Inżynieria metod

Projektowanie dodawania wartości rynkowych w procesie wytwarzania wyrobów i usług oraz realizację takich projektów nazywa się dzisiaj inżynierią wartości. Wykorzystuje ona wiele praktycznych technik do wyszukiwania i badania możliwości eliminowania z produktu i procesu wszelkich elementów nie wnoszących wartości.

Projektowanie dodawania wartości rynkowych w procesie wytwarzania wyrobów i usług oraz realizację takich projektów nazywa się dzisiaj inżynierią wartości. Wykorzystuje ona wiele praktycznych technik do wyszukiwania i badania możliwości eliminowania z produktu i procesu wszelkich elementów nie wnoszących wartości.

Układ instrumentów inżynierii wartości przedstawia rys. 1. Wśród najbardziej popularnych technik ekonomiki inżynierskiej znajdują się: analiza progu rentowności (BEP - Break Even Point), zestawienie produktów i analiza produkt-ilość (Product - Quantity - PQ), analiza make or buy (wytworzyć samemu czy kupić), analiza marży brutto, analiza cykl-koszt prac administracyjnych itp. Inżynieria metod zajmuje się wyszczuplaniem procesu przez usprawnianie jego przepływu (przepływu materiału bądź informacji w procesie), co w istocie prowadzi do ulepszeń technologii. Studium pracy (work study) służy do redukcji strat poprzez równoważenie pracy (wyrównywanie obciążenia w pracach wielopodmiotowych) i normowanie jej, a także usprawnianie nawet pojedynczych operacji i ruchów.

W ujęciu procesowym pierwszym czynnikiem wpływającym na produktywność jest dobór wejścia procesu, czyli rodzaju i formy materiału (rzeczy) lub informacji oraz sposobu pozyskania ich przez proces. Wejście musi być "ustawione" w sposób umożliwiający uzyskanie minimalnego kosztu na wyjściu, przy danej skali przetwarzania, bądź szybkości procesu oraz danym poziomie jakości.

Technologia podstawowa, czyli metoda przetwarzania określana jest przez powiązane ze sobą decyzje o przedmiocie przetwarzania, jakości i skali produkcji.

Na przykład: podstawowa metoda obróbki mechanicznej wyrobów metalowych określona jest przez to, czy na wejściu mamy odlewy, odkuwki czy wyroby walcowane (blachy lub profile) oraz czy będzie to skala produkcji jednostkowa (produkcja ręczna, rzemieślnicza), krótkoseryjna (warsztat z prostymi maszynami lub programowanym automatem), masowa itd. W ubiegłych dziesięcioleciach istniała wyraźna zależność: im większa skala produkcji, tym wyższa musi być intensywność kapitału (większe inwestycje w wyposażenie techniczne pracy), która służy podniesieniu produktywności pracy. Przedsiębiorstwa wielkie charakteryzują się więc wyższą produktywnością pracy niż średnie i małe. Dzisiaj zależność ta nie jest już powszechna.

Wybór technologii przetwarzania informacji odbywa się na podobnych podstawach, ale aby to zauważyć, trzeba zwrócić uwagę, że na wejściu procesu na ogół nie występują narzędzia albo są one bardzo proste. W świecie informacji podstawowymi narzędziami są znak i pojęcie, które POŚREDNICZĄ pomiędzy źródłem informacji a jej odbiorcą. Dopóki jednak odbiorca nie dysponuje tymi narzędziami, dopóty zamiast informacji napływają do niego dane. Na przykład dziecko nie może nauczyć się "kulturalnych" zachowań inaczej, niż poprzez obserwację i naśladownictwo ludzi z otoczenia, czyli BEZPOŚREDNIO. Dopiero gdy posiada rozbudowany aparat pojęciowy, można mu WYTŁUMACZYĆ i UZASADNIĆ zasady postępowania. Lecz wówczas mamy już do czynienia ze złożonymi procesami przetwarzania danych w umyśle, które stają się informacjami.

Inwestując dużo w kształcenie człowieka, możemy spodziewać się u niego sprawniejszego aparatu pojęciowego i lepszego rozumienia złożonych problemów. Oprócz tego możemy wyposażać ludzi zajmujących się przetwarzaniem informacji w maszyny - komputery i oprogramowanie IMITUJĄCE pracę umysłu. Klasyczne numeryczne metody imitowania pojęć i operacji na nich, mianowicie relacja (w relacyjnych bazach danych i zbiorach ze słowami kluczowymi), selekcja i porządkowanie (sortowanie) ciągów znaków mogą znakomicie podnosić produktywność pracy umysłowej. Wraz ze wzrostem masy przetwarzanych danych przedsiębiorstwo musi inwestować w coraz bardziej zaawansowane technologie informatyczne. Jednak stale problemem pozostaje zasilanie procesu w dane, postęp techniczny dotyczy więc także wprowadzania czy wczytywania danych do systemu.

Pierwszym zagadnieniem w inżynierii metod jest zatem DOBÓR TECHNOLOGII przetwarzania, niezależnie od tego, czy podlega mu materiał, czy informacja. Następne klasyczne zagadnienie to ULEPSZANIE METOD.

Studium metod

Każdy proces ciągłego ulepszania musi zawierać pewien podstawowy CYKL postępowania, gwarantujący jego skuteczność. W inżynierii przemysłowej stosuje się cykl zwany niekiedy SREDIM, od pierwszych liter angielskich słów nazywających poszczególne etapy cyklu. Cykl ten przedstawiony jest na rys. 2.