Serwisy dla turystów i naukowców

Kilka lat temu GeoPortal Tatry wyznaczył standard prezentacji informacji geograficznej przez parki narodowe. Dziś inne polskie parki zaczynają wprowadzać systemy informacji przestrzennej.

GeoPortal Tatry

GeoPortal Tatry

GeoPortal Tatry, stworzony przez Tatrzański Park Narodowy, ma oszczędną, elegancką graficznie formę i kryje ogromne bogactwo informacji. Turyście lub osobie amatorsko zainteresowanej geografią czy historią tego obszaru oferuje przykładowe mapy (turystyka, przyroda nieożywiona, przyroda ożywiona, miejscowości, topografia, dziedzictwo, bezpieczeństwo i aktualności), do których przypisane są odpowiednie zestawy warstw (przykładowo, do mapy "bezpieczeństwo" przypisane są takie warstwy jak obszary zagrożone lawinami, tory lawinowe, punkty zamknięcia szlaku, tablice lawin, dyżurki TOPR czy wypadki śmiertelne w Tatrach Polskich). Miłośnik Tatr bardziej świadomy swoich potrzeb może samodzielnie wybrać potrzebne mu warstwy, określając np., że interesuje go mapa pokazująca wyłącznie na podkładzie kolorowego zdjęcia satelitarnego zimowe szlaki turystyczne, przystanki autobusowe i schroniska.

Poszczególnym obiektom na mapach towarzyszą często bardzo wyczerpujące opisy i zdjęcia, do których można uzyskać dostęp również za pośrednictwem zakładki "baza danych". Istnieje oczywiście możliwość wybrania skali mapy, znalezienia punktu o określonych współrzędnych, dokonania przybliżonego pomiaru powierzchni i odległości, a nawet dodania własnego obiektu. Mapy GeoPortalu Tatry udostępniane są zewnętrznym aplikacjom poprzez serwis WMS, co pozwala "zaszyć" je w zewnętrznych serwisach internetowych lub wykorzystać w innych celach.

Tatrzański Park Narodowy był i nadal jest prekursorem, jeśli chodzi o sposób i zakres prezentowania informacji przestrzennej odbiorcom. Próbuje dorównać mu Karkonoski Park Narodowy, który kilka lat temu we współpracy z czeskim Karkonoskim Parkiem Narodowym stworzył podobny, choć oferujący znacznie mniejszą liczbę dostępnych warstw, geoportal. Niestety, jest on dostępny jedynie na stronie czeskiego parku. Podobno dlatego, że Czesi mają większe zasoby sprzętowe i ludzkie. Jednak baza danych stanowiąca podstawę portalu, choć nie tak łatwo dostępna dla przeciętnych śmiertelników, oddaje ogromne usługi w zarządzaniu parkiem i służy do celów edukacyjnych oraz naukowych. Oba parki, czeski i polski, złożyły wniosek o dofinansowanie projektu ze środków Unii Europejskiej. W planach jest stworzenie dziesięciu warstw z udziałem polskich i czeskich naukowców.

Interesującą wersję mapy cyfrowej oferuje swoim miłośnikom Babiogórski Park Narodowy. Po wybraniu z mapy szlaku turystycznego otrzymujemy jego przekrój wysokościowy uzupełniony w odpowiednich miejscach zdjęciami z punktów widokowych.

Nie tylko w górach

Wiele innych polskich parków narodowych rozpoczęło projekty stworzenia zaawansowanych systemów informacji przestrzennej w ramach przygotowań do planów ochrony przyrody. Kampinoski Park Narodowy kompletuje w tej chwili wszystkie informacje dotyczące ewidencji i użytkowania gruntów, miejsc pamięci, pomników, tras turystycznych itd. Część z nich została zebrana i usystematyzowana dwa lata temu, przy okazji budowy Wirtualnego Kampinoskiego Parku Narodowego (WKPN), działającego na serwerach UNEP/GRID Warszawa - Zakładu Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska. WKPN został stworzony głównie na potrzeby turystów i uczniów. Na podkładzie satelitarnym można obejrzeć m.in. najpopularniejsze szlaki i trasy turystyczne.

Stworzenie zaawansowanego systemu GIS jest stosunkowo drogie nie tylko ze względu na konieczność zgromadzenia i uporządkowania obszernej bazy danych terenowych, ale też ze względu na koszty zakupu oprogramowania. Czasem fundusze udaje się uzyskać przy okazji innych projektów. W Kampinoskim Parku Narodowym takim projektem jest projekt zbadania możliwości renaturalizacji rzeki Łasicy. Celem projektu jest zbadanie, jakie tereny prywatne należałoby wykupić, by umożliwić renaturalizację rzeki i jakie zmiany w środowisku spowodowałoby podniesienie jej poziomu.

Na większości stron polskich parków narodowych goszczą, niestety, wciąż wyłącznie statyczne mapy, nie pozwalające użytkownikom na jakikolwiek wybór zawartości czy choćby łatwą nawigację. Tym, których wiosna skłania do wyciągnięcia turystycznych butów z pawlacza, pozostaje mieć nadzieję, że dzięki unijnym pieniądzom, warsztatom GIS organizowanym systematycznie przez Tatrzański Park Narodowy i pracom związanym z wdrażaniem w życie dyrektywy INSPIRE, której celem jest powszechny dostęp do danych przestrzennych na terenie Unii Europejskiej, już w następnym sezonie nie tylko miłośnicy Tatr będą mogli zaplanować swoją wędrówkę przy użyciu najnowszych i najbardziej przyjaznych użytkownikom technologii.