Krakowiacy i górale

Turyści w Małopolsce zwiedzają przede wszystkim Kraków, Wieliczkę i Tatry. Jeśli zaś są ciekawi, jaką rolę spełnia administracja regionalna, to powinni niechybnie odwiedzić tamtejszy urząd marszałkowski.

Turyści w Małopolsce zwiedzają przede wszystkim Kraków, Wieliczkę i Tatry. Jeśli zaś są ciekawi, jaką rolę spełnia administracja regionalna, to powinni niechybnie odwiedzić tamtejszy urząd marszałkowski.

Mówi się o Europie Regionów, że to one są główną osią Unii Europejskiej. W Polsce regionalizm kojarzy się z czymś podejrzanym, jakby państwo narodowe wykluczało możliwość określania się jako Ślązak, Pomorzanin czy też Małopolanin. Na szczęście z roku na rok rośnie świadomość regionalnej tożsamości. W znacznym stopniu zależy ona od sprawności działania samorządu wojewódzkiego i zdolności tamtejszych polityków, społeczników oraz mediów w kreowaniu regionalnego patriotyzmu. Wbrew pozorom chodzi nie tylko o wielkie hasła, świetne na okolicznościowe manifestacje, ale również o zwyczajną radość życia w popularnej okolicy. Jedziemy na Pomorze - i od razu widzimy Gdańsk i Bałtyk. Wielkopolska - jest tam bogato i żyją pracowici ludzie. Śląsk? Kopalnie i huty, ale także Skrzyczne i "poszła Karolinka do Gogolina". Małopolska? Tutaj zderzają się stereotypy rodem jeszcze z CK Galicji z rzeczywistością, którą obrazują zabytki Krakowa, szlaki turystyczne Beskidów i Tatr oraz rozwijający się całkiem, całkiem, przemysł zaawansowanych technologii.

Pikantny placek z bryndzą

Janusz Sepioł, marszałek województwa małopolskiego

Janusz Sepioł, marszałek województwa małopolskiego

Po czym poznać, że samorząd wojewódzki potrafi zdobyć pieniądze z funduszy strukturalnych? Jak podróż np. z Krakowa do Krynicy Zdroju zabiera o jedną godzinę dłużej z powodu trwających na potęgę remontów dróg. Pod tym względem Małopolska jest bezsprzecznie moim faworytem. Tam naprawdę widać unijne pieniądze! Ale nie tylko w nowej nawierzchni szos, lecz również w myśleniu o infrastrukturze informacyjnej i rozwoju społeczeństwa informacyjnego.

Gdy trzy lata temu Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego pierwszy raz zostawał finalistą konkursu "Lider Informatyki", zwracaliśmy uwagę przede wszystkim na sensowne wykorzystanie technologii informatycznych w pracy urzędu. Solidny "back office" rokował nadzieje na przyszłość, zwłaszcza że już wtedy zaimplementowano system obiegu dokumentów i myślano o wykorzystaniu podpisu elektronicznego.

Jeszcze nie ufaliśmy programowi "Wrota Małopolski", że rzeczywiście zmieni nastawienie samorządów szczebla powiatowego i gminnego do elektronicznej administracji i przyda się do czegoś mieszkańcom. A jednak rok i dwa lata później nie mogliśmy pominąć w ocenie, że gminy i starostwa widzą w samorządzie wojewódzkim lidera w zakresie popularyzowania technik społeczeństwa informacyjnego. "W Polsce nie ma hierarchiczności samorządów, aczkolwiek ciężką pracą udało się przekonać już połowę małopolskich urzędów gminnych i powiatowych, że warto przyjąć wspólny model informatyzacji" - cieszy się Janusz Sepioł, marszałek województwa małopolskiego.

Poniekąd wynika to z chłodnej kalkulacji małopolskich samorządowców. Nie łudźmy się, że wszystkie gminy i starostwa stać w ich rozumieniu na internetowe zabawki. "Skoro tam w Krakowie są tacy mądrzy, niech nam pomogą, zwłaszcza że Bruksela daje na to kasę..." - zapewne dałoby się usłyszeć po wizytach urzędników marszałkowskich.

