Pracodawcy muszą zapewnić odpowiednie warunki pracy z komputerem

Po trzymiesięcznym vacatio legis, z dniem 1 marca 1999 r. Wchodzi w życie rozporządzenie resortu pracy i polityki socjalnej dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach "wyposażonych w monitory ekranowe". Zobowiązuje ono m.in. pracodawców do zapewnienia pracownikom korzystającym z komputerów "profilaktycznej opieki zdrowotnej", a w przypadku nabytych w wyniku pracy wad wzroku ? odpowiedni typ okularów.

Po trzymiesięcznym vacatio legis, z dniem 1 marca 1999 r. Wchodzi w życie rozporządzenie resortu pracy i polityki socjalnej dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach "wyposażonych w monitory ekranowe". Zobowiązuje ono m.in. pracodawców do zapewnienia pracownikom korzystającym z komputerów "profilaktycznej opieki zdrowotnej", a w przypadku nabytych w wyniku pracy wad wzroku ? odpowiedni typ okularów.

Dwa lata w zawieszeniu

Firmy, muszą również w ciągu 2 lat od wejścia w życie rozporządzenia, dostosować w taki sposób stanowisko pracy z komputerem, aby zapewnić pracownikowi odpowiednie oświetlenie czy zapewnić ochronę przed porażeniem prądem. Dotyczy to również odpowiedniego fotela, nie obciążającego nadmiernie układu mięśniowo-szkieletowego. Tylko w stosunku do nowo tworzonych stanowisk pracy rozporządzenie ma działanie natychmiastowe. Najprawdopodobniej więc większość informatyków, choć nie tylko oni, będą musieli poczekać na korzystne dla nich zmiany w pracy. Pracodawca zobowiązany jest zapewnić swoim pracownikom takie warunki pracy, aby spełniały one minimalne wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii określone w załączniku do rozporządzenia. W szczególności obraz na ekranie powinien być "stabilny, bez tętnienia lub innych form niestabilności". Znaki pojawiające się na ekranie monitora powinny być wyraźne i czytelne, a ich jaskrawość i kontrast powinny być łatwe do regulowania.

Zdrowa postawa

Wymogi dotyczące czytelności odnoszą się również do klawiatury, z dodatkowym zastrzeżeniem, że jej powierzchnia ma być matowa. Ponadto konstrukcja klawiatury powinna umożliwiać użytkownikowi przyjęcie "pozycji, która nie powodowałaby zmęczenia mięśni kończyn górnych podczas pracy". Dokładnie opisano również minimalne wymagania dotyczące m.in. stołu (najlepiej, żeby był matowy, a jego barwa jasna) oraz fotela na stanowisku z monitorem, "którego pięciopodporowa podstawa powinna mieć kółka jezdne". Pracodawca jest zobowiązany przeprowadzać ocenę warunków pracy, w tym "obciążenie psychiczne pracowników, wynikające ze sposobu organizacji pracy" oraz zapewnić pracownikom zatrudnionym na takich stanowiskach profilaktyczną opiekę zdrowotną. Jeśli w wyniku badań, lekarz stwierdzi konieczność używania przez pracownika okularów, firma musi mu je kupić. Pracownikom przysługuje też prawo do pięciominutowej przerwy, wliczanej do czasu pracy, po każdej godzinie pracy z komputerem. Zamiast przerwy pracodawca może jednak zapewnić swoim pracownikom "łączenie przemienne pracy związanej z obsługą monitora ekranowego [nie może ona przekraczać godziny] z innymi rodzajami prac nie obciążającymi narządu wzroku i wykonywanymi w innych pozycjach ciała". Rozporządzenie nie obejmuje urządzeń z małymi ekranami (kalkulatorów, kas) ani maszyn do pisania z wyświetlaczem.

***

Najważniejsze punkty rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 1 grudnia 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz. U. Nr 148, poz. 973)

Paragraf 4

Pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzania na stanowiskach pracy, wyposażonych w monitory ekranowe, oceny warunków pracy w aspekcie:

1) organizacji stanowisk pracy [...]

2) stanu elementów wyposażenia stanowisk pracy [...]

3) obciążenia narządu wzroku oraz układu mięśniowo-szkieletowego pracowników

4) obciążenia pracowników czynnikami fizycznymi [...]

5) obciążenia psychicznego pracowników [...]