Rusza teleinformatyczna sieć pakietowa

POLPAK to hasło, które jak bumerang wraca na łamy naszego czasopisma. Dla nie zorientowanych wyjaśniamy, że taką właśnie nazwę ma nosić powstająca publiczna sieć teleinformatyczna z komutacją pakietową. Ostatnio szerzej na jej temat pisaliśmy w numerze 6/91, który ukazał się z datą 16 marca 1991 roku. Wielu naszych Czytelników żywo interesuje się postępami w uruchomieniu POLPAK-u. Najlepiej o tym świadczą telefony do redakcji. Miło nam donieść O rychłym udostępnieniu abonentom pierwszych węzłów tej sieci. Zanim do tego dojdziemy, warto wiedzieć…

POLPAK to hasło, które jak bumerang wraca na łamy naszego czasopisma. Dla nie zorientowanych wyjaśniamy, że taką właśnie nazwę ma nosić powstająca publiczna sieć teleinformatyczna z komutacją pakietową. Ostatnio szerzej na jej temat pisaliśmy w numerze 6/91, który ukazał się z datą 16 marca 1991 roku. Wielu naszych Czytelników żywo interesuje się postępami w uruchomieniu POLPAK-u. Najlepiej o tym świadczą telefony do redakcji. Miło nam donieść

O rychłym udostępnieniu abonentom pierwszych węzłów tej sieci. Zanim do tego dojdziemy, warto wiedzieć...

Co to jest pakiet?

W sieci pakietowej wiadomość, która ma być przesyłana, dzielona jest na części o określonej długości. Do każdej z nich dodawane są informacje sterujące i tak przygotowana jednostka informacji, zwana pakietem, przesyłana jest przez sieć. Pakiety po dotarciu do miejsca przeznaczenia pozbawiane są informacji sterującej i otrzymują oryginalną postać, identyczną jak przed podziałem. Do sieci pakietowej mogą być dołączone dwa rodzaje teleinformatycznych urządzeń końcowych:

• DTE pakietowe - urządzenia komputerowe potrafiące składać i rozkładać pakiety

• DTE niepakietowe - urządzenia typu monitor z klawiaturą, dalekopis lub komputer pracujący z innym protokołem niż X.25 tj. urządzenia, które nie składają i nie rozkładają pakietów.

W przypadku urządzeń nie-pakietowych funkcje składania

i rozkładania pakietów realizowane są w koncentratorze lub centrali pakietowej.

Architektura sieci pakietowej

Sieć złożona jest z dwóch podstawowych obszarów. Z obszaru (podsieci) transportowego, w którym pracuje się w sposób pakietowy i z obszaru dostępowego, w którym dołączone są DTE - urządzenia końcowe różnego rodzaju. Podsieć transportowa składa się z wzajemnie połączonych węzłów pakietowych tj. central i koncentratorów oraz z systemu zarządzania siecią. Połączenia między centralami realizowane są zgodnie z zaleceniem X.75.

System zarządzania jest podstawowym systemem w sieci. On odpowiada za jej prawidłowe działanie oraz umożliwia stały nadzór jej pracy.

Oto poszczególne rodzaje dostępu DTE do sieci pakietowej:

• dostęp DTE pakietowych przez łącza bezpośrednie, z transmisją synchroniczną, zgodnie z zaleceniem X.25

• dostęp DTE asynchronicz-nych (start-stopowych) zgodnie z zaleceniem X.28, przez łącza bezpośrednie, albo przez

publiczną komutowaną sieć telefoniczną PSTN

• dostęp DTE pakietowych przez PSTN i publiczną sieć teleinformatyczną z komutacją łączy - CSPDN, zgodnie z zaleceniem X.32

• dostęp DTE synchronicznych, pracujących z protokołem BSC

• dostęp DTE z sieci teleksowej.

W podsieci dostępowej stosowane mogą być istniejące środki transmisyjne, tj. łącza fizyczne wyposażone w konwertery, łącza telefoniczne wyposażone w modemy oraz kanały cyfrowe w tych relacjach. Przewiduje się też stosowanie multiplekserów.

