Komputery i telefony w Europie Wschodniej

Dla światowych firm zajmujących się wdrażaniem IT Europa Wschodnia jest potencjalnie jednym z większych rynków zbytu. Informacje międzynarodowych środków przekazu o poszczególnych krajach są bardzo fragmentaryczne i niedokładne. Ale czy same te kraje wiedzą o sobie wiele więcej? Sądząc po przykładzie Polski i Rosji należy w to raczej wątpić. Prezentujemy Czytelnikom fotografie rynku informatycznego, zrobione przez tygodnik Time Magazine w poszczególnych krajach.

Dla światowych firm zajmujących się wdrażaniem IT Europa Wschodnia jest potencjalnie jednym z większych rynków zbytu. Informacje międzynarodowych środków przekazu o poszczególnych krajach są bardzo fragmentaryczne i niedokładne. Ale czy same te kraje wiedzą o sobie wiele więcej? Sądząc po przykładzie Polski i Rosji należy w to raczej wątpić. Prezentujemy Czytelnikom fotografie rynku informatycznego, zrobione przez tygodnik Time Magazine w

poszczególnych krajach.

Ocena ogólna rynków IT

W krajach postkomunistycznych szczególnie popierane są wspólne przedsięwzięcia z kapitałem zagranicznym, po części by zmaksymalizować transfer technologii, po części po to by zmniejszyć ryzyko dla tych partnerów. Większość tych krajów wprowadza różnorakie ulgi i zachęty dla zagranicznych inwestorów.

Bułgaria

Elektronika stanowiła tu 10% produkcji przemysłowej w 1975 r. Bułgaria zaopatrywała RWPG w pełen zakres sprzętu i oprogramowania zgodnego z IBM - zarówno duże komputery jak i PC - oraz miała w RWPG monopol na produkcję napędów dysków. Wartość produkcji w latach 80. wynosiła w przemyśle elektronicznym Bułgarii ponad 1 mld USD. Obecnie działające firmy to państwowa DZU AD (dyski) Software Products (24 firmy software'owe i montaż sprzętu) oraz Information Services (oprogramowanie i informacja). Prywatne przedsiębiorstwa zajmują się montażem komputerów osobistych lub reprezentują firmy międzynarodowe.

Chorwacja

Pomimo strat wojennych w wysokości 20 mld USD i spadku dochodu narodowego o 40% do 1900 USD w przeliczeniu na jednego mieszkańca, gospodarka utrzymuje się na dotychczasowym poziomie, a nawet rozwija się od grudnia 1991 r. Firmy międzynarodowe jak Apple, Digital, Helwett-Packard, IBM i Unisys mają swoje przedstawicielstwa w Zagrzebiu. Zarejestrowano 400 użytkowników systemu Unix. Chorwacja otrzymała wyposażenie wartości 5 mln USD od Europejskej Inicjatywy Akademickiej IBM. Chorwacka TESLA, największy producent sprzętu telekomunikacyjnego, współpracuje ze szwecką firmą Ericsson.

Czechy i Słowacja

Po podziale Czecho-Słowacji większość zagranicznych firm utrzymuje biura w obu krajach. Ostatnie badania agencji AISA wskazują, że jedynie 20% komputerów osobistych to firmowe, resztę stanowią klony. Rynek PC rośnie o 50% rocznie, startując jednak z bardzo niskiego pułapu. PC w większości są typu 286, ale wchodzą już 386, a nawet 486. Sieci lokalne, pochodzące przeważnie od ICL, zostały wdrożone głównie w sektorach: finansowym, rządowym i państwowym. Rodzime firmy zajmują się głównie oprogramowaniem. Przedsiębiorstwa telekomunikacyjne Czech i Słowacji współpracują z Alcatelem i Siemensem w programie modernizacji. Sama Słowacja przeznaczyła na ten cel 570 mln USD.

Estonia

Firmy fińskie są zainteresowane budową w Estonii sieci telefonów przenośnych.

Polska

Z 524 mln USD sprzedaży zachodniego sprzętu w całym regionie, na Polskę przypadło w 1991 r. 200 mln USD i porawdopodobnie dwa razy tyle w 1992 r. Przegląd komputerów z końca 1992 r. wskazuje, że 61% to PC, 20% to minikomputery, a 19% to duże komputery. ICL jako dostawca opanował 30-35% sektora bankowego. Telekomunikacja Polska SA współpracuje z Siemensem i Alcatelem (produkcja sprzętu) oraz z France Telecom/Ameritech (sieci komórkowe 450 MHz). Plan modernizacji, na który przeznaczono 1,25 mld USD, przewiduje dołączenie 3 mln nowych abonentów do 1995 r.

Rumunia

Przemysł informatyczny, który w latach 70. i 80. wytwarzał klony zachodnich komputerów, m.in. zgodnych z PC XT (Felix Computer) i DEC VAX (firma ITC), obecnie zajmuje się montowaniem PC. ICL otrzymał ostatnio zamówienie rządowe w wysokości 1,6 mln USD na systemy Unix. Romtelcom otrzymał kredyt EBOR w wysokości 175 mln USD na modernizację sieci telefonicznej, we współpracy z Alcatelem, France Telecom i Siemensem.

Rosja

Od 1991 r. intensywnie rozwija się rynek PC, startując z bardzo niskiego pułapu - 3 lata temu liczba PC stanowiła tam zaledwie 1% PC w Stanach Zjednoczonych. ICL wkrótce wprowadzi na rosyjski rynek komputery systemu Unix produkowane w ramach joint venture w Republice Tatarskiej.

W telekomunikacji wprowadza się alternatywne urządzenia, jak np. linie satelitarne, jako uzupełnienie usług rządowego PTT. W Królewcu France Telecom współpracuje z Zimland Telekom.

Słowenia

Jeżeli chodzi o rozwój techniki informatycznej, Słowenia jest najbardziej zaawansowana ze wszystkich krajów postkomunistycznych. Telekomunikacja przechodzi obecnie całkowitą reorganizację z pomocą Austrii i Włoch, przestawiając się na linie cyfrowe. Liczba aparatów telefonicznych jest wysoka - 35 na 100 mieszkańców, lecz z

powodu wojny utrudniona jest komunikacja z Europą Pd.-Wsch. Produkcja urządzeń telekomunikacyjnych odbywa się we współpracy z Siemensem, SEL i BTM. Eksport central telefonicznych wynosił 22,9 mnl USD w 1989 r.

Węgry

Inwestycje zagraniczne wynoszą 1,5 mld USD rocznie, inflacja 20%, a średnie zarobki w gospodarce 290 USD miesięcznie. Większość międzynarodowych firm informatycznych ma swe filie - IBM od 1986. Embargo na AS/400 zostało zniesione i w tej chwili jest ich zainstalowanych 200 sztuk. 2000 istniejących firm komputerowych zajmuje się głównie oprogramowaniem. Największe węgierskie firmy - Kontrax i Muszertechnika - to liczący się producenci zarówno sprzętu komputerowego, jak i telekomunikacyjnego. Monopol państwa w telekomunikacji został ostatnio zniesiony. Państwowy Matav przeznacza 1.4 mld USD na trzyletni program modernizacyjny, współpracując z Siemensem i Ericssonem.