Pięknie się różnić

Zdaniem przedstawicieli branży IT zapisy obowiązującej od kilku tygodni nowelizacji Ustawy o podatku od towarów i usług zmniejszają szanse polskich eksporterów.

Zdaniem przedstawicieli branży IT zapisy obowiązującej od kilku tygodni nowelizacji Ustawy o podatku od towarów i usług zmniejszają szanse polskich eksporterów.

Firmy informatyczne domagają się szybkiego wprowadzenia zmian w Ustawie o podatku od towarów i usług z 11 marca br. W obecnym kształcie jej zapisy stawiają polskich dostawców usług teleinformatycznych w gorszej pozycji w stosunku do zagranicznej konkurencji. Praktycznie wyklucza to także możliwość powstawania w Polsce centrów outsourcingowych. Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji (PIIiT) przesłała ministrowi finansów list z prośbą o wydanie rozporządzenia, które zlikwidowałoby problem z podatkiem VAT na usługi eksportowe.

"Ministerstwo Finansów początkowo nie uznawało naszej argumentacji, ale ostatecznie przyznało nam rację. Czekamy aż naprawi ten błąd" - mówi Wacław Iszkowski, prezes Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji. Szybkiemu załatwieniu sprawy nie sprzyjała także polityczna zawierucha wokół głosowania nad wotum zaufania dla rządu Marka Belki. Teraz ministrowie mają wziąć się do pracy. Pierwsze sygnały Izba przekazała do resortu finansów na początku czerwca br. O problemie poinformowali PIIiT jej członkowie. Jednak - według doniesień prasowych - problem został dostrzeżony już w trakcie prac nad ustawą. Mimo to posłowie nie podjęli działań w kierunku jego rozwiązania.

Ograniczenie usług

Problem jest związany z artykułem 27 ust. 3 i 4 ustawy o VAT dotyczącym miejsca świadczenia usług. W większości przypadków miejscem świadczenia jest kraj, w którym usługodawca ma swoją siedzibę. Jednak w wyszczególnionych przypadkach jest inaczej. Dotyczy to sytuacji, w których nabywcą usługi jest podatnik VAT mający siedzibę poza terytorium Polski. Miejscem świadczenia usług jest wówczas miejsce, w którym siedzibę ma klient, m.in. w przypadku usług elektronicznych oraz przetwarzania danych i dostarczania informacji (np. tworzenia i utrzymywania stron internetowych, zdalnego zarządzania programami i sprzętem, dostarczania oprogramowania oraz jego uaktualnień).

Jeżeli więc firma utrzymuje strony internetowe dla klienta poza granicami Polski, miejscem ich świadczenia jest inne państwo. A zatem nie są one opodatkowane w Polsce, ale np. w Niemczech czy USA. Nie ma w tym nic dziwnego, jest to bowiem zgodne z VI Dyrektywą Rady Unii Europejskiej, w myśl której usługi nie powinny podlegać opodatkowaniu w Polsce, jeżeli ich odbiorcą jest podatnik z innego państwa członkowskiego lub spoza Wspólnoty.

Luki w usługach

Kłopot w tym - przekonują przedstawiciele Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji oraz eksporterzy - że polska ustawa, wbrew zaleceniom UE, nie obejmuje usług, takich jak wdrożenie, instalacja oprogramowania, wsparcie techniczne czy też dostawa oprogramowania drogą inną niż elektroniczna. Polski ustawodawca nie uznał bowiem tych usług ani za usługi elektroniczne, ani też za usługi przetwarzania danych i dostarczania informacji. Według PIIiT usługi te na gruncie VI Dyrektywy Rady Unii Europejskiej są uważane - w zależności od charakteru czynności - za usługi konsultantów bądź inżynierów. Powinny być więc opodatkowane w kraju, w którym siedzibę ma nabywca, a nie w Polsce.

Dyrektywa unijna mówi ogólnie o usługach konsultantów i inżynierów, natomiast polska ustawa ogranicza ich zakres poprzez odniesienie do klasyfikacji statystycznych (PKWiU). "To ograniczenie jest nieuzasadnione" - przekonują przedstawiciele Izby.

Granica opłacalności

Zgodnie z obowiązującą ustawą miejscem świadczenia usług informatycznych jest siedziba ich wykonawcy. "Eksporterzy usług IT mają więc kłopot. Firma, która musi przedstawić fakturę zachodniemu kontrahentowi, jest zobowiązana do powiększenia ceny o 22% VAT. To zaskoczenie dla odbiorcy usług. Polski dostawca może tego nie zrobić, ale ryzykuje pewny konflikt z fiskusem" - mówi Mariusz Tomaka, prezes spółki SET oraz przewodniczący Klubu Eksporterów działającego przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji. Możliwość odwołania do unijnego sądu to jednak marne pocieszenie. Dlatego niektóre firmy wstrzymały eksport swoich usług.

Przedstawiciele firm informatycznych narzekają, że oznacza to zmniejszenie konkurencyjności polskich firm w stosunku do przedsiębiorstw z innych państw, np. Słowacji, Czech czy Litwy. Jeśli bowiem zachodni dostawca będzie mógł wybrać usługi tańsze o 22%, to z pewnością skorzysta z takiej możliwości. Wprawdzie istnieje procedura odzyskania podatku VAT przez firmę z Unii Europejskiej (nie dotyczy to jednak USA) w Polsce, jednak czy będzie ona na tyle zdeterminowana, by się na to zdecydować, skoro zakup usług informatycznych w innych krajach nie wiąże się z takimi kłopotami? Polscy eksporterzy rozważają więc przenoszenie działal- ności poza granice Polski.

Litera i duch

Nowelizacja Ustawy o podatku od towarów i usług miała dostosować polskie prawo do unijnego. Poniżej zapisy z ustawy z 11 marca br., VI Dyrektywy Rady UE oraz propozycji Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji dotyczące usług, w których przypadku miejscem ich świadczenia jest "miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę":

  1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU nr 54, poz. 535), art. 27, ust. 4, pkt 3

    "usług prawniczych, rachunkowo-księgowych, badania rynków i opinii publicznej, doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (PKWiU 74.1); przetwarzania danych i dostarczania informacji; architekto-nicznych i inżynierskich (PKWiU 74.2 - z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 1); tłumaczeń"

  2. VI Dyrektywa Rady UE (77/388/EEC), art. 9(2)(e)

    "usług konsultantów, inżynierów, biur konsultingowych, prawników, księgowych itp. oraz usług przetwarzania danych i dostarczania informacji"

  3. Propozycja PIIiT (dot. art. 27, ust. 4, pkt 3)

    "usług konsultantów, inżynierów, firm doradczych, prawników, księgowych, informatycznych, przetwarzania danych, dostarczania informacji oraz innych podobnych usług"

Ministerstwo Finansów wyjaśnia

Na skutek interwencji Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji, Ministerstwo Finansów wydało pod koniec czerwca br. rozporządzenie regulujące pobieranie VAT-u od eksportu usług teleinformatycznych. Jest ono korzystne dla branży IT.

Ust. 4a 1. W przypadku usług doradztwa w zakresie sprzętu komputerowego i usług w zakresie oprogramowania (...) miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę.

PIIiT nie chce jednak poprzestać na tym, ponieważ rozporządzenie to jest aktem niższego rzędu i może w każdej chwili ulec zmianie. Dlatego rada PIIiT podjęła decyzję o wystąpieniu do Sejmu o zmianę stosownych zapisów w ustawie o VAT.