Właśnie, fundusze strukturalne. Czy wiedzą Państwo, że za ich sprawą doszło do cichej zmiany Konstytucji RP? Ta wyraźnie mówi o rozdzielnej strukturze samorządu. Jak wspominał marszałek Janusz Sepioł, samorząd wojewódzki, powiatowy i gminny są sobie równe i ich kompetencje na siebie nie nachodzą. Z jednym wyjątkiem. O unijnych pieniądzach decyduje marszałek województwa. Tam gminy i powiaty składają wnioski o dofinansowanie z funduszy strukturalnych. Bo to region jest najważniejszy w unijnej polityce.

Liptauer

Dorota Felecka, kierownik zespołu ds. Informatyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego

Dorota Felecka, kierownik zespołu ds. Informatyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego

Przyjrzyjmy się zatem instytucjonalnej strukturze małopolskich inwestycji. Niewątpliwie rozwój społeczeństwa informacyjnego jest od kilku lat jednym z priorytetów Małopolski. Może się ona pochwalić specjalnym programem "Informatyzacja województwa małopolskiego w latach 2004-2006", który stworzyli eksperci tarnowskiego Stowarzyszenia "Miasta w Internecie". W Urzędzie Marszałkowskim działa unikatowy w skali kraju Departament Społeczeństwa Informacyjnego, którego szefem jest dr Sławomir Kopeć, wytrawny samorządowiec - przewodniczący Rady Miejskiej Skawiny z rządowym doświadczeniem: w rządzie Jerzego Buzka był wiceministrem łączności.

Istotną rolę konsultacyjną i opiniotwórczą odgrywa także Małopolska Rada Społeczeństwa Informacyjnego. Na jej czele stoi wicemarszałek, zaś w jej skład wchodzą przedstawiciele samorządów terytorialnych wszystkich szczebli, małopolskich wyższych uczelni, firm sektora ICT oraz organizacji pozarządowych. Rada spotyka się w cyklu kwartalnym, a do jej głównych zadań należy nadzorowanie realizacji programu informatyzacji, a także proponowanie i opiniowanie programów oraz przedsięwzięć o zasięgu i znaczeniu regionalnym.

"Program informatyzacji oparto na wypływającym z zasady pomocniczości założeniu, że rolą regionu jest koordynacja działań, ale nie wyręczanie samorządów lokalnych i innych zainteresowanych podmiotów, w tym firm komercyjnych" - wyjaśnia Sławomir Kopeć. Toteż Małopolska przyjęła zasadę: Tyle decentralizacji, ile możliwe. Tyle centralizacji, ile konieczne. Podstawowym kryterium jest tutaj efektywność finansowa i uwzględniająca skutki społeczne efektywność ekonomiczna. "Często małe gminy nie są w stanie sprostać narzucanym przez państwo wymaganiom (np. związanym z ustawą o dostępie do informacji publicznej czy o podpisie elektronicznym) i wtedy wspólny, wojewódzki system jest dla nich wybawieniem z kłopotu. Często pojedynczej gminy nie stać na samodzielne wdrożenie, a współpraca z innymi prowadzi do radykalnego obniżenia kosztów jednostkowych" - precyzuje.

Moskole

Program informatyzacji województwa wyznaczył siedem głównych projektów, spośród których dwa wiążą się z edukacją na rzecz społeczeństwa informacyjnego, dwa z rozwijaniem usług, a trzy - z usuwaniem zapóźnień w rozwoju infrastruktury.

I tak przy współudziale licznych partnerów lokalnych - specjalistów w dziedzinie informatyki i edukacji, a także ekspertów z Rady Społeczeństwa Informacyjnego powstał Regionalny program powszechnej edukacji na rzecz społeczeństwa informacyjnego. Poziom przygotowania mieszkańców regionu do korzystania z zasobów informacji online i usług publicznych świadczonych drogą elektroniczną nie jest zadowalający. Program wskazuje jak wykorzystać stosunkowo duży potencjał organizacyjny i bazę szkoleniową najważniejszych małopolskich instytucji, tak by zminimalizować zagrożenie wykluczeniem cyfrowym mieszkańców województwa.

