Informacje wstępne o normalizacji w Polsce w zakresie technologii teleinformatycznych

Wprowadzenie

Normalizacja od początku ubiegłego wieku jest stałym składnikiem działalności człowieka, umożliwiającym międzynarodową wymianę handlową i współpracę techniczną. W Polsce zorganizowane prace normalizacyjne rozpoczęły się po I wojnie światowej. W 1924 r. powstał PKN (Polski Komitet Normalizacyjny).

Podstawy prawne działalności normalizacyjnej w Polsce stanowią: ustawa sejmowa o normalizacji z 3 kwietnia 1993 r. (Dz.U. nr 55 poz. 251) oraz zmiana tej ustawy z 13 października 2000 r. (Dz.U. nr 110 poz. 1166).

Wszystkie prace Polskiego Komitetu Normalizacyjnego są od kilku lat podporządkowane celowi strategicznemu, którym jest przyjęcie Polski do Unii Europejskiej.

Do najważniejszych postanowień merytorycznych, zawartych w tych dokumentach, należą:

  1. Określenie zasad prowadzenia i organizacji działalności normalizacyjnej oraz zasad opracowywania i stosowania Polskich Norm (PN);

  2. Ustanowienie, że stosowanie PN jest dobrowolne, z zastrzeżeniem, że ministrowie mogą w drodze rozporządzenia wprowadzić obowiązek stosowania PN; dotyczy to w szczególności:

    1. ochrony życia, zdrowia, mienia, bezpieczeństwa pracy i użytkowania

    2. ochrony środowiska

    3. wyrobów zamawianych przez organy państwowe oraz jeżeli normy te zostaną powołane w ustawach.
  3. Dopuszczalność wprowadzania PN w języku oryginału, z zastrzeżeniem podanym wyżej w p. 2; wymienione tam normy są wprowadzane w języku polskim.

Najważniejsze obecnie zadania

Wszystkie prace PKN są od kilku lat podporządkowane celowi strategicznemu, którym jest przyjęcie Polski do Unii Europejskiej. Jednym z warunków koniecznych przyjęcia do UE jest uzyskanie przez PKN członkostwa w europejskich komisjach normalizacyjnych CEN/CENELEC. Członkostwo może być uzyskane po przyjęciu przez PKN co najmniej 80% norm Unii Europejskiej.

Według wiceprezes PKN, Jolanty Widelskiej-Koźbiał, w końcu ubiegłego roku te 80% to 8800 „zaległych” norm EN, a roczny przyrost wynosi tam ok. 1000 nowych norm. Nad wykonaniem tego zadania obecnie pracuje w Polsce ponad 5000 specjalistów - członków komisji wchodzących w skład ponad 250 Normalizacyjnych Komisji Problemowych (NKP). Wykonaniu zadania w istotnym stopniu pomoże zmiana ustawy o normalizacji z 13 października 2000 r., zgodnie z którą dopuszcza się jako Polskie Normy te napisane w języku oryginału (głównie w języku angielskim). Umożliwia to przyjmowanie tzw. norm okładkowych (okładka po polsku, tekst normy w jęz. angielskim. Problematyce tej będzie poświęcony jeden z następnych artykułów.

Obecnie najważniejszym zadaniem PKN jest uzyskanie członkostwa CEN/CENELEC (Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego/Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego ds. Elektrotechniki). PKN musi przyjąć co najmniej 80% norm unijnych. Jest to jeden z warunków koniecznych, aby Polska stała się członkiem Unii Europejskiej.

Organizacja prac normalizacyjnych

Organizowanie i prowadzenie działalności normalizacyjnej należy do zakresu działania Polskiego Komitetu Normalizacyjnego (PKN). Komitet wykonuje swoje zadania przez Biuro Komitetu oraz Normalizacyjne Komisje Problemowe (NKP). W skład Biura Komitetu wchodzą zespoły grupujące komisje NKP z określonych dziedzin techniki. W tabeli 1 przedstawiono aktualny zbiór zespołów w Biurze Komitetu.


Tabela 1. Zespoły w Biurze PKN

Lp.Nazwa zespołuLiczba NKP
1Zespół Budownictwa32
2Zespół Chemii, Rolnictwa i Żywności55
3Zespół Elektryki38
4Zespół Hutnictwa i Górnictwa27
5Zespół Informatyki i Telekomunikacji15
6Zespół Mechaniki57
7Zespół Zagadnień Ogólnych, Ochrony Zdrowia i Środowiska10
8Zespół Przemysłu Lekkiego14
9Wydział Spraw Obronnych2

Więcej informacji na temat PKN można znaleźć w Internecie pod adresem:http://www.pkn.pl

Komisje NKP składają się ze specjalistów z określonej tematyki, powierzonej tym komisjom przez PKN. Komisje działają w skali kraju, mają sekretariaty, które organizują pracę komisji. W tabeli 2 przedstawiono aktualny zbiór NKP wchodzących w skład Zespołu Informatyki i Telekomunikacji (ZIT). Dyrektorem tego zespołu jest inż. Tamara Rosiak-Pałczyńska.


Tabela 2. Komisje NKP w Zespole Informatyki i Telekomunikacji

Lp.NKPnrTematyka pracPrzewodniczący NKPLokalizacja sekretariatu
111TelekomunikacjaDoc. dr inż. Alina Karwowska-LamparskaInstytut Łączności ul. Szachowa 1, 04-894 Warszawa
2103Urządzenia i Systemy Audio, Wideo i PodobneMgr inż. Janusz CzerniewskiZIT ul. Świętokrzyska 14B,
00-950 Warszawa
3104Kompatybilność ElektromagnetycznaMgr inż. Władysław MorońPAR, ul. Kasprzaka 18/20,
01-211 Warszawa
4105Elektroakustyka oraz Rejestracja Dźwięku i ObrazuMgr inż. Krzysztof BrodzińskiZIT
5170Terminologia Informatyczna i Kodowanie InformacjiMgr inż. Hanna KuźnickaZIT
6171Sieci Komputerowe i OprogramowanieMgr inż. Eugeniusz BilskiWZI Politechnika Wrocławska, pl. Grunwaldzki 9,
50-370 Wrocław
7172Karty IdentyfikacyjneMgr inż. Andrzej RucińskiZIT
8173Systemy MikroprocesoroweDoc. dr iż. Michał TrechcińskiSEP ul. Świętokrzyska 14A,
00-950 Warszawa
9182Zabezpieczanie Systemów i Ochrona DanychMgr inż. Janusz BęczkowskiZIT
10183Bezpieczeństwo Urządzeń Informatycznych, Telekomunikacji i BiurowychMgr inż. Edward RudalskiZIT
11217Technika BiurowaMgr inż. Andrzej KoziarskiPREBOT ul. Grzybowska 4/6,
26-60 Radom
12159PocztaDoc. dr inż. Józef RawłuszkoCZPP ul. Małachowskiego 2,
00-940 Warszawa
13.171Bankowość i Bankowe Usługi FinansoweWiesław WyszogrodzkiZBP ul. Smolna 10a,
00-375 Warszawa
14.282Technik ŚwiatłowodowaDoc. dr inż. Marian MarciniakZIT
15.288MultimediaProf. dr hab. inż. Władysław SkarbekIR Politechnika WarszawskaNowowiejska 15/19,
00-665 Warszawa

Szczegółowe informacje na temat NKP-ów, aktualizowane cztery razy do roku, można znaleźć w Internecie pod adresem: http://www.pkn.pl/tekst/komisje.html


TOP 200