Technologie dyfuzyjne

Efektywność inwestycji informatycznych jest trudno mierzalna. Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy jest charakterystyka technologii dyfuzyjnych, przenikających sferę organizacyjną w skali globalnej i na poziomie przedsiębiorstwa.

Technologie dyfuzyjne

Kompleksowość współczesnych systemów produkcyjnych wymaga równie kompleksowych metod zarządzania nimi. Tymczasem, zjawisko dysonansu organizacyjnego skutecznie ogranicza wzrost efektywności tych systemów. Fenomen ów polega na dysharmonii między systemem informatycznym a skojarzonym z nim środowiskiem organizacyjnym. Przy tym, niezbędne jest łączne traktowanie systemów: informacyjnego (informatycznego) i zarządzania. Dla każdego przedsiębiorstwa system zarządzania odgrywa kluczowe znaczenie. Stąd postulat dążenia do stanu harmonii między strategią organizacyjną i technologiczną firmy jest jak najbardziej uzasadniony. Niestety, integracja tych sfer napotyka na szereg trudności. Dotyczy to zwłaszcza wspomnianych aplikacji dyfuzyjnych.

Należą one do kluczowych i innowacyjnych technologii przenikających wiele dziedzin cywilizacji. Takie cechy spełniają również technologie informatyczne. Skrótowo można powiedzieć, że technologia dyfuzyjna jest metatechnologią kreującą szereg specjalizowanych technik. W początkach cywilizacji metatechnologie występowały często w postaci idei (wynalazków) o wszechstronnym zastosowaniu. Takim odkryciem był ogień, który można było stosować do ogrzewania (uniezależnienie się od klimatu), obrony (przed dzikimi zwierzętami), oświetlenia (wydłużenie czasu ludzkiej aktywności) czy w tak różnych dziedzinach jak ceramika, metalurgia albo tzw. termiczna obróbka żywności.

Każde z tych zastosowań miało fundamentalne znaczenie dla dalszego rozwoju ludzkości, a niektóre skutki odkrywamy dopiero współcześnie. Na przykład podgrzewanie pokarmów zwiększa ich przyswajalność o ok. 20-30%. Oznacza to, że możemy najeść się mniejszą ilością żywności (efektywność gospodarcza) i jednocześnie uzyskaliśmy lepsze proporcje wagi mózgu i reszty ciała. Podobnie uniwersalne znaczenie miał wynalazek koła (od trybików zegarka, przez bloki dźwigów aż do klasycznych zastosowań w pojazdach), a później maszyna parowa czy tworzywa sztuczne.

Metatechnologie

Metatechnologie zmieniają oblicze cywilizacji, prowadząc do powstawania nowych cykli (fal) rozwojowych co kilkadziesiąt lat. Kiedy wynalazek automatycznego krosna (pierwsza maszyna sterowana kartami dziurkowanymi) spowodował wzrost wskaźników produktywności w przemyśle tekstylnym o rzędy wielkości, kryzys nastąpił, gdy pojawiło się wąskie gardło rozwojowe, jakim były wówczas koszty transportu. Ich zmniejszenie wymagało już nowej technologii dyfuzyjnej, tym razem infrastrukturalnej, tj. kolei. Natomiast przesilenie lat 30. XX stulecia nastąpiło, gdy fabryki zostały zelektryfikowane i potrzebne było przejście od elektryczności do następnej metatechnologii - elektroniki. Kolejny cykl wymagał, z kolei, innowacji mikroelektronicznych.

I znowu stajemy w obliczu znanych z wcześniejszych cyklów problemów. Komputery na każdym biurku nie przynoszą już takich efektów jak wtedy, gdy pojawiały się jako innowacyjne systemy powodujące gwałtowny wzrost efektywności zarządzania. Potrzebujemy zatem nowego cyklu i nowych technologii: bioinformatyki, spinoelektroniki, komputerów kwantowych, telematycznego transportu, nowych rodzajów energii i nowych systemów organizacji dla wszechplanetarnego społeczeństwa metainformacyjnego. Musimy także pamiętać o skali mikro dyfuzyjności informatyki, tj. poziomie przedsiębiorstwa.


TOP 200