Satelitą w białe plamy

Chociaż satelitarny dostęp do Internetu w podstawowej wersji komercyjnej nie spełnia obecnie wymogów dla sieci NGA oraz założeń Europejskiej Agendy Cyfrowej (zwiększenie przepustowości to kwestia czasu), to jest niezastąpiony w miejscach, gdzie z różnych przyczyn dostęp do Internetu nie może być realizowany za pomocą innych technologii.

Internet jest dostępny na większości terytorium Polski jednak wciąż pozostaje sporo miejsc, gdzie nie dociera on ani za pośrednictwem kabli, ani usług mobilnych. Na tworzonej przez Urząd Komunikacji Elektronicznej mapie zapotrzebowania na Internet takich "białych plam" na terenie całego kraju zgłoszono 12 444 (stan na sierpień 2015). Większość z nich ma szansę zniknąć dzięki wykorzystaniu istniejącej lub uzupełnionej infrastruktury, są jednak obszary na których nie da się uruchomić szeokopoasmowego dostępu do sieci inaczej niż poprzez satelitę. Według informacji z Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji aż 6 do 9% gospodarstw domowych w Polsce nigdy nie będzie miało tradycyjnego dostępu do Internetu gdyż na obszarach na których się znajdują jego budowa jest nieekonomiczna - tu satelity są jedyną szansą na likwidację cyfrowego wykluczenia.

Stacjonarnie i mobilnie, satelity w "dostępowym" ogonie

Według raportu UKE "Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego w Polsce w 2014 roku" w 2014 r. 90% polskich gospodarstw domowych, czyli ponad 13 mln użytkowników miało dostęp do Internetu. Ponad 7,2 mln osób korzystało z dostępu stacjonarnego, a 6 mln z mobilnego. Jeśli chodzi o przepustowość łączy to w 2014 r. ponad 45% użytkowników posiadało Internet o przepustowości od 2 Mb/s do 10 Mb/s; 24% miało dostęp do sieci o szybkości od 10 Mb/s do 30 Mb/s; 21,5% od 30 do 100 Mb/s; tylko 2,5% powyżej 100Mb/s (choć w porównaniu do 2013 liczba łączy o prędkości ponad 100 Mb/s wzrosła o 126%). Jeśli chodzi o wykorzystanie technologii dostępowej wyglądała ona tak: xDSL - 22,5%; TVK - 22,5%; model 2G/3G/4G - 44,9%; LAN Ethernet - 4,7%; WLAN - 6,3%; pozostałe - 2,6%. Jak widać ilość użytkowników korzystających z dostępu satelitarnego jest w naszym kraju znikoma i mieści się w 2,6% wraz z innymi technologiami.

Największym obecnie dostawcą Internetu satelitarnego w Polsce (80% rynku) jest Eutelsat oferujący usługę Tooway za pośrednictwem swoich partnerów na terenie kraju. Tooway korzysta z sygnału przesyłanego z satelity Eutelsat Ka-Sat 9E, który jest satelitą typu High Troughput (HTS) o dużej wydajności. Zapewnia on pobieranie danych z prędkością do 22 Mb/s, a wysyłanie z prędkością do 6 Mb/s. Ka-Sat oferuje również profesjonalne rozwiązania wymagające wyższej przepustowości: do 50 Mb/s przy odbieraniu danych i do 10 Mb/s przy wysyłaniu. Drugi ze znaczących dostawców Avanti Communications świadczy usługi satelitarnej transmisji szerokopasmowej głównie klientom biznesowym. - Usługi TooWay są skierowane głównie dla gospodarstw domowych oraz małych firm, natomiast usługi Avanti używane są przeważnie przez średnie i duże firmy, a także wojsko oraz agencje rządowe. Usługi TooWay zazwyczaj są predefiniowane, posiadają limity danych oraz brak tzw. CIR - Committed Information Rate (przepływowość jaką usługodawca gwarantuje klientowi przy zachowaniu parametrów jakościowych), co nie dotyczy usług z serii Professional, natomiast usługi Avanti są elastyczne i można je dostosować do potrzeb dowolnego klienta - mówi Karol Łoś z TS2 SPACE.

Magiczne 30 Mb/s - czyli większa przepustowość otwiera drogę do projektów POPC

Środków na budowę infrastruktury dla celów e-administracji i rozwoju cyfrowych umiejętności społeczeństwa nie brakuje. Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 przeznacza na ten cel ze środków unijnych ponad 2,2 miliardy euro. Razem z wkładem krajowym alokacja wyniesie 2,66 miliarda euro. Unijne pieniądze pozwolą na zbudowanie powszechnego dostępu do Internetu, a zwłaszcza na dofinansowanie infrastruktury sieciowej na obszarach sklasyfikowanych jako białe plamy. Ponad 1 mld euro z tej puli zostanie przeznaczony na zwiększenie dostępu do sieci NGA (Next Generatiom Access) o wyższych parametrach technicznych, w tym o przepustowości co najmniej 30 Mb/s. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji sprawdza obecnie, gdzie prywatni inwestorzy w ciągu nadchodzących 3 lat zamierzają wyłożyć środki na infrastrukturę dostępową w standardzie NGA. Informacja ta ułatwi uruchomienie środków z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Nie jest wykluczone, że niektóre projekty będą dotyczyły także satelitarnego Internetu. -We wrześniu 2015, kiedy zakończone zostanie wyznaczanie obszarów do I konkursu w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa (Działanie 1.1 Wyeliminowanie terytorialnych różnic w możliwości dostępu do szerokopasmowego Internetu o wysokich przepustowościach) będzie znana lista miejscowości gdzie wysokość nakładów jest tak duża, że wsparcie publiczne nie jest w stanie poprawić tego stanu. Wymagania na budowę sieci w obszarach wsparcia publicznego nie preferują żadnej technologii. Jedynym warunkiem jest spełnienie wymagań, aby sieć zapewniała 30 Mb/s do użytkownika. Jeśli dostęp satelitarny oferować będzie możliwość spełnienia wymagania konkursów w ramach POPC, ma szanse by zaistnieć na równych prawach z innymi technologiami- mówi Dawid Piekarz, rzecznik Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