Pod koniec 2004 r. w regionalnym portalu "Wrota Małopolski" została uruchomiona platforma do zdalnego nauczania. Udostępniono również pierwsze kursy e-learning: Tatry bez tajemnic oraz Na szlakach Małopolski dla kandydatów na przewodników oraz wszystkich zainteresowanych walorami turystycznymi regionu.

"Od kilku lat rozbudowujemy największy w Polsce portal e-administracji "Wrota Małopolski" - opowiada Piotr Jaworski-Grzanka, kierownik Zespołu ds. Informacji Publicznej. "Wrota Małopolski to platforma zapewniająca dostęp do regionalnych zasobów informacyjnych, w tym Biuletynu Informacji Publicznej, a także platforma umożliwiająca świadczenie mieszkańcom regionu usług drogą elektroniczną przez urzędy administracji publicznej. Zgodnie z zasadą: jedno narzędzie, zdecentralizowanie uprawnień, ponad 500 osób z 280 podmiotów administracji publicznej (w tym 170 ze 182 gmin i 18 z 21 powiatów) edytuje dane w BIP".

Kwaśnica na wędzonych żeberkach

Sławomir Kopeć, dyrektor Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego

Sławomir Kopeć, dyrektor Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego

Kolejny moduł Wrót Małopolski - Cyfrowy Urząd - umożliwia obywatelom komunikację z urzędami, w tym załatwianie ponad 50 spraw przez Internet (do końca br. ma ich być ponad 100). Dzięki zebraniu w jednym miejscu spraw należących do kompetencji urzędów administracji publicznej, w tym samorządowej wszystkich szczebli, obywatel nie musi wiedzieć, do jakiego urzędu się zwrócić w celu załatwienia konkretnej sprawy. Dostęp do procedur jest dwutorowy - albo z poziomu Wrót Małopolski, albo z poziomu lokalnego - ze strony konkretnego urzędu. Obecnie w realizacji Cyfrowego Urzędu współpracuje 35 urzędów.

Wrota Małopolski umożliwiają samorządom spełnienie wymagań ustawowych - obywatele mogą przez Wrota sprawdzać stan załatwianej sprawy i wysłać pismo opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym (w ten sposób urzędy mają problem "z głowy" na półtora roku przed ustawowym terminem).

"W ostatnim roku położyliśmy nacisk na wzmocnienie back-office'u i integrację infrastruktury informatycznej urzędów samorządów i innych instytucji Małopolski" - mówi Dorota Felecka, kierownik Zespołu ds. Informatyki.

Natomiast Sławomir Kopeć szczególnie sobie ceni koordynowany przez region wspólny projekt 100 małopolskich gmin i powiatów oraz 20 jednostek administracji rządowej "Rozbudowa systemów elektronicznej administracji w Małopolsce", który będzie dofinansowany z funduszy strukturalnych. "To przykład przedsięwzięcia umożliwiającego wykorzystanie efektu skali, a w szczególności modernizację i obniżenie kosztów działania administracji" - twierdzi.W ramach projektu wdrożone zostaną m.in.: systemy elektronicznego obiegu dokumentów w 83 gminach i powiatach (ponad 45% starostw powiatowych i 30% gmin małopolskich) oraz wspólna platforma aukcji elektronicznych wraz z systemem wspierania zakupów w urzędach dla 64 jednostek samorządu terytorialnego Małopolski (w ponad 36% starostw powiatowych i ponad 30% gmin).

Systemy obiegu dokumentów będą zintegrowane z Wrotami Małopolski (w tym z systemem certyfikacji elektronicznej dokumentów oraz biuletynami informacji publicznej), co usprawni komunikację pomiędzy urzędami w regionie. Również platforma aukcji elektronicznych będzie wbudowana w mechanizmy Wrót.

