Spory o rolę e-podpisu w Polsce

Rząd przyjął nową ustawę o e-podpisie i mówi, że to przełom i wielki krok naprzód. Krytycy wytykają jednak błędy ustawy i zapisy, które zahamują rozwój PKI w Polsce.

Na X Europejskim Forum Podpisu Elektronicznego w Międzyzdrojach dyskutowano, czy po 10 latach istnienia podpisu elektronicznego w Polsce możemy mówić o przełomie i postępie jeśli chodzi o rozwój tej sfery. Forum zorganizowało i Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie.

Nowa ustawa o podpisie elektronicznym

Rośnie liczba typów podpisów elektronicznych, niedługo będziemy mieć:

podpis zwykły,

podpis zaawansowany,

podpis kwalifikowany,

pieczęć elektroniczną,

zaufany profil na ePUAP,

podpis osobisty na dowodach osobistych, które mają funkcjonować od 2011 r.

Tymczasem nadal najlepiej rozwijają się te działy gospodarki i kontaktów biznesu i obywateli z administracją, gdzie wykorzystywane są inne metody identyfikacji i uwierzytelniania danych, np. bankowość elektroniczna czy e-podatki.

Za przełom na pewno można uznać to, że po dwóch latach od złożenia przez Dariusza Bogdana, podsekretarza stanu w Ministerstwie Gospodarki, obietnicy o nowej ustawie o e-podpisie, jej projekt został przyjęty przez Radę Ministrów i jest obecnie w notyfikacji. Sam minister przyznał w czasie wystąpienia, że bez nowej ustawy nie byłoby szans na rozwój rynku usług elektronicznych w Polsce. O przełomie można też mówić ze względu na liczbę zmian w aktach prawnych, które dotykają problematyki podpisu elektronicznego i tożsamości oraz czekającą nas implementację dyrektywy usługowej.

Dlaczego jednak prace nad ustawą o e-podpisach trwały tak długo? "Staraliśmy się podejść do tematu kompleksowo i przy okazji tworzenia nowej ustawy wprowadzić potrzebne zmiany także w kodeksie cywilnym i kodeksie postępowania administracyjnego" - wyjaśniał Dariusz Bogdan. Ponadto, w ustawie starano się uwzględnić nowe technologie, stąd np. zapis dopuszczający stosowanie danych biometrycznych do potwierdzania tożsamości.

Jakie zmiany przyniesie ustawa o podpisach elektronicznych w zasadniczej części? Wśród najważniejszych zmian Dariusz Bogdan wymienił m.in.: rezygnację z nadzoru państwa nad zwykłym e-podpisem, który dotychczas i tak nie był wypełniany, zniesienie kontroli wstępu i opłaty wstępnej dla podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne, zniesienie barier dla zagranicznych podmiotów i zmiana zasad uznawania certyfikatów z zagranicy, które mają umożliwić ich szerszy obrót prawny w Polsce.

Zgodnie z postulatami przedsiębiorców, nowe przepisy wprowadzają także podpis zaawansowany osoby prawnej oraz pieczęć elektroniczną. Podpis zaawansowany osoby prawnej pozwoli powiązać podpis z podmiotem, a także obniżyć koszty prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast pieczęć elektroniczna ma służyć uwierzytelnianiu wiarygodności dokumentów i będzie mieć zastosowanie przy wydawaniu elektronicznych zaświadczeń z rejestrów. "To powinno stać się prawdziwą rewolucją w Polsce" - powiedział o wprowadzeniu pieczęci elektronicznej Dariusz Bogdan. Jego zdaniem, to był rok dynamicznych prac w zakresie e-podpisu, w czasie którego nie tylko stworzono nową ustawę ale Ministerstwo Gospodarki - wspólnie z Instytutem Maszyn Matematycznych - powołało też Laboratorium Podpisu Elektronicznego.