Telewizja z kieszeni

Ponad 20-procentowy wzrost wartości rynku urządzeń mobilnych w 2006 r. sprawia, że telefony komórkowe stały się najpopularniejszymi terminalami konsumenckimi. W Polsce można odbierać program telewizyjny na małym ekranie komórki - bez kabla i odbiornika TV, ale do skorzystania ze wszystkich możliwości, jakie udostępnia wchodząca dopiero na rynek telewizja mobilna DVB, jeszcze daleka droga.

Ponad 20-procentowy wzrost wartości rynku urządzeń mobilnych w 2006 r. sprawia, że telefony komórkowe stały się najpopularniejszymi terminalami konsumenckimi. W Polsce można odbierać program telewizyjny na małym ekranie komórki - bez kabla i odbiornika TV, ale do skorzystania ze wszystkich możliwości, jakie udostępnia wchodząca dopiero na rynek telewizja mobilna DVB, jeszcze daleka droga.

Postęp w technologiach bezprzewodowej transmisji powoduje, że rosną oczekiwania odbiorców usług kojarzonych dotąd jedynie z przekazami głosowymi i multimedialnymi. W miarę poszerzania się bezprzewodowego dostępu do treści audiowizualnych (standardowo 1 Mb/s) następują również istotne zmiany w sposobie odbioru i konsumpcji multimedialnej, którym sprzyja zwiększona interaktywność oferowanych przez dostawców treści obrazowych. Równocześnie następuje odchodzenie od klasycznej komunikacji rozsiewczej, w której zawartość i sposób udostępniania treści znajdują się całkowicie pod kontrolą nadawcy, do interaktywnej telewizji mobilnej, gdzie odbiorca sam decyduje o tym, co, kiedy i gdzie chce oglądać na ekranie swojego telefonu komórkowego.

Prognozowana pod koniec tego roku liczba 3 mld użytkowników telefonów komórkowych stanowi ogromny rynek potencjalnych aplikacji nowego typu, z którego nie chcą rezygnować ani operatorzy, ani dostawcy treści multimedialnych. Wdrożenie technologii szerokopasmowych w telefonach trzeciej generacji stało się początkiem procesu znaczących zmian w telekomunikacji, a wiadomo, że uzyskiwane dzisiaj przepływności w terminalach 3,5G sięgające 1,6 (3,6) Mb/s wcale nie są ostateczne.

Popularność atrakcyjnych serwisów multimedialnych, przy jednoczesnym wdrażaniu szybkich technologii komórkowych takich jak HSDPA i HSUPA, stale rośnie. W niedługim czasie jednak przesyłanie i pobieranie muzyki, które przez lata stanowiło lwią część przychodów operatorów, straci na znaczeniu (40% udziału w 2006 r., 36% w 2011 r.), a miejsce to zajmą usługi wideofoniczne, telewizja mobilna oraz gry interaktywne. Według prognoz Strategy Analytics, taki dynamiczny rozwój telewizji mobilnej dopiero się zaczyna: w 2006 r. odnotowano ok. 8 mln użytkowników telewizji mobilnej, a do 2010 r. będzie ich ponad 120 mln.

Strategie emisji i odbioru

Prognoza udziału szybkich transmisji 3,5G (2011 r.)

Prognoza udziału szybkich transmisji 3,5G (2011 r.)

Istotą funkcjonowania mobilnej telewizji mTV jest pakietowa obsługa transmisji w strumieniowym ruchu danych, który operuje w czasie rzeczywistym lub pseudorzeczywistym. W nadawanych na żywo multipleksach (pakietach programów) operatorzy mogą przekazywać obraz bądź bezpośrednio z centrum telewizyjnego TV (emisje typu "live"), bądź w różnorodnych pętlach programowych - obejmujących klipy wideo (krótkie emisje) odtwarzane z serwerów w ustalonym porządku. Podstawą obu tych sposobów emisji jest odbiór strumieniowy (streaming), w którym proces odtwarzania sekwencji dokonuje się bez oczekiwania na zakończenie transmisji całego pliku informacyjnego z serwera. Przesyłany w ten sposób obraz jest natychmiast eksponowany na ekranie odbiorcy - bez możliwości jego korekcji za pomocą retransmisji w przypadku błędów. Zdarzające się w trakcie sesji zakłócenia wpływają wtedy na jakość odbioru w postaci przerw, przeskoków, chwilowego zaniku odbioru czy trzasków.

