Szybki, pojemny i wytrzymały

Podstawowym pytaniem, na jakie należy odpowiedzieć przed wyborem rozwiązania archiwizacyjnego, jest decyzja dotycząca celu przeprowadzenia archiwizacji danych.

Podstawowym pytaniem, na jakie należy odpowiedzieć przed wyborem rozwiązania archiwizacyjnego, jest decyzja dotycząca celu przeprowadzenia archiwizacji danych.

Problem wyboru technologii archiwizacyjnej jest złożony, wymaga uwzględnienia wielu czynników: wymagań dotyczących wytrzymałości nośnika, niezbędnej szybkości zapisu i odczytu danych, pojemności nośnika itp. Rynek oferuje obecnie w tej dziedzinie wiele możliwości. Dane można archiwizować na dyskach CD-R, CD-RW, DVD-ROM, magnetooptycznych, a także różnych taśmach w technologiach: DDS, AIT, Mammoth, LTO, DLT, SLR i MLR.

Typ archiwizacji

Podstawowym pytaniem, na jakie należy odpowiedzieć przed wyborem rozwiązania archiwizacyjnego, jest decyzja dotycząca celu przeprowadzenia archiwizacji danych.

Dane mogą być archiwizowane wyłącznie w celu utworzenia kopii bezpieczeństwa, która będzie wykorzystywana tylko w sytuacjach kryzysowych - gdy nastąpi utrata danych. W takim przypadku mniej istotny jest czas dostępu do danych, gdyż będą one używane sporadycznie. Ma on większe znaczenie, gdy zarchiwizowane dane są wykorzystywane także jako elektroniczna forma archiwum papierowego, stale uzupełnianego o nowe dane, do którego często się sięga, by analizować dane archiwalne.

W przypadku danych, do których dostęp jest sporadyczny, bardziej dogodne są technologie taśmowe. Jeśli jednocześnie z archiwizowanych danych będzie korzystało wielu użytkowników, to bardziej wydajna jest technologia dysków CD-R, CD-RW, DVD-ROM lub magnetooptycznych. Jeśli dane mają być poddane modyfikowaniu, należy zastosować takie nośniki, które umożliwiają ich wielokrotny zapis i odczyt.

Możliwe jest także wykorzystywanie w jednej firmie kilku technologii archiwizacyjnych. Do stworzenia kopii bezpieczeństwa danych znajdujących się na serwerach można użyć technologii taśmowej, a do archiwizacji danych z systemu finansowo-księgowego, produkcyjnego lub dokumentacji technicznej mogą być wykorzystywane biblioteki stale dostępnych dysków optycznych.

Szybkość

Niezwykle istotnym kryterium wyboru rozwiązania archiwizacyjnego jest szybkość wykonywania kopii bezpieczeństwa i odtwarzania danych. Jest to szczególnie istotne w przypadku tych firm, które regularnie wykonują pełne kopie bezpieczeństwa danych, przechowywanych na serwerach i stacjach roboczych. Jeśli kopia ma być pełna, musi zawierać kopię wszystkich plików znajdujących się na serwerach i stacjach. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy archiwizowane pliki nie są w danej chwili używane (tylko nieliczne pakiety archiwizujące mogą archiwizować otwarte pliki). Oznacza to, że najbardziej dogodne do wykonania kopii bezpieczeństwa są godziny nocne, gdy prawdopodobieństwo pracy na plikach jest najmniejsze. Czas ten jest ograniczony, istotne jest więc, by archiwizacja była wykonywana w jak najkrótszym czasie.

Bezkonkurencyjne w tej dziedzinie są napędy taśmowe. Umożliwiają one kopiowanie danych z szybkością ponad 7 MB/s. Zapis danych na płytach kompaktowych i dyskach optycznych nie jest tak szybki, mimo że prędkość odczytu danych jest większa niż w przypadku napędów taśmowych.

Pojemność

Częstym sposobem obchodzenia problemów związanych ze zbyt krótkim czasem przeznaczonym na archiwizację danych jest stosowanie kilku napędów taśmowych równolegle archiwizujących dane. Rozwiązanie to jest odpowiednie, aczkolwiek może znacznie przyczynić się do wzrostu liczby niezbędnych nośników.

W związku z tym kolejnym, istotnym punktem - oprócz szybkości archiwizowania - jest także pojemność pojedynczego nośnika. Im bardziej pojemna taśma, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że archiwizacja zostanie przerwana, a napęd poprosi o włożenie kolejnej kasety (co w godzinach nocnych może być trudne). W tej dziedzinie bezkonkurencyjne są taśmy magnetyczne. Najbardziej zaawansowane pozwalają obecnie na zapis na pojedynczej kasecie do 50 GB danych (z kompresją). Na koniec br. zapowiadane są także nowe napędy budowane w technologii MLR, umożliwiające zapisanie na jednej kasecie do 100 GB informacji (50 GB bez zastosowania kompresji).

