Serial ATA

DEFINICJA Serial ATA (SATA) - nowy wewnętrzny, szeregowy interfejs PC dla urządzeń peryferyjnych, takich jak dyski, napędy CD/DVD itp., który ma zastąpić obecnie stosowane równoległe złącza Ultra ATA.

DEFINICJA Serial ATA (SATA) - nowy wewnętrzny, szeregowy interfejs PC dla urządzeń peryferyjnych, takich jak dyski, napędy CD/DVD itp., który ma zastąpić obecnie stosowane równoległe złącza Ultra ATA.

Serial ATA (SATA) jest interfejsem nowej generacji, który ma zastąpić dotychczas wykorzystywane złącza równoległe, szczególnie najnowszą ich wersję Ultra ATA/100 o maksymalnej szybkości transmisji danych 100 MB/s - prawdopodobnie ostatnie tego typu złącze równoległe.

Pierwsza specyfikacja SATA 1.0, której roboczą wersję opublikowała pod koniec ub.r. organizacja Serial ATA Working Group (http://www.serial-ata.org), przewiduje, że początkowo interfejs szeregowy będzie miał przepustowość 150 MB/s (maksymalnie 1500 Mb/s), a kolejne jego wersje: 300 i 600 MB/s, co ma zapewnić wymaganą przepustowość przez co najmniej 10 kolejnych lat.

Mniejsze wymiary, mniejsze napięcie

Wyższa szybkość transmisji nie jest jedyną istotną modyfikacją. SATA wykorzystuje sygnały różnicowe o napięciu 3,3 V (podczas gdy obecnie wykorzystywane Parallel ATA - 5 V), złącza i kable mają znacznie mniejsze wymiary, co ułatwia miniaturyzację konstrukcji komputerów i pracę systemów chłodzenia. Oprócz tego interfejs szeregowy ma umożliwić dołączanie i odłączanie urządzeń bez przerywania pracy systemu (hot-swap), a dopuszczalna długość połączeń ma wynosić 1 m (w przypadku złączy równoległych jest to 45 cm), co ma znaczenie np. przy instalacji w komputerze macierzy dysków RAID. Dodatkową zaletą miniaturyzacji złączy Serial ATA jest uniwersalność zastosowań - np. ten sam fizyczny interfejs będzie mógł być instalowany w 3,5 i 2,5" napędach dyskowych lub innych urządzeniach, pozwalając na łatwą wymianę elementów o różnych rozmiarach. Nie będzie już konieczne ustawianie zworek na dyskach twardych i innych napędach podłączanych do magistrali ATA. W Serial ATA nie ma bowiem podziału na urządzenia master i slave, a połączenie między kontrolerem a urządzeniem jest realizowane w trybie punkt-punkt (każde urządzenie ma niezależny kanał komunikacyjny). Nie wiadomo jeszcze, ile urządzeń będzie można podłączyć do pojedynczego kontrolera Serial ATA (obecnie w przypadku Parallel ATA standardem są 4 urządzenia). Zależy to od tego, jaki chipset zostanie zastosowany w kontrolerach i jaki ostatecznie zyska akceptację producentów.

Z punktu widzenia systemów operacyjnych Serial ATA jest ewolucyjnym rozwinięciem specyfikacji Parallel ATA i nie wymaga wprowadzania zmian do oprogramowania. Jego implementacja wymaga jednak dostępności odpowiedniego złącza fizycznego i kontrolerów - układów scalonych obsługujących ten interfejs, które muszą być instalowane w napędach dyskowych oraz innych elementach peryferyjnych. Odpowiednie funkcje muszą być również zintegrowane w chipsecie instalowanym na płycie głównej (albo dostępnych w postaci oddzielnej karty interfejsu). W odróżnieniu od Parallel ATA interfejs Serial ATA wykorzystuje znacznie mniejszą liczbę linii sygnałowych. W przypadku pierwszego z tych standardów na pojedynczy kanał komunikacyjny przypada 26 takich linii, w wypadku Serial ATA - zaledwie cztery, co znacząco zmniejsza rozmiar kabla i złącza.

Trzeba poczekać

Pierwsze prototypowe komputery PC, wyposażone w system z interfejsami Serial ATA, zostały zaprezentowane już w 2000 r. przez Seagate i APT Technologies. Na rynku taki sprzęt pojawi się prawdopodobnie dopiero pod koniec br., a jego upowszechnienie nastąpi dopiero w latach 2002-2003.

Trudno obecnie przewidzieć, jak długi będzie okres transformacji - zależy to przede wszystkim od decyzji podejmowanych przez producentów sprzętu i oceny opłacalności wprowadzania tego typu zmian konstrukcyjnych. Producenci przewidują, że na początku Serial ATA będzie instalowany tylko w stacjach roboczych i komputerach PC najwyższej klasy. Niektórzy producenci dysków rozważają możliwość wprowadzenia rozwiązań przejściowych - dysków wyposażonych w dwa interfejsy Parallel ATA i Serial ATA lub umożliwiających wymienne korzystanie z obu standardów. Wadą takich rozwiązań jest oczywiście wyższy koszt implementacji.

Łatwiejsza obsługa

Dla potencjalnych użytkowników najważniejsze zalety nowego standardu są związane z możliwością miniaturyza- cji komputerów, wymiany elementów bez wyłączania systemu i większą standaryzac- ją urządzeń peryferyjnych. Większa przepustowość Serial ATA nie jest obecnie potrzebna. Nawet wydajność interfejsów Ultra ATA/100 znacznie przekracza aktualne wymagania systemów i większości standardowych aplikacji uruchamianych na stacjach roboczych (serwery i tak wykorzystują bardziej zaawansowane rozwiązania). Dopiero popularyzacja procesorów o częstotliwości 1,5 GHz lub więcej (jak Pentium 4) i oprogramowania wykorzystującego ich wydajność pozwoli na wykorzystanie szybkości transmisji danych udostępnianej przez Serial ATA.