Szereg istniejących obecnie standardów do ekspozycji obrazu telewizyjnego w terminalach komórkowych powoduje, że proces globalnej normalizacji przebiega odrębnie na różnych kontynentach. Do najczęściej spotykanych standardów telewizji mobilnej należą: DVB-H użytkowany na kontynencie europejskim, DMB stosowany w krajach azjatyckich oraz MediaFLO wdrażany na rynku amerykańskim. Mimo tej różnorodności, analitycy zgodnie twierdzą, że telewizja w komórce będzie jedną z najbardziej dochodowych operacji przeprowadzonych w telekomunikacji bezprzewodowej.

Jako pierwsza wystartowała technologia DMB (Digital Multimedia Broadcast), wywodząca się z cyfrowego rozgłaszania sygnałów audio DAB (Digital Audio Broadcast) i promowana przez koncerny koreańskie, w tym głównie Electronics (producent pierwszych telefonów wspierających DMB) oraz Samsung Electronics. Prawie jednocześnie w krajach europejskich pojawił się mobilny konkurent telewizyjny w postaci technologii DVB-H (Digital Video Broadcast - Handheld), będący rozszerzeniem koncepcji emisji stacjonarnej telewizji cyfrowej DVB i wspierany przez takich producentów, jak: Motorola, NEC, Nokia, Siemens oraz Sony Ericsson Mobile Communications.

Cechy emisji telewizyjnej mTV

Cechy emisji telewizyjnej mTV

Wszystkie te formy transportu obrazu telewizyjnego są przydatne w aplikacjach telewizji mobilnej: bądź jako rozsiewcze transmisje broadcastowe (stały zestaw programów do wielu terminali jednocześnie) kierowane do masowego odbiorcy, także jako transmisje multicastowe (przeznaczone dla ściśle określonej grupy klientów), bądź wreszcie jako przekazy unicastowe (oddzielny program dla każdego odbiorcy) z indywidualnie profilowaną treścią. W telewizji mobilnej daje się zauważyć jeszcze jeden trend, w którym najlepsze cechy tych rozwiązań zostały połączone z wykorzystaniem konwergentnych terminali mobilnych. W tych rozwiązaniach część nadawcza (medium transmisyjne) ma wiele cech rozsiewczych kanału telewizyjnego, natomiast część odbiorcza zachowuje funkcje telefonii komórkowej związane z interakcją i personalizacją odbieranych treści.

Telewizja mobilna integruje w ten sposób transmisję obrazów kierowaną do poszczególnych odbiorców w sieciach komórkowych (unicast), z modelem rozsiewczym - podobnym do cyfrowej telewizji naziemnej (broadcast) - dostosowanym jednak do odbioru na małych ekranach telefonów komórkowych, komunikatorów PDA, smartfonów czy komputerów przenośnych. Wdrażanie usługi mTV jest konsekwencją postępującej integracji dwóch światów medialnych o charakterze masowym: nadawców telewizji stacjonarnej i operatorów komórkowych. Obydwa podmioty o istotnie odmiennych cechach i podejściu do zagadnień telekomunikacji masowej wytworzyły środowisko konwergentne, w którym dają się wyróżnić dwa kierunki rozwoju: multimedialny przekaz strumieniowy kierowany do tradycyjnych telefonów komórkowych 2G i 3G oraz emitowanie treści obrazowych przez odrębną sieć radiową DVB - wprost do terminali mobilnych, przystosowanych do odbioru obrazów w technologii DVB-T.

Kieszonkowe i przenośne

Transmisje hybrydowe mTV (satelita + UMTS)

Transmisje hybrydowe mTV (satelita + UMTS)

Telefony komórkowe otrzymują coraz bogatsze wyposażenie multimedialne: mają większe ekrany, zainstalowane aparaty fotograficzne, odtwarzacze plików audio i wideo, także odbiorniki radiowe, dyktafony, systemy operacyjne i pamięci o dużej pojemności. Pomysłowość projektantów w tym sektorze komunikacji jest niewyczerpana. Teraz nadchodzi kolejny etap rozwoju kojarzony z odbiorem telewizji mobilnej, której popularność wiąże się przede wszystkim ze stopniowym nasycaniem się rynku szerokopasmowymi urządzeniami przenośnymi. Z telefonii komórkowej, która niewątpliwie będzie podstawą masowego wdrażania mobilnej telewizji, już korzysta ponad 2 mld użytkowników, a liczba ta jeszcze w tym roku ma powiększyć się o kolejny miliard. Wszystko wskazuje, że trend ten nadal będzie się umacniał w nadchodzących latach, również w Polsce, gdzie według prognoz nasycenie telefonami komórkowymi ma sięgnąć 100% pod koniec 2007 r.