Informacja na obrazie

Mówi się, że jeden obraz wart jest tysiąca słów. W praktyce stosowania wizualizacji w systemach raportowych i analitycznych musi to być jednak odpowiednio dobrany obraz.

Mówi się, że jeden obraz wart jest tysiąca słów. W praktyce stosowania wizualizacji w systemach raportowych i analitycznych musi to być jednak odpowiednio dobrany obraz.

"Menedżerowie zawsze mogą wydawać pieniądze na zakup informacji i komputerów do jej przetwarzania, ale prawdziwie rzadkim zasobem w dowolnej organizacji jest czas, który muszą wydatkować na korzystanie z niej". - T. Davenport i L. Prusak

Nie wystarczy już samo dysponowanie przez przedsiębiorstwo zbiorami danych. Decyduje umiejętność pełnego i szybkiego ich wykorzystania. Tymczasem wcale nierzadka jest sytuacja, w której przedsiębiorstwo jest "bogate" w dane, a "biedne" w informacje. Tymczasem, jak stwierdził L. Iacocca, "warunkiem skutecznego zarządzania są nie same dane, ale odpowiednia informacja dostępna we właściwym czasie". W przypadku informacji ekonomicznej jej wartość na ogół szybko się dewaluuje wraz z upływem czasu, aż do całkowitej bezużyteczności.

Ta systematycznie zwiększająca się liczba danych biznesowych (nawet o 100% w skali roku) niesie potrzebę posiadania coraz lepszych narzędzi, umożliwiających łatwe i szybkie przygotowanie czytelnych raportów, zestawień i analiz. Tutaj bardzo potrzebna jest umiejętność korzystania z informacji, w czym mają pomóc rozwiązania Business Intelligence (BI).

W ostatnich latach termin zaczął być modnym hasłem, a zarazem określeniem, które może obejmować szerokie spektrum zagadnień. Przyjmijmy, że Business Intelligence to rozwiązanie systemowe będące efektem ścisłej współpracy biznesu z informatyką, stanowiące zbiór metod oraz procesów mających na celu ulepszanie procesu podejmowania decyzji biznesowych. W tym rozwiązaniu zostają wykorzystane dane zawarte we wszystkich zasobach przedsiębiorstwa oraz doświadczenie i wiedza uczestników biznesu w celu dokładnego zrozumienia jego strategii oraz celów. W efekcie dostarczone kompleksowe rozwiązania informatyczne pozwalają zarówno na zbieranie, przetwarzanie i zarządzanie danymi, jak i analizowanie oraz dystrybuowanie informacji.

System informatyczny klasy BI to zestaw technologii oraz produktów pozwalających na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł (wewnętrznych i zewnętrznych) zbierać, przetwarzać i udostępniać użytkownikowi personalizowaną informację dostosowaną do jego specyficznych wymagań, z uwzględnieniem konkretnych dziedzin działalności gospodarczej oraz wspomagających podejmowanie strategicznych decyzji biznesowych. Funkcjonalność takiego systemu determinują zastosowane rozwiązania informatyczne w integracji i składowaniu danych, przetwarzaniu analitycznym, udostępnianiu wyników oraz w ich administracji.

Jednym z istotnych trendów w obszarze BI, wynikającym z potrzeb kadry kierowniczej na jak najbardziej czytelną formę prezentacji informacji, jest coraz częstsze uwzględnianie zaawansowanej wizualizacji informacji.

Pokazać jak najlepiej

Warstwowy model architektury funkcjonalnej rozwiązań informatycznych klasy BI

Warstwowy model architektury funkcjonalnej rozwiązań informatycznych klasy BI

Rosnące zainteresowanie wizualizacją wynika z tego, że właściwie zastosowana wizualizacja usprawnia odbiór koniecznych informacji, a więc skraca czas podjęcia trafnych decyzji. Cechuje ją wysoka skuteczność, bowiem percepcja obrazu graficznego jest szybsza niż odbiór języka werbalnego lub tekstu pisanego - oko dostrzega najpierw dany obraz w całości, a dopiero potem wychwytuje jego szczegóły (dedukcja). W postrzeganiu na pierwszy plan wysuwa się synteza, a nie analiza, jak to ma miejsce w języku pisanym, gdyż porównywanie figur graficznych wymaga mniejszego wysiłku umysłowego niż porównywanie kolumn liczbowych.

