NASK - nie chce się bratać

NASK SERVICE sp. z o.o., która zajmuje się głównie obsługą Naukowych i Akademickich Sieci Komputerowych w Polsce, zorganizowała (14-16 kwietnia w Miedzeszynie) trzydniowe seminarium na temat sieci komputerowych i pracujących w nich urządzeń.

NASK SERVICE sp. z o.o., która zajmuje się głównie obsługą Naukowych i Akademickich Sieci Komputerowych w Polsce, zorganizowała (14-16 kwietnia w Miedzeszynie) trzydniowe seminarium na temat sieci komputerowych i pracujących w nich urządzeń.

Program obejmował zagadnienia związane z funkcjonowaniem sieci , innych sieci komputerowych: TELBANK, CUPAK, ISDN, FDDI, BANYAN oraz najnowocześniejszych i najmodniejszych obecnie - sieci ATM.

Naukowe i Akademickie Sieci Komputerowe NASK składają się z dwóch części. Jedna to sieć szkieletowa (backbone), która - jak nazwa wskazuje - stanowi szkielet systemu łączności w kraju i umożliwia kontakt z podobnymi ośrodkami za granicą. Drugą część stanowią mniejsze i większe systemy w uczelniach i ośrodkach naukowo-badawczych. Są one różnie zorganizowane i ściśle związane z finansującymi je ośrodkami. Podczas seminarium rozważano ewentualność stopniowej integracji różnych sieci.

Zachować odrębność

Jednak zdaniem Przewodniczącego Zespołu Koordynacyjnego NASK, prof. dr. hab. Tomasza Hofmokla i Dyrektora Technicznego NASK, mgr. inż. Andrzeja Zienkiewicza, istnieją co najmniej dwa powody, dla których sieć środowiska naukowego i akademickiego powinna być nadal całkowicie wyodrębniona.

Korzystające z niej środowisko tworzy rodzaj nieformalnej wspólnoty, a jednym z głównych czynników integrujących są coraz większe koszty prowadzonych badań i eksperymentów naukowych oraz ogrom informacji, uzyskiwanych w ich wyniku. Znaczna część danych eksperymentalnych nadal czeka na opracowanie. Dotyczy to zwłaszcza fizyki jądrowej, astronomii, badań kosmicznych. Stąd konieczność zapewnienia określonemu środowisku szybkiego dostępu do tych informacji poprzez pocztę elektroniczną.

Kolejnym powodem odrębności sieci jest w dużej mierze jej eksperymentalny charakter. To, co jest niedopuszczalne i zagrożone poważnymi sankcjami ekonomicznymi w sieciach publicznych, jest tolerowane w sieciach akademickich. Sieci te wykorzystywane są m.in. do eksperymentów i prób rozwiązań prototypowych i z tego też względu, cenione przez producentów i dostawców sprzętu komputerowego.

Dodajmy wreszcie, że środowisku naukowo-akademickiemu wyodrębnione sieci służą do wymiany informacji, danych, programów itp. na zasadach niekomercyjnych, nawet jeżeli w sensie technicznym korzystają one ze wsparcia sieci publicznych, czy prywatnych. Użytkownicy sieci akademickich i naukowych przestrzegają niepisanej umowy, że nie wolno tu uprawiać propagandy politycznej, religijnej, ani działalności marketingowej.

Ekonomiczna rzeczywistość

Nie zmienia to faktu, że atrakcyjność sieci NASK i unikalność jej usług zachęca do korzystania z niej również innych użytkowników. Z racji ekonomicznych, jest więc ona obecnie udostępniana, w pewnym stopniu, również użytkownikom spoza środowiska naukowego i akademickiego.

Warto przypomnieć tu, że historia budowy sieci akademickich w Polsce sięga końca lat 70. Jednak dopiero w 1987 r. uruchomiony został Centralny Program Badawczo-Rozwojowy o nazwie Budowa Krajowej Akademickiej Sieci Komputerowej. W lipcu 1990 polscy naukowcy i akademicy uzyskali dostęp do sieci EARN (European Academic and Research Network). Dzięki współpracy kierowników sieci KASK, prof. D. Bema i sieci EARN, prof. T. Hofmokla, zainicjowanej przez mgr. A. Zienkiewicza, nastąpiło szybkie uruchomienie sieci w Polsce. Nasz kraj wyprzedził b. CSRS, ZSRR, Węgry i Bułgarię.

Od maja 1991 sieci akademickie i naukowe funkcjonują pod wspólną nazwą NASK. Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa składa się z czterech sieci działających wg różnych protokołów. Najstarsza jest sieć pakietowa działająca wg CCITT X.25, następne - to sieci EARN, INTERNET i DECNET. Wszystkie one są połączone ze sobą, a ich użytkownicy i poczty mogą się bez przeszkód wzajemnie komunikować. NASK działa na łączach dzierżawionych od Telekomunikacji Polskiej S.A. Sieć w zasadzie działa bez przerwy przez cały rok.

Formalnie NASK jest jednostką wewnętrzną Uniwersytetu Warszawskiego. Działa jednak na terenie całego kraju, a zespół koordynacyjny i rada użytkowników jest również ogólnopolska. Taki stan rzeczy utrudniał finansowanie sieci, szczególnie przy organizowaniu współpracy i dotacji międzynarodowych. Dlatego zadecydowano o powołaniu Fundacji NASK, która to forma prawna umożliwi rozwiązanie powyższych problemów.