Sztuka latania

Outsourcing kojarzony jest zwykle z dużymi przedsiębiorstwami i firmami, rzadziej z administracją rządową i samorządową. Jednak i tu pojawia się on coraz częściej, choć powody jego stosowania są nieco inne.

Outsourcing kojarzony jest zwykle z dużymi przedsiębiorstwami i firmami, rzadziej z administracją rządową i samorządową. Jednak i tu pojawia się on coraz częściej, choć powody jego stosowania są nieco inne.

Wydział Informatyki Ministerstwa Edukacji Narodowej jest odpowiedzialny m.in. za szeroko pojętą edukację informatyczną w szkołach podstawowych, liceach ogólnokształcących i w szkołach zawodowych. Zakres odpowiedzialności obejmuje zakupy sprzętu komputerowego i oprogramowania dla szkół, a także, a może przede wszystkim, informatyczne przygotowanie nauczycieli.

O skali problemu świadczy liczba szkół - ponad 25 tys. - i nauczycieli - ok. 600 tysięcy. Co roku, przy wsparciu Wydziału Zamówień Publicznych MEN, prowadzone są przetargi na zakup sprzętu i oprogramowania oraz na szkolenie informatyczne nauczycieli. Środki przeznaczane w budżecie na te cele nie zmieniają się w sposób znaczący z roku na rok. W roku 1998 przeznaczono na zakupy sprzętu i oprogramowania 6 mln zł, na szkolenia zaś 3 mln zł.

Siłami zewnętrznymi

W Wydziale Informatyki pracują trzy osoby, w tym jedna tylko częściowo wspiera podstawowe zadania wydziału. Wydział Informatyki jest odpowiedzialny za określanie standardów sprzętu i oprogramowania dla szkół, przygotowuje specyfikacje przetargowe, nadzoruje realizację przetargów przy zakupach dla szkół oraz organizuje informatyczne doskonalenie nauczycieli na zaawansowanych szkoleniach komputerowych dla nauczycieli przedmiotów informatycznych i warsztatach przedmiotowo-metodycznych dla nauczycieli innych przedmiotów, korzystających z technologii informacyjnej i komunikacyjnej na swoich lekcjach. Są to duże przedsięwzięcia, wymagające pracy specjalistów z różnych dziedzin. Widać, że są one niemożliwe do wykonania przez tak niewielki zespół.

Rozwiązaniem byłoby zwiększenie zatrudnienia, ale z oczywistych względów nie wchodziło ono w rachubę. Trzeba więc było szukać innego wyjścia z sytuacji. Konieczna okazała się pomoc partnerów z zewnątrz. Powstała nieformalna sieć koordynatorów edukacji informatycznej w kuratoriach oświaty we wszystkich starych województwach. Nie podlegają oni ministerstwu, ale ściśle współpracują z Wydziałem Informatyki, co pozwala na wspólną realizację różnych zadań z zakresu edukacji informatycznej, takich, które nie mogłyby być realizowane we własnym zakresie. Są to przede wszystkim zadania zlecane wykonawcom niezależnym w formie przetargów zgodnych z ustawą o zamówieniach publicznych: zakupy komputerów i oprogramowania oraz szkolenia informatyczne nauczycieli.

Podstawowe szkolenia informatyczne nauczycieli, takie jak zapoznanie się z funkcjami komputera, systemem operacyjnym czy zasady pracy z edytorem tekstu i arkuszem kalkulacyjnym, prowadzone są wewnątrz systemu edukacji, w placówkach doskonalenia nauczycieli. Szkolenia bardziej zaawansowane są zlecane jednostkom zewnętrznym jako outsourcing.

Akredytacja szkoleń

Szkolenia nauczycieli są warunkiem koniecznym do pełnego i prawidłowego wykorzystania szkolnego sprzętu i oprogramowania. Przy organizacji i nadzorze szkoleń doniosłą rolę odgrywają koordynatorzy edukacji informatycznej. To oni na swoim terenie kierują nauczycieli na szkolenia, służąc im radą i pomocą przy wyborze odpowiednich kursów. Przy ocenie firm prowadzących szkolenia na zasadzie outsourcingu brane są pod uwagę opinie koordynatorów, uzyskiwane poprzez bezpośrednie kontakty z nauczycielami uczestniczącymi w kursach.

Szkolenia informatyczne nauczycieli w takiej formie prowadzone są od 1990 r. Cieszą się dużym powodzeniem nauczycieli. Poziom ich rośnie, co jest wynikiem konkurencji pomiędzy ośrodkami szkoleniowymi - nauczyciel ma prawo wyboru firmy prowadzącej szkolenia na zlecenie MEN.

Wadą takiego modelu szkoleń jest konieczność corocznego rozpisywania przetargów na prowadzenie kursów, zgodnie z rocznym cyklem przyznawania budżetu. Ośrodki prowadzące szkolenia nie mogą prowadzić długofalowej polityki, nie mając pewności, czy w następnym przetargu odniosą sukces.

Aby uniknąć tego problemu, planowane jest wprowadzenie systemu akredytacji ośrodków szkoleniowych. Wiąże się to jednak z koniecznością opracowania standardów szkoleń i powołaniem niezależnej instytucji przyznającej akredytację ośrodkom szkoleniowym. Ośrodki akredytowane miałyby większą stabilność i mogłyby racjonalniej gospodarować środkami, mając w perspektywie dłuższy okres działania.

Największy projekt

Zalety takiego trybu postępowania przy organizacji szkoleń - wspólnej pracy zespołu koordynatorów i Wydziału Informatyki przygotowującego i nadzorującego projekt i zlecenie jego wykonania zewnętrznej firmie - sprawdziły się w praktyce w projekcie prowadzonym w tym roku pod hasłem: "Pracownia internetowa w każdej gminie". Środki na jego realizację pochodzą z rezerwy budżetowej przeznaczonej przez Sejm na zakup pomocy dydaktycznych dla szkół podstawowych. Zostały one przyznane dodatkowo, poza wymienionymi środkami budżetowymi przyznanymi w normalnym trybie.

Jest to duży projekt, z budżetem 95 mln zł, polegający na wyposażeniu jednej szkoły podstawowej w każdej gminie w Polsce w nowoczesną, sieciową, multimedialną pracownię, z dostępem do Internetu z każdego stanowiska, z pakietem oprogramowania edukacyjnego i zorganizowanymi szkoleniami nauczycieli, pozwalającymi na możliwie najlepsze wykorzystanie pracowni. W finansowaniu projektu biorą również udział gminy, pokrywając koszty szkoleń nauczycieli oraz przygotowania i zabezpieczenia pomieszczenia na pracownię.

Projekt jest w trakcie realizacji, trudno więc mówić o jego sukcesie, choć jestem o nim przekonany.

Jednak już teraz można stwierdzić, że nie doszłoby do jego realizacji, gdyby nie doświadczenia wieloletniej pracy małego, wyspecjalizowanego i kompetentnego zespołu ludzi, wykorzystującego outsourcing.

<hr size=1 noshade>Jerzy Dałek kieruje Wydziałem Informatyki Ministerstwa Edukacji Narodowej.