Spojrzeć inaczej, więcej zobaczyć

W ocenie użytkowej wartości systemów Business Intelligence dużą rolę odgrywa, często niedoceniana, kwestia wizualizacji wyników analizy danych.

W ocenie użytkowej wartości systemów Business Intelligence dużą rolę odgrywa, często niedoceniana, kwestia wizualizacji wyników analizy danych.

"Infoviz" to nowe, slangowe określenie klasy narzędzi służących do wizualizacji informacji w systemach informatycznych. Chodzi tutaj o obrazowanie informacji ukrytych w zbiorach danych tak, by można było odkryć i rozpoznać różnego rodzaju zależności zachodzące między danymi.

Poza animacją komputery tak naprawdę niewiele wniosły do istniejących już od dawna form prezentacji informacji, znanych chociażby z publikacji papierowych przedstawiających analizy danych statystycznych. Cały czas bowiem słabo sobie radzą z informacją niestrukturalną, zaś wg światowych statystyk takich danych w zbiorach korporacyjnych jest aż 85%. To się powoli zmienia, bo np. za sprawą rosnącej popularności XML udaje się nadać strukturę rosnącej liczbie różnych zbiorów. Właśnie takie niestrukturalne zbiory informacji wymagają niekonwencjonalnych metod wizualizacji, aby można było je efektywnie eksplorować i przeglądać.

Drzewo hiperboliczne

Drzewo hiperboliczne

W nowym podejściu do wizualizacji danych upatrują swojej szansy małe, innowacyjne firmy, wprowadzające na rynek nieznane wcześniej rozwiązania. Właściwie dopiero od niedawna pojawiają się nowe produkty bazujące na eksperymentalnych rozwiązaniach, odmiennych od stosowanych powszechnie narzędzi. Przydatność tych innowacji zweryfikuje rynek. Często bowiem bywa tak, że to, co z początku budzi entuzjazm autorów nowych rozwiązań, szybko przeradza się w rozczarowanie, wywołane na ogół sceptycyzmem użytkowników zmuszanych do porzucenia starych narzędzi i przyuczenia się nowych. Mimo niedoskonałości powszechnie używanych narzędzi do wizualizacji, użytkownicy bardzo się do nich przyzwyczaili.

Nie tylko wykresy

Przełomem w interfejsie prezentacji informacji było wprowadzenie ponad 25 lat temu koncepcji arkusza kalkulacyjnego do wizualizacji wielowymiarowych zbiorów wartości liczbowych. Użytkownicy byli w pewnym sensie zdolni do konwersowania z danymi, manipulując zbudowanymi przez siebie modelami i strukturami tychże danych. W wizualizacji nie chodzi zatem wyłącznie o graficzne obrazowanie, ale raczej taką reprezentację danych, by w sposób możliwie optymalny odpowiadała ona konkretnemu zastosowaniu.

Częstym zabiegiem stosowanym przez firmy oferujące nowe rozwiązania wizualizacji danych jest integracja tych narzędzi z wyszukiwarkami internetowymi, bo to, jak mało co innego, potrafi przemawiać do wyobraźni użytkowników, umęczonych przedzieraniem się przez kolejne strony liniowych danych o wynikach wyszukiwania.

Firma Groxis z Kalifornii zaprezentowała nowe innowacyjne narzędzie Grokker, przeznaczone także dla zwykłych użytkowników (sama nazwa pochodzi od żargonowego określenia to grok, co oznacza "wiedzieć wszystko na dany temat"). Zamiast prezentacji informacji w postaci tak czy inaczej wyświetlonej listy, Grokker wizualizuje je za pomocą kolekcji okręgów różnej wielkości. W dużych kołach znajdują się mniejsze, które można "odwiedzać", drążąc w ten sposób zbiory informacji. Można przypisać wartość danych wielkości okręgów, a wypełniające je kolory mogą odpowiadać związkom zachodzącym pomiędzy danymi czy też stopniowi ich relewancji.

Popularność zyskują drzewa hiperboliczne, po raz pierwszy zaprezentowane przez Inxight, firmę powstałą na bazie słynnego laboratorium badawczego PARC (dawniej Xerox Palo Alto Research Center). Wbrew skomplikowanej nazwie chodzi tu jedynie o formułę prezentacji informacji powiązanych siecią zależności, przy czym w środku obrazu zawsze pozostaje analizowany w danej chwili węzeł. Przejście do kolejnego węzła wymaga przerysowania wizualizowanej sieci zależności. Dobrym przykładem jest wirtualny tezaurus nowojorskiej firmy Plumb Design (http://www.visualthesaurus.com ).

Inxight odniosła już sukces rynkowy, bowiem jej rozwiązanie StarTree, będące de facto wirtualną lupą pozwalającą na wyświetlenie poszczególnych elementów hierarchicznych zbiorów danych, znalazło zastosowanie w produktach HP, Tivoli czy CA.

Ze StarTree korzysta np. Deutsche Bank do wizualizacji wielowymiarowych informacji finansowych pochodzących z różnych źródeł i baz danych.