Krok w stronę nowoczesności

Po latach dyskusji GUGiK rozpoczął budowę wielofunkcyjnego systemu precyzyjnego pozycjonowania satelitarnego ASG-EUPOS, opartego na sieci naziemnych stacji referencyjnych odbierających sygnały z satelitów nawigacyjnych.

Po latach dyskusji GUGiK rozpoczął budowę wielofunkcyjnego systemu precyzyjnego pozycjonowania satelitarnego ASG-EUPOS, opartego na sieci naziemnych stacji referencyjnych odbierających sygnały z satelitów nawigacyjnych.

Stacje systemu ASG-EUPOS

Stacje systemu ASG-EUPOS

Na stworzenie systemu ASG-EUPOS Główny Urząd Geodezji i Kartografii (GUGiK) przewidział 29,5 mln zł, z czego 22 mln zł pochodzi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw (SPO-WKP), działanie 1.5 Rozwój systemu dostępu przedsiębiorców do informacji i usług publicznych online. Ogłoszony pół roku temu przetarg wygrało konsorcjum firm , Geotronics Polska i Trimble BV. Mają zbudować ten system do końca tego roku za 20, 6 mln zł. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, to pierwsze pomiary w oparciu o ASG-EUPOS użytkownicy przeprowadzą w styczniu 2008 r.

W poszukiwaniu osnowy

Mimo rosnącego z roku na roku rynku systemów nawigacji satelitarnej (GNSS) i relatywnie taniejącego sprzętu, większość pomiarów - czy to geodezyjnych, czy to na potrzeby budownictwa - odbywa się wciąż metodą tradycyjną. Mierniczy szuka punktu osnowy geodezyjnej z państwowego systemu odniesień przestrzennych o dokładnych znanych współrzędnych geodezyjnych (charakterystyczny słupek w ziemi). Orientuje swój sprzęt w przestrzeni i rozpoczyna pomiar. Ta tradycyjna metoda, albo jak kto woli szanująca nawyki geodezyjnego lobbies, kosztuje państwo dziesiątki milionów złotych rocznie. Za osnowę podstawową odpowiada Główny Geodeta Kraju i z jej konserwacją nie ma na razie problemu, lecz w pomiarach wykorzystuje się przede wszystkim osnowy szczegółowe (poziome i wysokościowe), zakładane przez geodetów powiatowych. To ponad 1,2 mln punktów na terenie Polski!

Według wyliczeń GUGiK sprzed dwóch lat, koszt modernizacji szczegółowej osnowy geodezyjnej szacuje się na ok. 200 mln zł. Tymczasem za 29 mln zł Polska uzyska nowoczesny układ odniesień przestrzennych, wykorzystujący technikę satelitarną i co ważniejsze nastawioną na wykorzystanie przez różne branże - sektor ochrony zdrowia, środowiska, obronności itp. Czy w związku z tym budżet państwa zaprzestanie wreszcie łożyć pieniądze na utrzymanie słupków w szczerym polu? "Nie podejmuję się odpowiedzieć na to pytanie" - mówi Marcin Leończyk, kierownik zespołu ds. realizacji projektu w Departamencie Geodezji, Kartografii i Systemów Informacji Geograficznej GUGiK. "Jestem za to przekonany, że sami użytkownicy docenią walory ASG-EUPOS i zaczną intensywnie wykorzystywać ten system w pomiarach. Jego skuteczność szybko rozstrzygnie dylemat, czy dalej państwo ma utrzymywać tradycyjną sieć odniesień przestrzennych" - dodaje.

Jak będzie działał system

Jeśli użytkownik ASG-EUPOS będzie prowadził pomiary w terenie i jego odbiornik GNSS umożliwi odbiór poprawek różnicowych w trybie online, to z chwilą rozpoczęcia pracy nawiąże kontakt z serwerami komunikacyjnymi w Krajowym Centrum Zarządzającym. Będzie można wykorzystać dowolny rodzaj transmisji - GSM, GPRS, Internet, a w przyszłości również fale radiowe, technologię 3G i Wi-Fi. W grę wchodzi również tryb postprocessingu. "Po powrocie z terenu jeden z serwisów - POZGEO D - zapewni dostęp do danych obserwacyjnych ze stacji referencyjnych w celu umożliwienia użytkownikom samodzielnego opracowania wyników pomiarów" - można przeczytać w miesięczniku Geodeta. Rozwiązanie zaproponowane przez GUGiK spotkało się z żywym zainteresowaniem operatorów komórkowych. To dla nich nowa usługa biznesowa, warta popularyzacji. Jednak system spłaci się dopiero wówczas, gdy będą rzeczywiście korzystały z niego różne branże, a nie tylko geodeci. O tym przekonamy się za rok.

System EUPOS

Rozwiązanie to jest zunifikowanym systemem precyzyjnego pozycjonowania 15 krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Obejmuje on 429 stacji referencyjnych. Zarządza nim Międzynarodowy Komitet Sterujący w Berlinie. System budowany jest według jednolitego standardu. W pełni zacznie działać w 2008 r. Jest finansowany ze środków Unii Europejskich, m.in.: Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, ISPA, INTERREG IIIC, PHARE.

System EUPOS ma się sprawdzić zarówno w precyzyjnych pomiarach, jak i nawigacji. Współrzędne wyznaczane są w układzie ETRF 89, następnie przeliczane do narodowych układów współrzędnych - kraje uczestniczące będą stosowały jednolity standard techniczny. Odległości między stacjami referencyjnymi nie będą przekraczać 70, 80 km. Kraje członkowskie zobowiązały się udostępniać dane z przygranicznych stacji referencyjnych.

Polski komponent tego systemu - ASG (czyli Aktywna Sieć Geodezyjna) ma pracować w trybie automatycznym dzięki 86 stacjom referencyjnym. Obliczenia wesprą dwa ośrodki obliczeniowe. W rezultacie zostanie udostępnionych sześć serwisów, połowa z nich będzie transmitowała poprawki różnicowe online. Częściowo będą one dostępne nieodpłatnie.

Planowane zastosowania:

  • bezpieczeństwo: ochrona granic, służby ratownicze, zarządzanie kryzysowe, monitorowanie ludzi i pojazdów
  • gospodarka: lotnictwo, żegluga, kolej, transport lądowy, drogownictwo, telekomunikacja, budownictwo, turystyka, geodezja, fotogrametria, systemy informacji przestrzennej
  • obrona: dyslokacja wojsk, ochrona obiektów, logistyka, szkolenie, inżynieria wojskowa
  • rolnictwo: ewidencja gruntów i upraw (system IACS), ochrona upraw, klasyfikacja gleb
  • ochrona środowiska: monitorowanie zanieczyszczeń, ewidencja zasobów naturalnych, meteorologia, urządzanie lasów
  • ochrona zdrowia: zarządzanie transportem sanitarnym, monitorowanie zjawisk epidemiologicznych

Źródło: GUGiK


TOP 200