Kiełbasa krakowska

Bezsprzecznie dużym wyzwaniem jest upowszechnienie podpisu elektronicznego i stworzenie dostępu do infrastruktury klucza publicznego w administracji publicznej regionu. Na początku 2005 r. w Cyfrowym Urzędzie, usługowo-administracyjnej części portalu Wrota Małopolski, wdrożono podpis kwalifikowany. W ramach projektu "Rozbudowa systemów elektronicznej administracji w Małopolsce" powstaje wspólne centrum certyfikacji dla małopolskiej administracji. Subskrypcją podpisu elektronicznego zostanie objętych blisko 4500 użytkowników (w 50% starostw powiatowych i ponad 41% gmin). Podpis będzie akceptowany wzajemnie przez większość małopolskich gmin i powiatów oraz inne jednostki administracji publicznej.

Więcej jednak nie zdziała samorząd województwa, jeśli nie zostanie rozbudowana sieć szerokopasmowa i publiczny dostęp do Internetu. W tym drugim przypadku w grę wchodzą pracownie informatyczne w szkołach, punkty biblioteczne i w gminnych ośrodkach kultury (GOK) wyposażone w Internet w ramach rządowego programu Ikonka.

Na czoło wysuwa się budowa internetowej sieci szkieletowej województwa małopolskiego. Projekt zakłada wspomaganie budowy szerokopasmowej sieci dla podmiotów publicznych w województwie małopolskim oraz wspomaganie samorządów lokalnych w budowie sieci lokalnych - szczególnie na obszarach wiejskich. Aby zdefiniować potrzeby województwa małopolskiego w zakresie uzupełnienia braków dotyczących dostępu do Internetu, zbadano stan sieci szkieletowej w regionie. Analiza objęła także zbiorczą informację o liczbie operatorów internetowych na terenie wszystkich gmin wraz z oceną jakości połączeń internetowych. Rezultaty badań zaprezentowano w formie mapy sieci szerokopasmowej. "W oparciu o uzyskane wyniki oraz informację o planach operatorów telekomunikacyjnych, wykryliśmy "białe plamy" - miejsca, gdzie operatorzy nie są zainteresowani inwestowaniem" - klaruje Sławomir Kopeć. Właśnie te tereny objęte będą, celem zapobieżenia "wykluczeniu cyfrowemu", realizowanym jeszcze w tym roku projektem rozwoju broadbandu w regionie. Projekt przewiduje dofinansowanie z funduszy województwa budowy infrastruktury, która następnie będzie oddana w operowanie podmiotom wyłonionym w procedurze zgodnej z prawem zamówień publicznych. W ten sposób możliwość dostępu do Internetu szerokopasmowego będą mieli wszyscy mieszkańcy Małopolski.

Awanturka z pstrąga

Rzeczywiście, Małopolska staje się na naszych oczach apetycznym miejscem do pracy i inwestycji. Nie tylko z powodu specyficznej kuchni i górskich klimatów, lecz również z powodu umiejętnego połączenia regionalnych tradycji z teleinformatyką.

Lider Informatyki 2005 w kategorii Administracja Publiczna

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Kraków

marszałek województwa małopolskiego - Janusz Sepioł

kierownik Zespołu ds. Informatyki - Dorota Felecka

dyrektor Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego Sławomir Kopeć

Liczba pracowników: 408

Liczba pracowników działu IT i Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego: 20

http://www.malopolskie.pl, http://www.malopolska.pl

Wykorzystywane rozwiązania

System Eurobudżet firmy MiCOMP (finanse, księgowość i budżetowanie);

system obiegu dokumentów OfficeObjects DocMan firmy Rodan System;

system kadrowo-płacowy KOMAX firmy DataComp;

system baz gospodarowania odpadami Wojewódzki System Odpadowy;

Regionalny Portal Internetowy Wrota Małopolski stworzony przez ComArch, oparty na rozwiązaniach Microsoft;

Patron - baza zasobów bibliotecznych;

LEX Omega - system informacji prawnej;

Intranet.