Pożegnanie maszyn cyfrowych serii ODRA 1300

18 lipca 2003 r. o godzinie 12:25 we wrocławskim Hutmenie oficjalnie wyłączono z sieci ostatnią, do tej pory funkcjonującą w Polsce elektroniczną maszynę cyfrową ODRA 1305 - sztandarowego produktu już nie istniejących zakładów komputerowych WZE ELWRO.

Tym samym dobiegła kresu licząca dobrze ponad 30 lat historia polskiej informatyki, tworzonej głównie w oparciu o sprzęt i oprogramowanie procesorów serii Odra 1300 pochodzących z wrocławskiej fabryki komputerów.

Uroczystego zamknięcia działającego systemu operacyjnego George 3 dwumaszynowego zestawu cyfrowego emc Odra 1305 i odłączenia jednostki centralnej od sieci, dokonał szef ośrodka obliczeniowego Hutmenu w obecności zgromadzonej w ośrodku obsługi, dyrekcji przedsiębiorstwa, załogi i kilku przedstawicieli istotnych działów byłego producenta (software, hardware, service). Przedstawiono efekty pracy zestawu komputerowego ODRA 1305 w trakcie 28 lat użytkowania w przedsiębiorstwie, zwłaszcza w początkowym okresie jego eksploatacji, gdy brak było jeszcze komputerów z dobrym oprogramowaniem.

Działający z niewielkimi przerwami od 1975 r. w ośrodku obliczeniowym Hutmenu zestaw cyfrowy trzeciej generacji Odra 1305 (układy scalone, szybkość 370 tys. oper./s, George 3, kompletne oprogramowanie), był jednym z pierwszych egzemplarzy tej serii - jaki wyprodukowały Wrocławskie Zakłady Elektroniczne ELWRO. Jego koszt wynosił wtedy około 4 mln zł, co stanowiło równowartość około 60 samochodów małolitrażowych Fiat 126. Dzisiaj po całkowitym odłączeniu zestawu od sieci jego wartość jest znikoma, a cały zestaw wraz z kilkunastoma urządzeniami zewnętrznymi wzbogaci prawdopodobnie muzealne zbiory techniki komputerowej. Stanowi również symbol zamknięcia pewnej epoki informatyzacji kraju.

Zainstalowana w Hutmenie jednostka centralna Odra 1305, wzorowana na jednej z wersji maszyn serii ICL 1900 (ICT/ICL 1905E/F), była jedną z 587 egzemplarzy maszyn serii ODRA 1300 (Odra 1304, Odra 1325, Odra 1305), produkowanych przez ELWRO w latach 1968-1979. Kompletne zestawy z urządzeniami zewnętrznymi umożliwiły w tamtych czasach informatyzację całych branż gospodarczych w Polsce, takich jak budownictwo, górnictwo, kolej czy energetyka i pozwoliło informatyzować instytucje państwowe zajmujące się przetwarzaniem danych (ZETO, GUS, WUS, US, banki i inne).

Oprócz serii ODRA 1300 wrocławskie ELWRO dostarczało, seryjnie produkowane, inne typy szeregowych (sumatory bitowe) i równoległych (sumatory bajtowe i słów 24-ro bitowych) maszyn cyfrowych serii ODRA: 1003, 1013, 1103, 1204 (179 egzemplarzy) oraz procesory Jednolitego Systemu RIAD: R-32 i R-45 z rozszerzeniami komunikacyjnymi.