Pierwsza dziewiątka

Zgodnie z wstępnymi założeniami pierwszego etapu inwestycji, którą hasłowo nazwano POLPAK, miał się on sprowadzić do budowy ośmiu węzłów. Liczbę zakończeń łączy w nich zaplanowano odpowiednio: Gdańsk -70, Katowi-

ce - 120, Kraków - 100, Lublin - 50, Poznań - 100, Warszawa - 400, Wrocław - 100, Szczecin - 60. Szybko okazało się, że tysiąc zakończeń to mało nawet jak na początek. Ostatecznie listę węzłów zwiększono do dziewięciu, dołączając Łódź. Potrzeby tego miasta określono jednak tylko na 36 zakończeń.

Przetarg na dostawy urządzeń do polskiej sieci pakietowej wygrała firma Alcatel z Francji. W pierwszej kolejności Alcatel dostarczył sprzęt dla trzech węzłów POLPAKU. Otrzymała go Warszawa, Kraków i Katowice. Urządzenia dla węzła łódzkiego nie tak dawno, bo 8 sierpnia, znalazły się na polskiej granicy. Następne przeznaczone są dla Szczecina i Gdańska.

Centrale pakietowe, które podejmą pracę w sieci POLPAK, to tzw. PSX-y. Największa - PSX 235 - na 400 numerów, praktycznie już jest zainstalowana w stolicy. Ustawiono ją w nowym wieżowcu Centrum Radiokomunikacji i Telekomunikacji. Mniejsze, PSX OD, otrzymają pozostałe miasta - węzły. Wyjątek stanowi Łódź, bo tam trafi najmniejszy model-PSXC.

Francuzi stale montują

Specjaliści z firmy Alcatel pracowali przy montażu urządzeń w węźle warszawskim, katowickim i krakowskim. Na testowaniu tej pierwszej trójki będzie polegał wstępny test sieci POLPAK. Właściwy test odbiorczy zostanie przeprowadzony dopiero po uruchomieniu wszystkich dziewięciu węzłów.

Francuskim monterom pomagali nasi specjaliści, ucząc się techniki pakietowej.

- Sieć POLPAK - mówi pan Ryszard Piotrowski z CRT - będzie bardzo elastyczna. Gdy najprostsza droga transmisji zostanie zajęta, automatycznie zestawiane jest połączenie przez inne węzły. W odróżnieniu od sieci telefonicznej nie wpłynie to na opłatę za usługę

- Z punktu widzenia użytkownika - dodaje Mieczysław Kowalski - sieć pakietowa jest sprawna w 100 procentach. Ma ona wbudowany system zabezpieczenia, toteż nie ma przekłamań informacji, tak jak to się często dzieje np. z faxami.

Pakiety są sprawdzane tak długo, aż przesyłana wiadomość będzie całkowicie poprawna. Dzieje się to automatycznie.

W połowie sierpnia w Centrum Radiokomunikacji i Telekomunikacji prace instalacyjne były znacznie zaawansowane. Zadzwoniłam do Katowic, by dowiedzieć się, w jakim stopniu jest przygotowany śląski węzeł POLPAKU.

- Stoi już stojak na ponad 100 numerów - stwierdził pan Zwierzewicz z tamtejszej Dyrekcji Wojewódzkiej PPTT. W dalszym projekcie mamy zainstalowanie drugiego takiego stojaka. Katowicka centrala komutacji pakietów ruszy jednak wtedy, gdy zostanie uruchomiona centrala w Warszawie. Na razie staramy się rozpropagować usługi sieci POLPAK.

Zaowocowało to pierwszymi zgłoszeniami.

Podobno mniejsze centrale POLPAKU mają już uruchamiać sami Polacy. W Łodzi będzie zorganizowana instalacja pokazowa. Pracownicy mniejszych węzłów z różnych miast kraju ściągną tu na szkolenie.

Równolegle z uruchamianiem pierwszych central pakietowych powstaje w Warszawie centrum zarządzania siecią i ośrodek rozliczeniowy dla POLPAKU. Będą one zlokalizowane też w budynku Centrum Radiokomunikacji i Telekomunikacji przy ulicy Barbary. Ich pracę przejmą kom Dutery. Opracowanie specjalnego oprogramowania dla polskiego ośrodka rozliczeniowego Alcatel zlecił francuskiej firmie France Cables & Radio.

