Wawel numeryczny

Do wydawania decyzji administracyjnych urzędnikowi CK magistratu Krakowa wystarczył plan w dużej skali. Jeśli miał wątpliwości, mógł wezwać poddanego Najjaśniejszego Pana i żądać wyjaśnień. Aby zaś uzyskać dodatkowe informacje, wystarczyło mu obejść miasto. Spacer po Plantach z wycieczką na Płytę (krakowski rynek) i antraktem na śniadanie w jednym z kawiarnianych ogródków nie zajmował więcej niż dwie godziny.

Do wydawania decyzji administracyjnych urzędnikowi CK magistratu Krakowa wystarczył plan w dużej skali. Jeśli miał wątpliwości, mógł wezwać poddanego Najjaśniejszego Pana i żądać wyjaśnień. Aby zaś uzyskać dodatkowe informacje, wystarczyło mu obejść miasto. Spacer po Plantach z wycieczką na Płytę (krakowski rynek) i antraktem na śniadanie w jednym z kawiarnianych ogródków nie zajmował więcej niż dwie godziny.

Współczesny Kraków zajmuje obszar około 327 km<sup>2</sup>. Mieszka w nim ponad 750 tys. ludzi. Liczba ta nie obejmuje rzeszy studentów krakowskich uczelni ani turystów czy biznesmenów odwiedzających podwawelski gród. Mimo to każdy z nich liczy, że magistraccy urzędnicy mają wyobrażenie o skali miasta i potrafią podejmować decyzje służące i mieszkańcom, i przyjezdnym. Nie sposób tego sensownie czynić bez analiz, które obrazowałyby na mapie numerycznej informacje pochodzące z różnych wydziałów Urzędu Miasta Krakowa.

W tym celu w 1993 r. zarząd miasta rozpoczął prace nad Małopolskim Systemem Informacji Przestrzennej (MSIP). W jego skład wchodzi System Informacji Przestrzennej dla miasta Krakowa, traktowany jako pilotaż do MSIP.

Komunadata

Zarówno informatyzacja urzędu, w tym wdrożenie zintegrowanego systemu zarządzania miastem "Ratusz", jak i rozwój intranetu, który jest zasługą Jacka Neumanna, niedawno zmarłego dyrektora Wydziału Informatyki UMK, spowodowały, że poszczególne wydziały stały się dysponentami różnorodnych baz danych. Informacje z nich zasilają na bieżąco "Ratusz". Wiele danych ma charakter przestrzenny, są więc idealne do prowadzenia analiz w systemie informacji geograficznej (GIS).

Aby zapobiec redundancji danych i połączyć dane odnoszące się do przestrzeni geograficznej, zarząd miasta zdecydował się powołać zewnętrzną jednostkę komunalną, która zajmowałaby się m.in. analizami tego typu. Tak powstał Miejski Zarząd Baz Danych (MZBD), sprawujący pieczę nad Systemem Informacji Przestrzennej oraz rozproszonymi bazami danych dla miasta Krakowa.

Inicjatorem przedsięwzięcia jest dr inż. Tadeusz Chrobak, pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Małopolskiego Systemu Informacji Przestrzennej. Tworząc założenie MZBD, uwzględniał szczegółową koncepcję MSIP oraz rozwiązania stosowane na duńskim komunadata - wyspecjalizowanym banku danych, obsługującym samorządy. Za kwotę 30 tys. koron duńskich rocznie i 10 koron na każdy ekran komunadata udostępnia dane do analiz przestrzennych i raportów o stanie np. środowiska dla abonentów. Dobrze rozwinięta infrastruktura teleinformatyczna Danii pozwoliła zorganizować ten system jako sieć rozległą z rozproszonymi bazami danych.

W warunkach polskich jest to na razie zbyt kosztowne (słabe łącza, niezrozumienie korzyści z udziału w takim systemie przez samorządy), toteż MZBD jest ukierunkowane na prowadzenie analiz dla Urzędu Miasta Krakowa i innych instytucji komunalnych.

System w praktyce

Wydziały UMK, które korzystają z usług Miejskiego Zarządu Baz Danych, wpłacają ze swojego budżetu ryczałtową kwotę na konserwację Systemu Informacji Przestrzennej (SIP), jego uaktualnianie i szkolenie personelu. Kiedy urzędnik potrzebuje uzyskać wiadomości, np. o wolnych terenach miejskich pod zabudowę w określonym rejonie, proste analizy wykonuje sam a skomplikowane z udziałem MZBD, które opracuje odpowiednią analizę, przesyłając zwrotnie wydruk warstwy z mapy numerycznej z zaznaczonymi nie zabudowanymi terenami.

Rozbudowana sieć intranetowa, łącząca wszystkie stanowiska komputerowe w UMK, umożliwi zdalny dostęp do mapy w postaci numerycznej, umieszczonej na GIS-owym serwerze w Miejskim Zarządzie Baz Danych. Koszt analizy pokrywa zainteresowany wydział.

Podstawą do wykonania analiz jest mapa numeryczna Krakowa i jej poszczególne warstwy, np. ewidencja gruntów, budynków, krawędzie ulic, osie ulic, sieć energetyczna, wodociągowa, plan zagospodarowania przestrzennego itd. Niektóre przedsiębiorstwa, takie jak zakład energetyczny czy TP SA, zapłaciły za wykonanie własnej warstwy. W ten sposób miasto ma pełną kontrolę nad infrastrukturą podziemną, a firmy mogą pracować z wykorzystaniem SIP.

Co dwa tygodnie przeprowadzana jest aktualizacja danych ewidencyjnych. Zdaniem Andrzeja Nowickiego, dyrektora MZBD, nie ma potrzeby codziennego kopiowania informacji. "Naszym zadaniem jest dostarczanie kompleksowej informacji tematycznej i przestrzennej o mieście" - twierdzi Andrzej Nowicki. "MZBD pełni więc funkcje analityczne, czasami wręcz o charakterze statystycznym. W tym znaczeniu Krakowski System Informacji Przestrzennej jest zbliżony koncepcyjnie do hurtowni danych w banku lub przedsiębiorstwie" - uzupełnia.


TOP 200