Jak zinformatyzować szpital: SP ZOZ w Brzesku

Informatyzacja szpitala w Brzesku to proces, który rozpoczął się ponad dekadę temu. Dziś większość procesów usprawniających cyfrowe działanie szpitala została wdrożona. Placówka chce cyfryzować się dalej, sięgając najwyższych standardów w ochronie zdrowia.

Projekt „Rozbudowa systemu informatycznego SP ZOZ w Brzesku – ucyfrowienie radiologii oraz elektroniczny obieg dokumentów” wraz z wykonaniem sieci bezprzewodowej dla pacjentów i personelu szpitala to uzupełnienie i kontynuacja dużego wdrożenia sprzed pięciu lat. Wówczas w szpitalu został wdrożony zintegrowany system informatyczny zapewniający kompleksową obsługę placówki w ramach projektu „E-pacjent – wykorzystanie narzędzi ICT w podnoszeniu standardów obsługi pacjenta wraz z wdrożeniem e-usług medycznych”.

To pokazuje, że SP ZOZ w Brzesku ma jasno postawione cele informatyzacyjne i zmierza do kompleksowego wykorzystania narzędzi ICT w zakresie świadczenia usług medycznych. Realizowane dotychczas projekty i zadania inwestycyjne spowodowały, że placówka stała się nowoczesnym ośrodkiem w zakresie teleinformatyki.

Zobacz również:

Kamienie milowe

„Nasza przygoda z projektami informatycznymi zaczęła się w 2000 r. Wówczas zaczęły się krystalizować, jeszcze pomału, wizje teleinformatycznego rozwoju placówki” – mówi Adam Smołucha, dyrektor SP ZOZ w Brzesku. „Później większy projekt wdrażaliśmy w latach 2011–2012. To był krok milowy dla szpitala. Zakupiliśmy 250 komputerów, ponad 200 drukarek i najważniejsze: system medyczny Asseco. Placówka w krótkim czasie dokonała dużego skoku technologicznego w zakresie stworzenia infrastruktury teleinformatycznej oraz uzyskania przez pracowników kompetencji do wykorzystania zasobów informatycznych” – dodaje.

Jesteśmy gotowi na uspójnienie ze światem zewnętrznym w każdym momencie. Dzięki współpracy z partnerami technologicznymi nasze systemy są interoperacyjne.

Sabina Nizioł, kierownik sekcji informatycznej SP ZOZ w Brzesku

Po dwóch latach pojawiły się następne elementy, zakupiono macierz z serwerami, a wraz z postępującą informatyzacją trzeba było zatrudnić dodatkowych informatyków. „Informatyzację przeprowadzaliśmy sukcesywnie, wiedząc, co chcemy na końcu osiągnąć. Ale ważne też było to, co musiało zostać zrobione na początku – trzeba było przygotować nową infrastrukturę, opartą na światłowodach” – mówi Michał Cebula, starszy informatyk, specjalista ds. bezpieczeństwa.

W 2014 r., kiedy pojawiła się możliwość realizacji kolejnych unijnych projektów, szpital postanowił nie zmarnować szansy. „Priorytetem dla nas było wdrożenie systemu elektronicznego obiegu dokumentów, kompleksowe ucyfrowienie radiologii, postawienie drugiej serwerowni i wykonanie sieci Wi-Fi w budynkach szpitala, a także w poradni dla pacjentów oraz pracowników SP ZOZ, a właściwie trzech sieci – dla gości, z kontrolowanym dostępem dla pracowników i osobną, tylko dla systemu medycznego” – tłumaczy Sabina Nizioł, kierownik sekcji informatycznej SP ZOZ w Brzesku.

Sieci, szafy i RTG

Na potrzeby nowej serwerowni zaadaptowano pomieszczenie w odrębnym od szpitala budynku. Serwerownię połączono światłowodami z drugą serwerownią, wstawiono szafę teleinformatyczną, switche FC i Gigabit Ethernet SFP, macierz dyskową, serwer do zarządzania backupem, urządzenie do archiwizacji – streamer.

