Naukowa sieć optyczna PIONIER

Jednym z największych przedsięwzięć realizowanych w latach 2001-2005 przez polskie środowisko naukowe jest Ogólnopolska Sieć Optyczna PIONIER budowana przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe.

Jednym z największych przedsięwzięć realizowanych w latach 2001-2005 przez polskie środowisko naukowe jest Ogólnopolska Sieć Optyczna PIONIER budowana przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe.

Podstawowym założeniem projektu jest połączenie 21 optycznych akademickich międzymiastową siecią światłowodową w technologii DWDM, umożliwiającą świadczenie usług wymaganych przez środowisko naukowe. Uzasadnieniem podjęcia budowy własnej sieci światłowodowej i transmisyjnej był brak możliwości wydzierżawienia od operatorów kanałów pracujących z szybkością 10 Gb/s oraz rynkowej oferty dzierżawy włókien światłowodowych o odpowiednio wysokich przepływnościach.

Do realizacji poszczególnych łączy i pierścieni sieci PIONIER wykorzystano światłowody (co najmniej 4 włókna w łączu optycznym) zgodne ze specyfikacją G.652. Przewiduje się wykonanie w przyszłości superszybkiej sieci, łączącej ośrodki superkomputerowe o szczególnych wymaganiach na pasmo (dla tych celów są co najmniej 4 włókna NZDS, zgodne ze specyfikacją G.655), która będzie umożliwiała transmisję z szybkością co najmniej 40 Gb/s na pojedynczej długości fali optycznej. W celu obniżenia kosztów budowy środowisko naukowe wystosowało zaproszenie do operatorów komercyjnych, by zachęcić ich do współpracy w zakresie wspólnej budowy sieci ogólnopolskiej. W efekcie tej współpracy w latach 2001-2003 oddano do eksploatacji 2648 km relacji światłowodowych, które połączyły 16 sieci miejskich.

Sieć PIONIER

Sieć PIONIER

W roku 2003 zakontraktowano dalsze 1426 km relacji światłowodowych: Radom - Puławy - Lublin oraz Warszawa (Sochaczew) - Poznań - Szczecin - Koszalin - Słupsk - Gdańsk. Pod koniec sierpnia 2004 r. miały być rozstrzygnięte kolejne przetargi na budowę linii światłowodowej w relacji Gdańsk - Elbląg - Olsztyn - Białystok oraz Lublin - Rzeszów - Kraków. W ramach naukowej współpracy międzynarodowej (e-Region i Porta Optica) już oddano światłowodowe połączenia do Czech (Cieszyn) i Niemiec (Gubin) oraz zaplanowano połączenia do Rosji (Braniewo), Litwy (Ogrodniki), Białorusi (Kuźnica Białostocka), Ukrainy (Hrebenne) i Słowacji (Zwardoń).

W 2002 r. uruchomiono sieć transmisyjną z zastosowaniem technologii DWDM (urządzenia FSP3000 firmy ADVA) oraz Ethernet 10 Gb/s (przełączniki Black Diamond 6800 firmy Extreme Networks) do transmisji między 16 ośrodkami akademickimi. W bieżącej konfiguracji DWDM funkcjonuje jeden kanał optyczny 10 Gb/s (1 lambda), a system umożliwia rozbudowę do 32 takich lambd. W celu integracji technologii gigabitowego Ethernetu z sieciami w technologii ATM zainstalowano 7 ruterów M5 firmy Juniper Networks oraz ruter szkieletowy Alcatel T320, obsługujący ruch między siecią PIONIER a Internetem.

Od listopada 2003 r. sieć PIONIER ma połączenie 10 Gb/s do paneuropejskiej sieci badawczej GÉANT, której węzeł znajduje się w Poznaniu. Ma ona swoje łącza z Poznania do Pragi oraz Sztokholmu. W ramach sieci GÉANT funkcjonuje połączenie do Internetu zagranicznego: dwa łącza 2,5 Gb/s z zakontraktowanym ruchem do 2 Gb/s. Ponadto sieć PIONIER ma łącza do Internetu zagranicznego do sieci GTS (2 interfejsy 1 Gb/s).

Od pierwszego uruchomienia sieci PIONIER oraz po uzyskaniu połączenia z siecią GÉANT środowisko naukowe rozpoczęło intensywne użytkowanie tych połączeń. W ramach międzynarodowych projektów badawczych zostały zestawione dedykowane kanały dla kilku projektów:

  • ATLAS - połączenie 1 Gb/s pomiędzy CERN-em a Instytutem Fizyki Jądrowej w Krakowie;
  • VLBI - połączenie 2 x 1 Gb/s pomiędzy Centrum Koordynacji w Dwingeloo a Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu;
  • 6NET - połączenie 155 Mb/s pomiędzy węzłem sieci 6NET w Amsterdamie a Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym.
Do realizacji projektów krajowych zestawiono kanały wymagające dedykowanych sieci pomiędzy ośrodkami:

  • projekt PROGRESS - między Krakowem, Łodzią i Poznaniem;
  • projekt SGI Cluster - kanały między 6 jednostkami uczelnianymi;
  • projekt Clusterix - dedykowana sieć 1 Gb/s między 12 jednostkami akademickimi.
Jednocześnie powstają pierwsze aplikacje Internetu nowej generacji związane z rozproszonymi gridami oraz telemedycyną, a w najbliższym czasie będą uruchamiane kanały do eksploatowania interaktywnej telewizji (projekt celowy realizowany wspólnie z TVP).