Satelitarne gminy

Objęcie możliwością dofinansowania projektów opartych na technologii Internetu satelitarnego jest ważną kwestią w strategii likwidacji białych plam. Kilka takich projektów na które samorządy otrzymały wsparcie unijne zostało już zrealizowanych. Satelitarny Internet pełni tam rolę uzupełniającą luki w infrastrukturze. W ten sposób umożliwiono, przy zastosowaniu technologii Tooway dostęp do Internetu mieszkańcom Gąbina, Racławic i Ciechanowa.

W ramach projektu "Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu w Mieście i Gminie Gąbin" zrealizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka; 8 Oś Priorytetowa: Społeczeństwo informacyjne - zwiększenie innowacyjności gospodarki. działanie 8.3 gmina Gąbin dostarczyła swoim mieszkańcom 42 zestawy satelitarne wraz ze sprzętem komputerowym dla gospodarstw domowych.

Kolejna satelitarna gmina to Racławice. Urząd Gminy w Racławicach pozyskał środki finansowe na realizację projektu pod nazwą „Dostęp do Internetu szansą na rozwój Gminy Racławice” w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. W gminie Racławice w ramach programu zostało zakupionych 130 komputerów, z czego 80 komputerów zainstalowano w gospodarstwach domowych, wraz z oprogramowaniem i dostępem do Internetu. Aż 45 gospodarstw otrzymało dostęp do zasobów internetowych dzięki Tooway.

W powiecie Ciechanowskim 1945 gospodarstw otrzymało dostęp do Internetu w ramach projektu eIntegracja. W miejscach, gdzie nie było możliwości dotarcia do użytkowników z tradycyjnymi rozwiązaniami, w celu zapewnienia dostępu do Internetu zainstalowano 42 zestawy do odbioru sygnału satelitarnego.

Wykorzystanie technologii satelitarnej uzależnione jest od szeregu czynników.

Artur Koziołek, rzecznik prasowy Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji

Satelitą w białe plamy

Zgodnie z danymi Komisji Europejskiej (Digital Agenda Scoreboard) na koniec 2014 roku 53,4% gospodarstw domowych w Polsce miało możliwość dostępu do sieci tzw. NGA (Next Generation Access), zapewniającej dostęp do Internetu o prędkość co najmniej 30 Mbps. Zgodnie z danymi zawartymi w Narodowym Planie Szerokopasmowym dla 6% do 8% gospodarstw domowych realizacja stacjonarnego szybkiego dostępu do Internetu, opartego głównie na światłowodach, może być nieopłacalna. Na takich obszarach należy rozważyć wykorzystanie innych technologii.

Ponieważ dostęp do Internetu szerokopasmowego zapewniony jest na terenie całego kraju, dlatego nie ma potrzeby wsparcia ze środków publicznych. W ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 planujemy natomiast przeznaczyć ponad 1 mld euro na zwiększenie dostępu do sieci NGA o wyższych parametrach technicznych, w tym o przepustowości co najmniej 30 Mb/s. Beneficjentami będą przede wszystkim przedsiębiorcy telekomunikacyjni, a wsparcie będzie udzielane zgodnie z zasadą neutralności technologicznej.

Obecnie nie są dostępne oferty komercyjne na świadczenie usług satelitarnych szerokopasmowego dostępu do Internetu o przepustowości 30 Mb/s. Jednak technologia satelitarna ciągle się rozwija i może w przyszłości zostać wykorzystana do zapewnienia dostępu o przepustowości co najmniej 30 Mb/s i wypełnienia celów Agendy Cyfrowej.

Wykorzystanie technologii satelitarnej uzależnione jest od szeregu czynników, w tym możliwości dostępu do innych technologii i ceny za świadczenie usług. Wysokie koszty usług mogą stanowić istotną barierę zastosowania tej technologii, w szczególności na obszarach wiejskich. Ceny za miesięczny abonament wynoszą przeważnie powyżej 100 zł.

Mapa "białych plam" braku dostępu do Internetu w Polsce według zgłoszeń (stan na 28.08.2015)

Satelitą w białe plamy

(źródło: UKE)

Wykorzystywana przez abonentów technologia dostępowa (w proc.)

xDSL - 22,5

TVK - 19,0

Modem 2G/3G/4G - 44,9

LAN Ethernet - 4,7

WLAN - 6,3

Pozostałe ( w tym satelitarne) - 2,6

(źródło: UKE, Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego w Polsce w 2014 roku)


TOP 200