W ramach budowy sieci Wi-Fi utworzono 30 punktów dostępowych. Bezprzewodowy dostęp do internetu odbywa się obecnie trzema odrębnymi ścieżkami wirtualnymi: dla pracowników medycznych z dostępem do zintegrowanego systemu medycznego, dla pracowników z dostępem do internetu, dla pacjentów z dostępem do internetu. W celu zapewnienia bezpieczeństwa zastosowano odpowiednie mechanizmy zabezpieczające: odseparowanie sieci, rejestracja urządzeń, uwierzytelnianie użytkowników, szyfrowanie połączeń, monitorowanie aktywności użytkowników i urządzeń, wykrywanie zagrożeń. Sieć Wi-Fi jest zarządzana centralnie, jej konfiguracja pozwala na przemieszczanie się z podłączonym do sieci urządzeniem mobilnym po budynku szpitala bez utraty połączenia dzięki automatycznemu przełączaniu się między punktami dostępowymi.

Kolejna realizacja projektowa to ucyfrowienie radiologii. W Zakładzie Diagnostyki Obrazowej zostały ucyfrowione aparaty RTG ogólnodiagnostyczne metodą bezpośrednią (zestaw do ucyfrowienia bezpośredniego), aparat mammograficzny metodą pośrednią (skaner radiografii pośredniej). Zainstalowano stację diagnostyczną dla lekarzy, stację technika, robot do nagrywania płyt ze zdjęciami, drukarkę do zdjęć RTG. Wdrożono system archiwizacji cyfrowych zdjęć RTG, system PACS, system RIS wraz z macierzą oraz wykonano integrację ze szpitalnym systemem medycznym HIS. Integracja zapewniła bezpośredni dostęp do cyfrowych zdjęć RTG w systemie medycznym zarówno w oddziałach szpitalnych, bloku operacyjnym, poradniach specjalistycznych, poradni POZ, jak i w Ośrodkach Zdrowia znajdujących się w odległych lokalizacjach.

Ucyfrowienie radiologii to jeden z kolejnych etapów cyfryzacji wszystkich specjalistycznych oddziałów. „Etapowo staramy się cyfryzować i uspójniać poszczególne oddziały. Jeśli na samym początku nasz system medyczny miał obsługiwać pacjentów i generować pisma, to decyzją dyrektora co kilka miesięcy pojawiały się w nim nowe funkcjonalności, np., aby zlecenia nie były pisane ręcznie, ale wysyłane z systemu do laboratorium. Dotyczy to wszystkich badań diagnostycznych. Udało się nam zintegrować wyniki tomografii, radiologii, mammografii, wszyscy lekarze mają możliwość otwierania badań z systemu głównego medycznego” – mówi Michał Cebula. „Kolejny etap to pełne przeniesienie rehabilitacji do systemu. W ten sposób chcemy w pełni zinformatyzować naszą placówkę. Obecnie, co warto podkreślić, nawet w specyfikacji SIWZ, dotyczącej każdego dodatkowego urządzenia, np. endoskopu, jest adnotacja, że sprzęt musi być w pełni integrowalny z naszym systemem medycznym” – zaznacza.

W ten sposób poszczególne etapy i zrealizowane w Brzesku projekty informatyczne zaczynają tworzyć całość, a szpital jest coraz lepiej przygotowany na pełne przejście na dokumentację elektroniczną.

Coraz mniej papieru

Wdrożenia umożliwiły personelowi medycznemu dostęp do internetu, stworzyły możliwość dostępu do systemu medycznego bezpośrednio przy łóżku pacjenta, gdzie personel może zlecić badanie, konsultację, skontrolować wyniki badań, a także wyświetlić zdjęcie RTG. Dzięki utworzeniu drugiej serwerowni wzrosło bezpieczeństwo przetwarzanych danych, są one tam backupowane z różnych systemów działających w SP ZOZ.

