średnich przedsiębiorstwach. Jest to jedna z propozycji ewidentnie z tzw. wyższej półki.

Pieniądze z Unii Europejskiej

Popyt na systemy wspomagające zarządzanie w ciągu ostatniego roku został znacznie pobudzony dzięki dotacjom unijnym na zakup systemów IT, ich wdrożenie i doradztwo. Instytucją przyznającą dotacje w Polsce jest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Niektórzy producenci oprogramowania oferują pomoc własnych konsultantów w wypełnieniu wniosku o dotację, który należy złożyć w PARP. Pieniądze z Unii Europejskiej są nadal dostępne, a lista akredytowanych przez PARP dostawców systemów IT jest coraz dłuższa. Przykładowo akredytację w ramach programu "Technologie informatyczne dla przedsiębiorstw" uzyskało już 331 firm świadczących usługi doradcze przy wdrożeniach systemów IT. Pełna lista akredytowanych w ramach różnych programów przedsiębiorstw znajduje się pod adresem www.parp.gov.pl/akredytlisty.html.

Firmy akredytowane są przy różnych programach pomocowych. W programie PHARE 2002 "Spójnoś Społeczno-Gospodarcza - Przedsiębiorczość w Polsce - Regionalny Program Wsparcia dla MSP - Technologie Informatyczne dla Przedsiębiorstw", wnioskodawcy mogą uzyskać dofinansowanie 50% kosztów projektu w wysokości od 1000 euro do 10 000 euro. Najbliższe terminy składania wniosków to 1 kwietnia, 22 kwietnia i 6 czerwca br. Z kolei w "Sektorowym Programie Operacyjnym - Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw. Działanie 2.1 - Wzrost konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw" poprzez doradztwo dofinansowaniu podlegać mogą m.in. świadczone usługi doradcze w zakresie innowacji i technologii. Chcące skorzystać z tych usług firmy z sektora MSP mogą uzyskać od 2,5 tys. do 250 tys. zł na pokrycie maksymalnie 50% kosztów usług. Pierwszy termin składania wniosków o dotacje upływa 30 marca. Natomiast w ramach "Działania 2.3 - Wzrost konkurencyjności MSP" można otrzymać dotacje od 10 tys. do 1,25 mln zł na pokrycie do 50% kosztów projektu. Terminy składania wniosków to: 20 maja, 18 sierpnia i 7 listopada.

"Inwestycje muszą być związane z (...) realizacją w istniejącym przedsiębiorstwie działań polegających na dokonywaniu zasadniczych zmian produktów lub procesu produkcyjnego, w szczególności poprzez racjonalizację, dywersyfikację lub modernizację. Wszystkie projekty zgłaszane przez wnioskodawców powinny dotyczyć wprowadzonej przez nich innowacji produktowej lub procesowej" - czytamy w wytycznych dla wnioskodawców, dokumencie opublikowanym przez PARP. Racjonalizacja metod zarządzania poprzez wdrożenie systemów IT jak najbardziej mieści się w zakresie tego działania. Tym samym inwestycja - nawet w bardziej wyrafinowany system IT - nie musi być tak poważnym wydatkiem dla przedsiębiorstwa, jak wynika to z cenników producenta systemu. Doświadczenia ubiegłych lat wskazują, że pieniądze z programów pomocowych naprawdę można uzyskać, a przerażająca dla niektórych biurokracja systemu pomocowego nie jest wcale barierą niemożliwą do przekroczenia.

331 firm - świadczących usługi doradcze przy wdrożeniach systemów IT uzyskało już akredytację w ramach programu "Technologie informatyczne dla przedsiębiorstw". Pełna lista akredytowanych przedsiębiorstw w ramach różnych programów znajduje się pod adresemhttp://www.parp.gov.pl/akredytlisty.html .

Ile informatyki w MSP?

Badania infrastruktury IT w polskich małych i średnich firmach wykonywane są dość rzadko, dlatego trudno jest znaleźć aktualne dane. Zgodnie z informacjami firmy badawczej PMR Ltd. z września 2002 r., aż 91% polskich MSP posiadało komputery. 54% firm posiada od jednego do czterech komputerów stacjonarnych. Powyżej 25 komputerów posiada zaledwie 6% polskich firm z sektora MSP. Z kolei zgodnie z danymi Ipsos (również z 2002 r.), 41% firm zatrudniających od 10 do 49 pracowników, a 69% firm zatrudniających od 50 do 250 pracowników posiadało systemy wspierające zarządzanie.


TOP 200