Ochrona po spełnieniu określonych warunków

Producent bazy danych musi udowodnić, że poniósł istotny nakład inwestycyjny w celu jej stworzenia.

Potrzebne dowody

Pamiętać trzeba, że nawet przy liberalnym podejściu te nie nazbyt wygórowane wymagania dotyczące istotnego nakładu inwestycyjnego muszą zostać udowodnione przed sądem. Myśląc o tego rodzaju ochronie konieczne jest więc skrupulatne gromadzenie przede wszystkim dowodów księgowych oraz umów z podmiotami zewnętrznymi uczestniczącymi w kreacji bazy. Bez tego rodzaju dokumentów domaganie się ochrony prawnej dla naszej bazy danych będzie w praktyce niemożliwe.

We współczesnym świecie zawartość bazy danych to często najcenniejszy komponent systemów informatycznych. Na szczęście komponent chroniony prawem. W Polsce ochrona baz danych regulowana jest, co do zasady, trzema aktami prawnymi - prawem autorskim, ustawą o ochronie baz danych oraz odpowiednią dyrektywą unijną (96/9/WE).

Ustawa o ochronie baz danych (w ślad za dyrektywą) przewiduje ochronę producenta bazy danych, przyznając mu prawo wyłącznego decydowania, kto i w jakim zakresie korzysta z danych znajdujących się w bazie (w istocie są to dwa prawa: prawo pobierania i prawo wtórnego wykorzystywania danych). Producentem bazy danych, a więc tym, któremu prawa te wyłącznie przysługują, jest podmiot, który ponosi ryzyko nakładu inwestycyjnego przy tworzeniu danej bazy.

Niestety, nie wszystko co potocznie nazwiemy bazą danych, będzie w ten sposób chronione przez prawo. Aby uznać określony zbiór elementów za bazę danych, koniecznym jest wykazanie szeregu okoliczności. Przede wszystkim, producent bazy danych musi udowodnić, że poniósł istotny nakład inwestycyjny w celu sporządzenia, weryfikacji lub prezentacji zawartości bazy danych.

Proste? Otóż nie! W zasadzie pytania i wątpliwości w tej mierze nie mają końca. Kiedy wspomniany nakład jest istotny? Czy zależy to od wielkości bazy danych, charakteru zdobywanych informacji czy może od jeszcze innych elementów? Co w ogóle uznajemy za nakład inwestycyjny - czy tylko wydane pieniądze, czy również wkład pracy własnej producenta lub jego pracowników? Czy takim nakładem jest również koszt stworzenia elementów mających docelowo znaleźć się w bazie? Jak wykazać, że wskazane nakłady w ogóle ponieśliśmy?

Istotne wskazówki

Problemów w ustaleniu poniesienia "istotnego nakładu" w praktyce jest wiele. Ewentualne niepowodzenie w tej mierze pozbawia producenta bazy danych ochrony prawnej. Nie pomaga fakt, że w zasadzie brak w tej materii orzecznictwa polskich sądów. Jak więc sobie radzić? Istotne wskazówki interpretacyjne, w omawianym zakresie, znajdują się w preambule unijnej dyrektywy. O nakładzie inwestycyjnym wypowiedział się także Europejski Trybunał Sprawiedliwości - ETS (obecnie: Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej). Co więcej, z uwagi na jednolitość regulacji na terenie UE skorzystać też można z orzecznictwa sądowego poszczególnych państw Wspólnoty.