Między 3 a 4

Ledwo co potrójna usługa pojawiła się na rynku, a już myśli się o jej zastąpieniu poczwórną, gdzie do telefonu stacjonarnego, Internetu i telewizji dojdzie komórka. Ale wśród nich największe nadzieje na zysk daje IPTV.

Ledwo co potrójna usługa pojawiła się na rynku, a już myśli się o jej zastąpieniu poczwórną, gdzie do telefonu stacjonarnego, Internetu i telewizji dojdzie komórka. Ale wśród nich największe nadzieje na zysk daje IPTV.

Jeszcze nie tak dawno - raptem ze dwa lata temu - tradycyjni operatorzy telekomunikacyjni oferowali dwie usługi: telefon i Internet. Natomiast operatorzy sieci kablowych reemitowali sygnał telewizyjny i zdobywali rynek relatywnie tańszym dostępem do Internetu szerokopasmowego. Do pełni szczęścia jednym brakowało nadawania programów telewizyjnych w technologii IPTV, drugim - świadczenia usług telefonicznych. Z chwilą gdy Telekomunikacja Polska wystartowała w październiku 2006 r. z triple play, walka o klientów nabrała nowego wymiaru. Okazało się bowiem, że sieci kablowe wcale nie zarabiają kroci na telefonii stacjonarnej. To taki konieczny "dodatek reklamowy", z którego chętnie klienci rezygnują na rzecz komórek. Ale telewizja (tyle że już cyfrowa) stanie się zapewne wyśnioną killer application. Nie na darmo Alcatel tuż przed swoją fuzją z Lucent Technologies stawia na rynek IPTV. Tu jest przyszłość, tu są pieniądze.

Sytuacja na rynku

W ocenie TP 2 mln gospodarstw domowych w Polsce jest w zasięgu usługi zintegrowanej. Szacuje się jednak, że dotychczas tylko ok. 60 tys. pakietów triple play zostało sprzedanych, z czego na samą Multimedia Polska przypada 24 tys.

Multimedia Polska właśnie idzie na giełdę. Emisja akcji ma przynieść spółce 300 mln zł, z tego 60, 70 mln zł pójdzie na telewizję cyfrową w sieciach kablowych, 100 mln zł na spłatę zadłużenia, a pozostałe fundusze na przejęcia. Planowane uruchomienie telewizji cyfrowej w sieci kablowej ma nastąpić nie wcześniej niż w 2007 r. Użytkownicy IPTV będą mogli także korzystać z usług dodatkowych, takich jak wideo na żądanie, telewizja wysokiej rozdzielczości , nagrywanie i odtwarzanie programów telewizyjnych czy przewodnik po programach telewizyjnych. Co ciekawe, Multimedia Polska rozważa także możliwość współpracy z operatorami sieci komórkowych działającymi w Polsce. Dzięki temu spółka mogłaby rozszerzyć pakiet triple play o czwarty element, jakim byłaby usługa telefonii komórkowej (działając jako operator wirtualny MVNO). Multimedia Polska oferowałaby wtedy pakiet quadruple play łączący cztery usługi. Kolejnym elementem układanki jest WiMAX. Technologia ta umożliwi świadczenie usług telefonii i Internetu na obszarach do tej pory nieobjętych siecią Multimedia Polska. Wreszcie, władze spółki zapowiadają nowe usługi związane z liberalizacją rynku telekomunikacyjnego, takie jak: WLR, LLU czy Bitstream Access.

Natomiast dzięki Telekomunikacji Polskiej (oferta Multipakiet tp) za pośrednictwem linii telefonicznej można oglądać programy telewizyjne w jakości DVD, bez konieczności montowania anteny satelitarnej. Pakiet podstawowy zawiera obecnie 20 kanałów TV. Do końca roku dojdzie kolejnych 10.

Za dodatkową opłatą TP dodaje 75 kanałów z oferty Cyfry+.

Podpisawszy umowę ze spółką Cineman (grupa ATM), TP udostępnia również wideo na życzenie (Videostrada tp), gdzie użytkownik płaci jedynie za wypożyczone filmy/programy TV oraz bezprzewodowy dostęp do Internetu bez blokowania linii telefonicznej. I te usługi są tańsze nawet o 40% niżby je kupować oddzielnie. W promocji abonament kosztuje od 29 zł z VAT miesięcznie przez pierwsze 6 miesięcy. "Tym samym atrakcyjny upust cenowy zachęca znaczącą grupę klientów do sięgnięcia po ofertę triple play" - twierdzi Kornelia Mathea, dyrektor Dywizji Usług dla Domu TP SA.