Źle i dobrze

Źle i dobrze

Czynnikiem wywierającym istotny wpływ na właściwy odbiór i interpretację wizualizacji informacji jest właściwy wybór metody graficznej. Tutaj trzeba uwzględnić zarówno korzyści, jak i niebezpieczeństwa powstające z zastosowania elementów graficznych. Korzyści wynikają z tego, że wizualizacja ułatwia proces prezentacji informacji dzięki m.in. wykrystalizowaniu niejasnych i skomplikowanych pomysłów (można antycypować przyszłe okresy, można także na rysunku zobrazować jednocześnie wiele zdarzeń) oraz wspomaganiu zapamiętywania informacji (percepcja informacji w tej postaci jest szybsza). Natomiast wśród podstawowych niebezpieczeństw trzeba wymienić: (1) nieświadome ignorowanie (lub celowe ukrywanie) szczegółów lub kluczowych danych mogące doprowadzić do uproszczonych wniosków, (2) niewłaściwy dobór metody (czasem świadomie fałszywej), która może zaprezentować dane lub zjawiska zdeformowane oraz (3) możliwości wyciągnięcia błędnych wniosków w razie wystąpienia niedokładnych danych rzeczywistych lub ignorowania istotnego zewnętrznego kontekstu oddziaływania na dane.

Przy projektowaniu wizualizacji informacji należy uwzględnić zadanie (jakie ma ona wspomóc), typ danych (czy są to dane skokowe czy ciągłe, dane ilościowe czy jakościowe, dane nominalne czy porządkowe itd.), rodzaj wielkości, jakie będą prezentowane, (tzn. jakie wartości będą minimalne i maksymalne oraz jaka będzie dynamika ich zmian), znajomość przedziału danych, jak również to, czy istnieją dane, które należy wyróżnić. Istotne są również odbiorca (a dokładniej zaspokojenie jego potrzeb informacyjnych), właściwości poszczególnych wykresów czy schematów/diagramów graficznych, czas (którego jest mało na dokładne zaznajomienie się z wszystkimi danymi zawartymi w raporcie) oraz wiedza i doświadczenie w "czytaniu" konkretnego obrazu graficznego. Zwłaszcza ten ostatni element często bywa niezauważany, choć odgrywa istotną rolę (zwłaszcza w przypadku wspomagania procesu podejmowania decyzji).

Podstawowe zasady

Zastosowanie etykiet

Zastosowanie etykiet

Rozwój możliwości oprogramowania graficznego przyczynił się do wzrostu zainteresowania wizualizacją informacji. Jednak mnogość dostępnych opcji i teoretyczna "łatwość" tworzenia wizualizacji nie są oczywiście wystarczającymi czynnikami pozwalającymi na odpowiednie wykorzystanie obrazu graficznego jako narzędzia ułatwiającego uzyskanie potrzebnych informacji. Niezbędna jest jeszcze gruntowna wiedza dotycząca percepcji obrazów przez człowieka.

Różnorodne możliwości oferowane przez skłaniają użytkowników do korzystania z opcji, które niepotrzebnie przeciążają odbiorców nadmiarem informacji zawartych w przygotowanych obrazach graficznych. Do tego dochodzi w ostatnich latach zauważalna tendencja coraz większego uelastycznienia dostarczanego oprogramowania graficznego, co przyczynia się do tego, że trudniej niedoświadczonemu użytkownikowi zdecydować, które funkcje należy wykorzystać, by otrzymać poprawnie wyświetlony (lub wydrukowany) obraz.

Wystarczy, że użytkownik skorzysta z kilku posortowanych standardowych formatów graficznych, kolorów czy wzorów wypełnień, by rezultatem okazał się trudny do rozszyfrowania chaos elementów graficznych. Obfitość informacji może - paradoksalnie - ją samą zniszczyć (np. typowym, często popełnianym błędem jest nadużywanie etykiet w celu przekazania konkretnych wartości liczbowych).