Wisienką na informatycznym torcie jest wdrożenie systemu elektronicznego obiegu dokumentów, w którego ramach wdrożone zostało oprogramowanie Elektroniczny Obieg Dokumentów (EOD), zainstalowano urządzenia wielofunkcyjne, 20 skanerów w oddziałach i poradniach, stację roboczą do wprowadzania dokumentów wewnętrznych, serwer główny EOD i serwer zapasowy EOD (montaż w nowej serwerowni).

Dzięki temu wdrożeniu szpital usprawnił istniejące procedury administracyjno-medyczne na podstawie rozbudowanej infrastruktury ICT, podniósł jakość funkcjonowania jednostki, bezpieczeństwa danych i dokumentacji elektronicznej, a także zwiększył możliwość konsultacji pacjentów na odległość.

Na razie elektroniczna dokumentacja medyczna realizowana w brzeskim szpitalu to kolejna samotna wyspa, która czeka na uruchomienie krajowej platformy P1, mającej posłużyć do wymiany informacji o pacjencie między jednostkami leczniczymi. „My jesteśmy gotowi na takie uspójnienie ze światem zewnętrznym w każdym momencie. Dzięki współpracy z partnerami technologicznymi nasze systemy są interoperacyjne” – mówi Sabina Nizioł.

Dobry partner do rozmów

Informatyzacja szpitala w Brzesku jeszcze się nie skończyła. Kolejne cele, o których wspomniał „Computerworldowi” Marek Kapusta, zastępca dyrektora ds. administracji i logistyki SP ZOZ w Brzesku, to całkowite przejście na dokumentację elektroniczną i pełne wdrożenie w ciągu najbliższych dwóch lat elektronicznego podpisu kwalifikowanego.

„Priorytetem dalszej informatyzacji placówki jest prowadzenie wyłącznie elektronicznej dokumentacji medycznej” – potwierdza Sabina Nizioł. „Jest to proces złożony ze względu na różnorodność świadczonych przez SP ZOZ w Brzesku usług medycznych, charakteryzujących się odmienną dokumentacją medyczną – to ok. 400 szablonów różnych pism i formularzy, które są już zaimplementowane w systemie, a wymagają dostosowania i wdrożenia podpisu elektronicznego dla lekarzy i pielęgniarek, tak aby dokumentacja medyczna w wersji elektronicznej miała właściwe umocowanie prawne”– dodaje szefowa IT.

Czy personel jest gotowy na pełną informatyzację? „Przy każdym wdrożeniu występuje opór materii, ale teraz mamy do czynienia z sytuacją odwrotną. Dziś chwilowy brak dostępności jakiejkolwiek funkcjonalności w systemie powoduje szybką reakcję zwrotną od użytkowników. Ludzie przyzwyczaili się do pracy z systemem, to dla nich podstawowe narzędzie” – mówi Michał Cebula. Zmieniło się też postrzeganie samej informatyki w szpitalu. Dział IT przestał być już dawno kosztotwórczą jednostką, a stał się integralnym czynnikiem budowania strategii szpitala. „Jeśli kiedyś był problem z zakupem sprzętu, to dziś już nikt z menedżerów placówki nie zastanawia się, czy coś jest nam potrzebne, ale myśli, jak sfinansować zakup sprzętu najnowszego i najlepszego. Po stronie dyrekcji mamy dobrego partnera do rozmów” – stwierdza Sabina Nizioł.

Liczby

888 pracowników zatrudnia SP ZOZ w Brzesku

1,2 mln zł – wartość projektu „Rozbudowa systemu informatycznego – ucyfrowienie radiologii oraz elektroniczny obieg dokumentów”

Ponad 800 użytkowników systemu

Dane medyczne prawie 200 tys. pacjentów w bazie elektronicznej

Przyrost danych medycznych – 15 GB miesięcznie

Przyrost danych diagnostycznych – cyfrowe zdjęcia RTG, TK, mammografia – 110 GB miesięcznie

13 fizycznych serwerów, w tym 21 serwerów wirtualnych, 5 macierzy

138 tys. wytworzonych cyfrowych dokumentów medycznych w ostatnim półroczu