Użytkownicy POLPAK-u

Zainteresowanie siecią pakietową nie jest jeszcze zbyt duże, ale rośnie z dnia na dzień. Zawarta została nawet pierwsza umowa zagraniczna z British Telecom. Współpraca z angielską siecią teleinformat tyczną oznacza dla POLPAKU połączemia z sieciami pakietów wymi w siedemdziesięciu kraj jach na całym świecie. Ameryk kańska firma MCI też przysłała teleks, w którym proponuje współpracę. Tak więc abonenc ci prawdopodobnie będą miel li też bezpośrednie połączenie z ich odpowiednikami w USA.

Wiadomo już, że abonentam mi tej sieci będą firmy ubezp pieczeniowe z Westą na czele, urzędy celne, hotele, biura pod droży, ORBIS. Również system poczty elektronicznej - POLK KOM - będzie jednym z użyt kowników powstającej sieci tel leinformatycznej. W ten spos

sób abonent poczty elektronicznej będzie mógł wysyłać wiadomości abonentowi POLPAK-u.

Ze względu na blisko roczne opóźnienie tej inwestycji banki nie czekając utworzyły już własną sieć transmisji. Niemniej część z nowo powstałych instytucji finansowych pewnie chętnie skorzysta z usług oferowanych im przez PPTT. Tym bardziej, że w ramach POLPAK-u możliwe będzie tworzenie zamkniętych grup użytkowników, tak aby żadna informacja nie wyszła poza ich krąg.

Przewidziany jest dodatkowo powszechny dostęp do sieci pakietowej przez sieć telefoniczną. W centrali wydzielony zostanie numer, z którego praktycznie każdy będzie mógł skorzystać. Ale pod jednym warunkiem: abonent sieci POLPAK, do którego zadzwonią, będzie musiał zapłacić za tą usługę. Podobnie rozwiązano sprawę dostępu przez sieć teleksową.

Co z opłatami?

Jak poinformowano mnie w CRT, pod koniec października powinna ruszyć dziewięcio-węzłowa sieć POLPAK. Mówi się jednak, że dla poważnej grupy użytkowników inaugu racja nastąpi wcześniej. Próbni abonenci zostaną przyłączeni, ' gdy tylko zostaną oddane do użytku trzy pierwsze węzły.

Jeszcze nie wiadomo,ile przyjdzie im płacić za usługi. W Dyrekcji Generalnej dowiedziałam się, że projekt regulaminu sieci pakietowej, łącznie z cennikiem czeka na zatwierdzenie. Stanie się to chyba jeszcze w sierpniu. Przyszły abonent będzie wnosił jednorazową opłatę za przyłączenie do sieci i płacił miesięczny abonament. Wysokość indywidualnego rachunku ma zależeć w głównej mierze od czasu trwania połączeń i ilości przesyłanych informacji, a nie od odległości na jaką zostaną wysłane.

Problemem jest w tej chwili karta X.25. Nie ma jej w standardowym wyposażeniu komputerów. Rynek jest otwarty dla wszystkich firm, których karty będą spełniały wymogi CCITT i współpracowały z urządzeniami Alcatela. Być może w przyszłości samo CRT będzie ich dostawcą.

Wraz z uruchomieniem w Polsce publicznej sieci teleinformatycznej otwierają się wielkie szansę dla przyspieszenia przepływu informacji i rozszerzenia dostępu do wielu wiadomości. POLPAK oferuje też wiele udogodnień. Korzystanie z DTE pakietowych pozwala m.in. na optymalne ich wykorzystywanie, np. przez tworzenie kanałów logicznych i linii wielokrotnej w sieci dostępowej.

W wyniku tej inwestycji pojawić się być może nowy zawód - dostarczyciel informacji. Wiele banków danych, dziś funkcjonujących w sieciach zamkniętych, dzięki POLPAK-owi zacznie odpłatnie sprzedawać swoją "wiedzę".


TOP 200