Należy podkreślić, że transmisja telewizyjna nie koliduje w żadnym wypadku z dostępem do Internetu. Tutaj często zachodzi pomyłka między technologią IPTV a Web/PC. W tej drugiej technologii Telewizja Polska nadaje swój kanał w Internecie (iTVP). Zdaniem Leszka Bogdanowicza, odpowiedzialnego za ten projekt, niewątpliwą zaletą Web/PC jest to, że nie trzeba kupować przystawki cyfrowej. Ale i tak TVP myśli docelowo o transmisji IPTV.

Wysoka rozdzielczość

Konwergencja Digital Home

Konwergencja Digital Home

W potrójnej usłudze widać jak na dłoni, że operatorzy największą estymą darzą właśnie IPTV. Ale nie zawsze wiedzą jak to zrobić najlepiej.

I tak Monaco Telecom postawiło na model walled garden, czyli "Adam Słodowy", jak to nazywa Piotr Oniszczuk z polskiego Alcatela: płatna telewizja, 5 euro za film na 24 godziny, do wyboru 400 filmów wideo na żądanie, stały abonament za 52 euro. Ale jakoś ta usługa nie cieszy się powodzeniem na południu Francji.

Natomiast MaLigne TV - oferta France Telecom, która zaczynała od modelu biznesowego dumb pipe ("moim atutem jest szybka sieć dostępowa") - ewoluuje w stronę gated garden ("każdy robi to, co najlepiej umie"). W konsekwencji France Telecom zainwestowała ostatnio 50 mln euro w trzyletni ekskluzywny kontrakt z Canal+ na transmisje piłkarskie. Sama zaś skupia się na promocji tej usługi i zapewnieniu możliwości technicznych.

Wszystko to z prostego powodu: dochody ze stacjonarnych sieci dostępowych maleją w alarmującym tempie. Przyczyna? Komórki i operatorzy kablowi. Zaoferowanie usług triple play zapewni zatem nie tylko wzrost ARPU, ale też zablokuje odchodzenie klientów do konkurencji. Co ma z tym wspólnego IPTV, poza tym że jest częścią "trójpolówki"?

Cyfrowy dom

Niewątpliwie usługi IPTV (zwane też szerzej Digital TV) ewoluują od klasycznego rozgłaszania (broadcast), poprzez tematyczne grupy (narrowcast), do indywidualnych (unicast). Technologia ADSL pozwala już na pasmo 20 Mb/s. Ceny przystawek (IP set-top-box) spadają poniżej 100 USD. I co najważniejsze - dostęp do treści nie jest już monopolem Hollywood. Można kupić treść od brokerów po atrakcyjnych cenach.

Co się stanie zatem na rynku, świetnie oddaje tegoroczny raport firmy doradczej Booz Allen & Hamilton (BAH). W ciągu pięciu lat większość europejskich gospodarstw domowych będzie można podłączyć do nowoczesnych usług komunikacyjnych, w tym Internetu szerokopasmowego i Digital TV. Co więcej, Booz Allen & Hamilton spodziewa się, że do 2010 r. DTV prześcignie Internet szerokopasmowy pod względem penetracji rynku. Konsumenci skorzystają z takiego rozwoju wydarzeń w wielu wymiarach - większy wybór, lepsza jakość, kontrola i interaktywność zrewolucjonizują telewizję jutra.

Według BAH, DTV staje się coraz ważniejsza i do 2010 r. może wyprzedzić usługi szerokopasmowe pod względem poziomu penetracji. Toteż decydenci i rządy muszą zdać sobie sprawę z wagi migracji z systemu analogowego do cyfrowego, a w związku z tym popierać działania migracyjne zainicjowane przez graczy sektorowych. Konkurencja przesuwa się więc z liczby oferowanych kanałów do rozpiętości i jakości zaawansowanych usług cyfrowych, pozwalających na większe uczestnictwo i interaktywność konsumentów.

Słowem, prawidłowo przeprowadzona migracja do Digital Home przyniesie znaczące korzyści na poziomie europejskim. Według jednego ze scenariuszy przychody, inwestycje, miejsca pracy oraz poziomy penetracji zostaną prawie podwojone do 2010 r., a łączne roczne stopy wzrostu zdecydowanie przekroczą 10% i będą dużo wyższe niż średni poziom wzrostu PKB. Dostęp do usług cyfrowych zostanie rozpowszechniony i zapewniony 2/3 gospodarstw domowym w Europie, a Digital TV wyprzedzi usługi szerokopasmowe, stając się najważniejszą platformą dostępu do świata cyfrowego.

I tu znów w sukurs przychodzą dostawcy technologii, prorokując, że HD IPTV, czyli telewizja wysokiej rozdzielczości, po IP stanie się powszechną technologią dostępową i wyprze dzisiejsze ADSL. Wówczas trudno będzie już mówić o operatorach komunikacyjnych czy kablowych. Dostęp już będzie, czas na dobre treści.

