Lektury prawie obowiązkowe

Moralność kapitalizmu, tłum. Paweł Mroczkowski, Instytut Liberalno-Konserwatywny, Lublin, 1998

Moralność kapitalizmu, tłum. Paweł Mroczkowski, Instytut Liberalno-Konserwatywny, Lublin, 1998

Kapitalizm praktycznie od zawsze cieszy się złą reputacją. Ale z wielu ideologii, które pojawiły się w naszym stuleciu, przetrwał tylko kapitalizm. Czy to znaczy, że jest aż tak bezwzględny, czy raczej, iż jest najlepszym rozwiązaniem ze wszystkich dotąd wymyślonych? Gunter Grass, zapytany po otrzymaniu literackiej Nagrody Nobla o poglądy polityczne, stwierdził, że kapitalizm zachowuje się "jak szaleniec", że przeżywa "dokładnie ten sam proces samozniszczenia, który przed nim unicestwił też komunizm". Czy w tym szaleństwie jest metoda? Albo zapomnieliśmy, że ten ustrój stworzył materialny dobrobyt wielu społeczeństw, albo tenże materialny aspekt nie jest już taki ważny? Moralność kapitalizmu domaga się zatem dzisiaj analizy bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. A już szczególnie ważne są te rozważania dla takich społeczeństw jak nasze, to znaczy społeczeństw budujących kapitalizm nie na gruncie wypracowanych - w walce z realnym socjalizmem - wartości, lecz na ich gruzach. Wszak prywaty i egoizmu u nas dziś znacznie więcej niż troski o dobro wspólne i godność pracy.

Powyższego osądu kapitalizmu Guntera Grassa nie ma w przedstawianym zbiorze esejów, kilka lat temu drukowanych na łamach miesięcznika The Freeman, ukazującego się w USA nakładem Fundacji Edukacji Ekonomicznej. Są natomiast argumenty na rzecz moralności kapitalizmu. Bowiem zdaniem jednego z autorów: "Kapitalizm realizuje podstawowe dla gospodarki przykazanie dekalogu «Nie będziesz kradł»". Czy ta racja dostatecznie przeciwstawia się poglądowi, że nie może być etycznym ustrój, który bazuje na najniższych ludzkich instynktach - egoizmie i chciwości?


TOP 200