W przypadku napędów taśmowych pojemność taśmy jest proporcjonalna do szybkości archiwizowania. Kupując bardziej zaawansowane rozwiązanie, nabywca jednocześnie zyskuje wysoką pojemność i większą szybkość archiwizowania.

Niemniej wraz ze wzrostem pojemności rośnie też cena urządzeń archiwizujących i nośników. Sposobem na redukcję kosztów jest zakup zmieniarki kaset (coraz większa liczba producentów wprowadza na rynek takie rozwiązania, oferujące możliwość instalacji 6 lub 8 kaset). Mimo że standardowo zapewniają one mniejszą pojemność niż najbardziej zaawansowane napędy dostępne na rynku, mogą automatycznie podczas archiwizacji zmieniać nośniki, uwalniając administratora od tego typu problemów.

Wytrzymałość

Nie mniej ważne od poprzednich, być może najważniejsze czynniki wiążą się z wytrzymałością i niską awaryjnością nośników, zawierających zarchiwizowane dane.

Najbardziej nietrwałe są płyty CD-R, CD-RW i DVD-ROM ze względu na to, że nie są one chronione sztywną obudową. Wykorzystywanie ich jako medium przeznaczonego do przechowywania krytycznych informacji nie jest najlepszym rozwiązaniem. Służą one do tymczasowego przechowywania informacji lub stosowania jako łatwo i szybko dostępny duplikat danych zarchiwizowanych na innych nośnikach.

Lepszym medium, jeśli chodzi o trwałość, są dyski optyczne. Są one dostarczane w obudowach chroniących dysk przed niekorzystnym wpływem działań zewnętrznych. Niemniej nie zapewniają one obecnie zbyt dużych objętości w porównaniu z napędami taśmowymi. Najbardziej popularne dyski optyczne 5,25" mają pojemności 1,3 lub 2,6 GB (zarówno w trybie jednokrotnego zapisu WORM, jak i zapisu wielokrotnego).

Znacznie większe ilości danych można zapisać na kasetach taśmowych. Umożliwiają one zapisanie do 50 GB danych (z zastosowaniem kompresji), czyli prawie 20 razy więcej niż na dyskach optycznych. Obecnie najbardziej popularne są jednak napędy taśmowe, pozwalające na zapis do 24 GB danych lub 12 GB danych bez kompresji na pojedynczym nośniku.

Różne technologie taśmowe znacznie różnią się pod względem wytrzymałości. Wynika to zarówno z konstrukcji nośnika, jak i sposobu prowadzenia taśmy w czytniku.

Najbardziej niedoskonałe w tej dziedzinie są napędy typu DLT. Chociaż teoretycznie taśma chroniona jest plastikową obudową, to w rzeczywistości podczas odczytu jest niemal w całości wyciągana z kasety i nawijana na drugą rolkę znajdującą się w czytniku. Oznacza to, że w razie awarii czytnika podczas zapisywania lub odczytu danych praktycznie nie ma możliwości wyciągnięcia taśmy z napędu bez jej uszkodzenia.

Bardziej korzystne jest w tej dziedzinie zastosowanie napędów wykorzystujących technologię odczytu helikalnego z kaset DAT o szerokości taśmy 4 mm lub kaset wideo o szerokości taśmy 8 mm. Wprawdzie taśma w tym przypadku jest również "wywlekana" z kasety, lecz podczas odczytu/zapisu nawijana na drugą rolkę znajdującą się w tej samej kasecie. Niemniej nadal taśma jest przesuwana przez rolki, co powoduje jej szybsze zniszczenie.

Najbardziej wytrzymałe są kasety typu SLR, MLR i Travan. Podczas ich odczytu/zapisu taśma w żadnym momencie nie opuszcza kasety, a odczyt odbywa się podobnie jak w magnetofonach kasetowych - głowica dotyka powierzchni taśmy przewijanej w ramach kasety. Ponadto kasety SLR, MLR i Travan - oprócz plastikowej obudowy - wyposażone są w półmilimetrową płytkę aluminium, co znacznie utrudnia ich zgniecenie, złamanie itp.

Różnice w konstrukcji kaset i sposobie odczytywania danych z taśmy przynoszą konkretne efekty. Na taśmie typu DAT można przeprowadzić ok. 50 procesów zapisu danych. Dla porównania - kaseta MLR zapewnia 750 archiwizacji.