NIK: zła realizacja Strategii ePolska

Najwyższa Izba Kontroli zbadała stan realizacji rządowej Strategii Informatyzacji Rzeczpospolitej Polskiej ePolska na lata 2004-2006.

Najwyższa Izba Kontroli zbadała stan realizacji rządowej Strategii Informatyzacji Rzeczpospolitej Polskiej ePolska na lata 2004-2006.

Opracowana została ona przez poprzedni rząd SLD. Kontrola objęła "zakres usług świadczonych drogą elektroniczną przez organy administracji rządowej oraz przygotowania do wdrażania wybranych usług". NIK oceniła negatywnie sposób opracowania i realizacji Strategii.

Dokument Strategia ePolska 2004 został przygotowany przez Michała Kleibera, byłego ministra nauki i informatyzacji. Zdaniem NIK, został on opracowany bez "właściwej analizy stanu wykonania wcześniejszych planów związanych z informatyzacją, potrzeb społecznych oraz zaleceń Komisji Europejskiej". W Strategii nie wyznaczono wiodących podmiotów odpowiedzialnych za realizację zadań i oczekiwanych efektów końcowych.

Usługi e-administracji

W Strategii ePolska 2004 pominięto wdrożenie w pierwszej kolejności m.in. usługi dostępu do świadczeń medycznych, udzielania pomocy publicznej i dostępu do elektronicznego dziennika urzędowego. NIK zwraca też uwagę, że możliwość korzystania z usług e-administracji nie tylko "znacznie ułatwia konieczny przepływ informacji, ale także przyczynia się do wzrostu transparentności w tej sferze".

Do czasu zakończenia kontroli NIK nie został zrealizowany przez ministra nauki i informatyzacji projekt Wrota Polski. Projekt ten, zakładający przeniesienie usług świadczonych przez administrację publiczną na zintegrowaną platformę internetową, został wymieniony w Strategii ePolska 2004 wśród działań o największym znaczeniu dla informatyzacji kraju. Pierwotny termin realizacji Wrót Polski wyznaczono na pierwszą połowę 2005 r. Brak budowy Wrót Polski powoduje, że nie są realizowane w sposób zintegrowany usługi e-administracji, m.in. realizacja zamówień publicznych. Tymczasem - według szacunków MNiI - możliwość wykonywania zamówień publicznych za pośrednictwem Wrót Polski mogłaby przynieść oszczędności ok. 10 mld zł rocznie.

NIK oceniła negatywnie realizację Strategii ePolska 2004 przez ministrów: nauki i informatyzacji, spraw wewnętrznych i administracji oraz gospodarki i pracy. W planach finansowo-zadaniowych MNiI na lata 2004-2005 ujęto tylko 23 z 45 zadań przewidzianych dla tego resortu w Strategii. "Raporty dotyczące stanu jej wdrażania przekazywane Radzie Ministrów przez MNiI sporządzane były nierzetelnie. W związku z tym nie były podejmowane kroki dyscyplinujące w stosunku do podmiotów odpowiedzialnych za brak realizacji 77% zadań na koniec 2004 r." - uważają kontrolerzy NIK.

e-podpis

Z kolei w MSWiA nie wdrożono rozwiązań zapewniających pełne wykonanie przypisanych zadań. Z pięciu MSWiA wykonało tylko jedno. Ustalenia kontroli wskazują też na niejasny podział kompetencji zarówno w kierownictwie, jak i pomiędzy komórkami organizacyjnymi resortu. Z negatywną oceną NIK spotkał się sposób realizacji działań przez MGiP, dotyczących wykorzystania mediów elektronicznych do ułatwienia dostępu do ofert pracy, a także zaniechanie działań dotyczących nowelizacji ustawy o e-podpisie.

"Ministrowie właściwi do spraw gospodarki, a następnie do spraw informatyzacji nie wydali rozporządzenia do ustawy z dnia 18 września 2002 r. o e-podpisie, określającego warunki techniczne oraz warunki bezpieczeństwa udostępniania formularzy i wzorów w postaci elektronicznej. Tymczasem rozporządzenie to ma zasadnicze znaczenie dla realizacji ustawy o e-podpisie przez administrację, w szczególności w odniesieniu do obowiązku przyjmowania i honorowania pism przekazywanych drogą elektroniczną" - można przeczytać w raporcie NIK. W rezultacie termin obowiązywania ustawy przełożono z 16 sierpnia br. na 1 maja 2008 r.

CEPiK

Negatywnie z punktu widzenia rzetelności zostało ocenione przez Izbę wdrażanie i zarządzanie projektem CEPiK przez MSWiA. Izba ocenia również negatywnie - pod względem celowości - kontynuowanie prac nad CEPiK bez weryfikacji aktualnego wpływu warunków zewnętrznych. Z analizy przeprowadzonej w toku kontroli wynika, że istotnym mankamentem wdrożenia jest jednoczesne rozpoczęcie budowy systemu CEPiK, rozległej sieci teletransmisji danych WAN CEPiK i zapasowego centrum komputerowego. NIK zwróciła uwagę na niewystarczające działania MSWiA w zakresie przeniesienia i weryfikacji danych z Wojewódzkich Ewidencji Pojazdów oraz ze starostw. Harmonogram wykonania głównych zadań przedsięwzięcia CEPiK na lata 2004-2005 nie został wykonany.

W wyniku kontroli NIK wnioskowała m.in. o dokonanie przez Radę Ministrów pogłębionej analizy stanu realizacji Strategii ePolska 2004 i uwzględnienie jej wyników w tworzonym Planie Informatyzacji Państwa na lata 2007-2010.

BIP na cenzurowanym

W trakcie kontroli poddano analizie internetową stronę główną Biuletynu Informacji Publicznej. Ustalono, że wykaz zamieszczony na stronie głównej BIP, niezgodnie z wymogami określonymi w przepisach prawa, nie uwzględniał wszystkich organów władzy publicznej oraz podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej. Odnośniki do stron internetowych poszczególnych podmiotów ujętych w wykazie nie zapewniały połączenia. Strona główna BIP nie zawierała wymaganego przepisami menu przedmiotowego. NIK zwróciła uwagę, że organ odpowiedzialny za administrowanie stroną główną BIP, tj. MSWiA, nie ma możliwości egzekwowania wymaganej zawartości stron BIP, za które są odpowiedzialne ustawowo poszczególne instytucje. Spośród 93 stron BIP przebadanych w toku kontroli stwierdzono mankamenty w 97% z nich.