Światowy rynek baz danych

Bazy danych należą do tych dziedzin produktów i usług informacyjnych, których rola i znaczenie stale wzrasta, a wszystko wskazuje na to, że w przyszłości ta tendencja się utrzyma. Oferta światowego rynku baz danych jest bogata i zróżnicowana.

Bazy danych należą do tych dziedzin produktów i usług informacyjnych, których rola i znaczenie stale wzrasta, a wszystko wskazuje na to, że w przyszłości ta tendencja się utrzyma. Oferta światowego rynku baz danych jest bogata i zróżnicowana.

W tegorocznym wydaniu katalogu powszechnie dostępnych skomputeryzowanych baz danych Computer-readable Databases: A Directory and Data Sourcebook uwzględniono 7637 baz. Oto jak zmieniała się sytuacja w ciągu ostatnich kilkunastu lat:

rok: liczba baz danych:

1975 301

1979 528

1982 773

1985 3010

1988 4200

1989 5578

1990 6750

1991 7637

W ciągu 16 lat (1975-1991) liczba baz danych wzrosła ponad dwudziestopięciokrotnie (z 301 do 7637), zaś całkowita liczba rekordów w bazach danych zwiększyła się aż 78 razy (z 52 mln w 1975 r. do 4060 mln w 1991 r.). Warto podkreślić, że pod koniec 1991 r. w bazach danych zgromadzono ponad 4 mld rekordów!

Przyjmuje się, że termin "wielka baza danych" odnosi się do baz liczących ponad 1 mln rekordów. Takich baz było pod koniec ubiegłego roku 259, z czego 7 zawierało ponad 100 mln rekordów, a w 45 bazach zgromadzono od 10 do 100 mln rekordów.

Wśród baz danych zgromadzonych w aktualnym wydaniu katalogu Directory and Data Sourcebook najwięcej dotyczy biznesu. Udział baz z poszczególnych dziedzin przedstawia się następująco:

- biznes 33%

- nauki ścisłe, technika 19%

- medycyna 11%

- prawo 9%

- nauki społeczne 7%

Liczba wyszukiwań przeprowadzonych rocznie za pośrednictwem głównych amerykańskich serwisów, udostępniających nienumeryczne bazy danych zwiększyła się z 750 tys. w 1974 r. do 34,45 mln w 1991 r.

Roczne dochody przemysłu informacji komputerowej szacuje się obecnie na 11 mld USD, ale prognozy przewidują wzrost o 20% rocznie. Tak więc w 1995 r. dochody tego przemysłu powinny przekroczyć 22 mld USD (dane amerykańskiego ministerstwa handlu - US Department of Commerce).

Obecnie najwięcej baz danych jest dostępnych za pośrednictwem serwisów informacyjnych online, ale szybko zwiększa się liczba baz rozpowszechnianych na dyskach optycznych typu CD-ROM. I tak, w 1985 r. udostępniano prawie 2500 baz online i tylko dwie bazy na CD-ROM. W następnym roku: 2900 baz online i ok. 50 na CD-ROM, w 1987 r.: 3370 baz online i 135 na CD-ROM, w 1988 r.: 3699 baz online i 328 na CD-ROM, w 1989 r.: 4062 bazy online i 753 na CD-ROM. Na początku 1992 r. można już było korzystać z ponad 2200 baz danych na CD-ROM - w katalogu TFPL The CD-ROM Directory 1992 uwzględniono 2212 baz na tym nośniku. Dla porównania - w tym samym czasie udostępniano 5403 bazy online. Przewiduje się, że pod koniec roku ich liczba zwiększy się do ok. 6440. Jeżeli sprawdzą się te prognozy (opracowane przez Optical Publishing Association), to na początku 1993 r. więcej baz danych będzie dostępnych na CD-ROM niż online.

Światowy rynek baz danych na CD-ROM już w 1989 r. oceniano na 440 mln ECU, czyli na ponad pół miliarda USD (dane opracowane przez European Information Market Observatory). Z tej kwoty 58 mln ECU przypadało na kraje Wspólnoty Europejskiej, 90 mln ECU na Japonię, a 289 mln ECU na USA. Tak więc, w pozyskiwaniu baz danych na CD-ROM zdecydowanie przodują Stany Zjednoczone (65,7%), na drugim miejscu uplasowała się Japonia (20,5%), trzecie miejsce zajmują kraje EWG (13,2 %), a mniej niż jeden procent (0,7%) przypada na wszystkie pozostałe kraje świata.

W ubiegłym roku sprzedano ponad 1,4 mln egzemplarzy baz danych na CD-ROM, ogółem za ok. 245 mln USD. Na rok 1996 prognozowana jest natomiast sprzedaż ok. 22,2 mln baz danych, a wartość tej sprzedaży szacuje się na 1,7 mld USD. Tak więc, w ciągu zaledwie pięciu lat liczba sprzedawanych rocznie baz danych na CD-ROM powinna wzrosnąć prawie szesnastokrotnie. W tym samym okresie wartość rocznej sprzedaży zwiększy się prawie siedmiokrotnie.

Na zakończenie warto poświęcić trochę uwagi charakterystyce jakościowej światowego rynku baz danych na CD-ROM. Z analizy uwzględniającej 1951 baz danych udostępnianych na CD-ROM w 1991 r. wynika, że jedną trzecią wszystkich tytułów stanowią bazy z dziedzin biznesu, prawa i medycyny. Podział baz danych według dziedzin w 1991 r. przedstawiał się następująco:

- nauki społeczne (w tym biznes i prawo): 43%

- nauki ścisłe, technika: 35%

- sztuka, nauki humanistyczne: 8%

- pozostałe dziedziny i wielodziedzinowe bazy danych: 13%

W 1991 r. wśród baz danych na CD-ROM najwięcej było baz źródłowych (42%), drugie miejsce przypadło bazom informatorowym, czyli skierowującym (37%), a trzecie - bazom bibliograficznym (21%). Porównanie udziału baz poszczególnych typów w ofercie światowego rynku baz danych na CD-ROM w latach 1987-1991 pozwala stwierdzić, że stopniowo zmniejsza się udział baz bibliograficznych na korzyść baz źródłowych i informatorowych.

Przypuszcza się, że w ciągu najbliższych lat na rynku baz danych na CD-ROM utrzyma się następująca zależność: ok. 20% baz bibliograficznych i po ok. 40% baz źródłowych i informatorowych.

(Przygotowano na podstawie opracowań M. E. Williams, P. Nichollsa i T. Sutherland, J. Westhoffa oraz S. M. Malinconico.)