<hr>Dla Computerworld komentuje Paweł Olszynka, szef Działu Analiz Rynku Telekomunikacyjnego i IT w firmie PMR

Paweł Olszynka

Paweł Olszynka

Wartość polskiego rynku szerokopasmowego dostępu do Internetu wyniosła w 2005 r. 1,76 mld zł. Według naszych szacunków, w 2004 r. rynek ten był wart 1,34 mld zł. Tym samym w 2005 r. rynek zanotował stopę wzrostu na poziomie 32%, utrzymując pozycję najdynamiczniej rozwijającego się segmentu rynku telekomunikacyjnego w Polsce. Wyraźny trend wzrostowy na rynku szerokopasmowego Internetu znajduje odbicie w stale rosnącej penetracji, która jest relacją liczby łączy szerokopasmowych (zarówno biznesowych, jak i w gospodarstwach domowych) do ogółu ludności. Wskaźnik ten wyniósł w połowie 2006 r. 9,3%, podczas gdy rok wcześniej było to 5,8%, a w połowie 2004 r. tylko 3,8%.

Jednym ze stosunkowo nowych zjawisk widocznych na polskim rynku telekomunikacyjnym jest konwergencja mediów i oferowanie usług telekomunikacyjnych w pakietach. Coraz częściej operatorzy starają się zaoferować swoim klientom kompleksową obsługę w zakresie usług telefonicznych, internetowych i telewizyjnych. Widocznym trendem jest wykorzystanie sieci IP do świadczenia usług głosowych przez operatorów telewizji kablowej. Innym efektem konwergencji jest wzrost zainteresowania operatorów komórkowych rynkiem telefonii stacjonarnej, a także promocja własnych usług dostępu do Internetu.

W ostatnim czasie największe znaczenie miało wejście na rynek telewizyjny największego w Polsce operatora telekomunikacyjnego. W czerwcu 2006 r. TP SA uruchomiła usługi telewizyjne (tzw. Videostrada) w Warszawie. Nowe usługi TP SA już w najbliższej przyszłości staną się realną konkurencją dla oferty sieci telewizji kablowej, które w połowie roku miały ok. 4 mln abonentów usług telewizyjnych, 200 tys. użytkowników usług telefonicznych i 45 tys. abonentów telewizji cyfrowej.

Multiusługi

Przyszła konkurencja na konwergentnym rynku skupiać się będzie przede wszystkim na usługach typu triple play lub multiplay. Konsumenci będą mogli dokonać wyboru spośród najnowocześniejszych platform dystrybucji, które będą stanowiły punkty, gdzie będzie można nabyć usługę triple play (one-stop-shop). Sukcesy w tej mierze już zostały odnotowane na zaawansowanych rynkach, w tym dla przykładu oferta Telewest w Wlk. Brytanii czy pakiet SBC/Bell South/Cingular w Stanach Zjednoczonych. Pakiety multiplay odgrywają centralną rolę w komercyjnej ofercie usług Telewest. Z pośród dotychczasowych klientów 30% to abonenci usługi triple play, ale ze wszystkich nowych klientów Telewest 80% kupuje więcej niż jedną usługę. Podobnie ma się sytuacja w NTL w Wlk. Brytanii, gdzie 25% klientów korzysta z usługi triple play, a ponad 70% wszystkich abonentów zakupiło więcej niż jedną usługę.

(...) W wielu europejskich krajach operatorzy kablowi opuścili swój tradycyjny rynek TV i rozszerzyli swoje oferty najpierw o szerokopasmowy dostęp do Internetu, a następnie o telefonię. Dla operatorów kablowych przejście do usług szerokopasmowych i telefonii było sposobem rozwinięcia ich biznesu, dzięki oferowaniu dodatkowych usług swoim klientom.

Na rynkach gdzie panuje silna konkurencja między firmami posiadającymi infrastrukturę, operatorzy kablowi osiągnęli sukces w zwiększeniu poziomu penetracji usług szerokopasmowych. W rezultacie kraje o wysokim udziale dostępu do kablowych usług szerokopasmowych ogólnie wykazują wysoki poziom penetracji usług szerokopasmowych na szczeblu krajowym.

Kraje takie jak Holandia, Belgia czy Szwajcaria wyraźnie przewodzą w Europie jeżeli chodzi o penetrację usług szerokopasmowych, z poziomem przekraczającym 37%. Dla kontrastu, koncentracja na konkurencji między firmami świadczącymi usługi szerokopasmowe (np. na rynku uwolnionej pętli lokalnej) w Niemczech czy Francji doprowadziła do średniego poziomu penetracji wynoszącego zaledwie odpowiednio 19 i 27%.

Źródło: "Przyszła rola sektora telewizji kablowej w kształtowaniu Digital Home (Cyfrowego domu) w Europie", raport Booz Allen & Hamilton, 2006