Pieniądze lubią informatykę

Bankowość, rynek kapitałowy i ubezpieczenia przeszły przez ostatnie 20 lat tak ogromne zmiany, że aż trudno uwierzyć, z jakiego zaczynaliśmy poziomu.

"W dziedzinie bankowości potrzeby informatyczne naszego kraju są nadal ogromne. Tylko 20% spośród 3500 placówek bankowych w Polsce zostało dotychczas skomputeryzowanych" - taka ocena potencjału sektora pojawiła się w artykule Computerworld z sierpnia 1993 roku przy okazji informacji o tym, że International Computers Limited objęła 51% udziałów Softbanku, założonego przez Aleksandra Lesza, którzy wcześniej przez wiele lat był dyrektorem departamentu informatyki Banku Pekao SA. Dla porównania, zgodnie z informacjami Komisji Nadzoru Finansowego, we wrześniu 2009 placówek bankowych było 14905, a banków 647.

Najważniejszymi dostawcami systemów bankowych na początku lat 90. byli: wspomniany właśnie Softbank (system Zorba), (defBank), CSBI (Bankier) oraz spółki Novum z Łomży i Saba z Bydgoszczy. Dziś największe firmy obsługujące sektor bankowy, według raportu Computerworld TOP 200 w roku 2008, to: , , Sygnity oraz Comarch.

Nasze łamy w połowie lat 90. wypełniała jednak dyskusja na temat tego, czy w bankach należy instalować systemy polskie, czy zagraniczne oraz czy bank powinien sam wytworzyć kompetencje do budowy systemów na własny użytek. Należy pamiętać, że był to moment wydzielenia z NBP wielu banków regionalnych, po którym rozpoczął się proces ich prywatyzacji i w rezultacie wejście banków zagranicznych z ich własnymi pomysłami na informatyzację.

W sektorze bankowym zmieniało się wiele - powołano nowe organy nadzoru, fundusze gwarancyjne, modyfikacjom ulegały rozwiązania formalno-prawne. To wszystko musiało znaleźć odzwierciedlenie w możliwościach systemów IT. To wszystko nałożyło się na rosnącą popularność usług bankowych, rosnącą liczbę rachunków, placówek bankowych, bankomatów, kart płatniczych etc.

Pierwsi liderzy

Spośród działających w latach 90. banków, na miano Lidera Informatyki w pierwszej edycji konkursu Tygodnika Computerworld, przeprowadzonej w roku 1997, zasłużył Bank Rozwoju Eksportu. Bank ten wykonał wiele pionierskich na polskim rynku wdrożeń - w 1992 roku uruchomił system scentralizowany, który uniezależnił klienta od konkretnego oddziału. W innych bankach (jak PKO BP) taka możliwość pojawiła się niekiedy dobrych parę lat później. Własnymi siłami BRE wykonał system home bankingowy BRESOK. Był pierwszym polskim bankiem, który mógł rozliczać się z innymi bankami drogą elektroniczną. Unowocześniony BRESOK działa do dziś. Jury doceniło także zbudowaną w 1992 roku sieć komputerową banku. Warte odnotowania jest również to, że BRE, jako jeden z pierwszych na świecie banków, zdecydował się w 1994 r. na implementację Windows NT przed oficjalną premierą tego systemu.

Od czasu nagrodzenia pierwszego Lidera Informatyki w kategorii Finanse dynamiczny rozwój sektora bankowego pokazał nieodzowną rolę informatyki w kreowaniu nowych produktów i optymalizacji kosztów, w coraz bliższej współpracy z biznesem. Banki stały się wymagającym, ale lukratywnym klientem branży IT. W miarę rozbudowy oferty i liczby rachunków, wzrosło zapotrzebowanie na skomplikowane systemy do szacowania ryzyka, scoringu, business intelligence, zarządzania bazą klientów, w celu lepszego dotarcia z ofertą i zwiększania sprzedaży. Nie bez znaczenia pozostawał fakt nieustannego wymogu zgodności z przepisami krajowymi oraz europejskimi w związku z akcesją Polski do UE.