IT w parze z OT

Wdrażanie systemów Smart Grid wiąże się, m.in. ze znacznym wzrostem roli rozwiązań informatycznych w obszar operacyjnych. Aby osiągnąć jak największe korzyści płynące z tej zmiany, trzeba zająć się integracją zespołu IT i z działem operacyjnym.

Pobierz bezpłatny Raport „Inteligentna Energetyka”

Już wkrótce w Polsce będzie zainstalowanych około miliona inteligentnych liczników. Perspektywy rozwoju sieci smart grid w naszym kraju i przykłady wdrożeń w Europie to główne tematy raportu.

Historycznie w branży energetycznej technologie informatyczne oraz technologie operacyjne funkcjonowały w zupełnie odrębnych światach, co zresztą miało dobre uzasadnienie. Jednakże dzisiaj dostawcy energii mogą osiągnąć wszystkie korzyści z inteligentnych pomiarów i sieci Smart Grid tylko jeśli połączą te światy i zbudują współpracujące ze sobą ze zespoły oraz interoperacyjne systemy.

Dalsze izolowanie technologii informatycznych od operacyjnych nie daje możliwości wykorzystania potencjału, jaki płynie z rosnącej ilości zbieranych danych. W przypadku firm energetycznych są to głównie dane spływające z urządzeń, ale mogą pochodzić również od pracowników terenowych. Brak integracji prowadzi również do ograniczenia możliwości wymiany informacjami wewnątrz organizacji oraz wykorzystania nowoczesnych aplikacji służących do optymalizacji działań operacyjnych.

W kierunku integracji pchają również aplikacje reagowania na zmieniającej się zużycie energii, których budowa stała się możliwa dzięki systemom Smart Grid. Taka aplikacja może być postrzegana jako produkt działu IT lub działu operacyjnego. Niezależnie, impuls do podjęcia działań musi wyjść z działu operacyjnego. Przykładowo, gdy występuje skokowy wzrost zużycia energii, dział operacyjny może stwierdzić, że moc systemu jest niewystarczająca i trzeba wyłączyć część urządzeń. Jeśli w takiej sytuacji dział IT jest w stanie wpłynąć na spadek zużycia, uda się uniknąć poważnych skutków przeciążenia.

Konwergencję IT i działów operacyjnych można zrealizować, np. poprzez lokalizację centrum operacyjnego sieci (Network Operation Center) w bezpośrednim sąsiedztwie zespołu odpowiedzialnego za utrzymanie sieci energetycznej. Ten prosty zabieg przyspiesza integrację obu zespołów, ponieważ ułatwia wspólne podejmowanie decyzji, organizację spotkań i budowanie zaufania.

Przeprowadzając integrację, powinno się przyjąć kilka celów do osiągnięcia w ramach tego projektu. Pierwszy to opracowanie i stworzenie spójnego, pojedynczego widoku systemów zarządzania informacją w przedsiębiorstwie, który dostarczy danych w odpowiednim formacie, do właściwych osób i we właściwym czasie, co usprawni podejmowanie decyzji. Kolejnym celem jest przejście do automatyzacji i optymalizacji procesów biznesowych w czasie rzeczywistym, co wymaga dostępu na bieżąco do wszystkich informacji związanych z danym procesem. Nie dopuszczalne stają się przestoje wynikające z braku dostępności do danych o problemach. Trzecim celem jest obniżenie kosztów, co można osiągnąć dzięki bardziej efektywnej realizacji celów operacyjnych, która jest efektem integracji działów IT i OT.

Realizacja wymienionych założeń umożliwia osiągnięcie takich korzyści, jak podejmowanie lepszych decyzji, powiązane obszarów operacyjnych z celami biznesowymi, sprawniejsze raportowanie i spełnianie wymogów prawnych, a także optymalizację procesów operacyjnych, zarządzanie zasobami i pracownikami terenowymi.

Transformacja IT

Technologie informacyjne w obszarze operacyjnym podlegają stałym zmianą. System DSCADA (Distribution Supervisory Control And Data Acquisition) czy DMS (Distribution Management Systems) to aplikacje, które stworzono i utrzymywano w kompletnej izolacji od infrastruktury IT. Ich działanie koncentrowało się wyłącznie na kontrolowaniu ograniczonej liczby zasobów operacyjnych. Obecnie te systemy mają znacznie szersze zastosowanie i wymaga się od nich szerszej integracji.

Konwergencja technologii informatycznych i operacyjnych oznacza integrację takich technologii, jak zarządzanie dystrybucją energii czy zarządzanie w czasie rzeczywistym na poziomie sieci przesyłowej i podstacji z systemami IT wspierającymi działanie liczników, procesy biznesowe związane z obsługą klientów, analitykę, systemy bilingowe, itd. Często ten mikst systemów, zespołów, procesów, budżetów, a nawet różnych kultur korporacyjnych podlega szefom IT, co bywa wyzwaniem. Przykładem jest bezpieczeństwo, będące zawsze ważnym elementem. Nieprzekraczalna granica między jakimiś obszarami w tym kontekście jest zaletą, ponieważ działa jak firewall. Dlatego przedstawiciele działów operacyjnych podnoszą szereg obaw związanych z integracją, np. wskazują na możliwość eskalacji ataku na systemy DSCADA poprzez, np. luki w zabezpieczeniach stron internetowych udostępnianych do obsługi klientów. Często jednak jest to niechęć przed wpuszczeniem kogoś nowego na swoje podwórko, ponieważ współpraca z innymi działami i nowe cele mogą się początkowo wydawać odrywaniem od spraw istotnych.

Ogromna liczba punktów końcowych, które monitoruje się w systemie Smart Grid, daje lepszy wgląd w funkcjonowanie sieci. Jednakże wielkość i złożoność sieci dystrybucyjnej to wyzwanie od strony zarządzania. System IT i OT muszą być przygotowane do przetwarzania dużych ilości informacji.

Wraz z podłączaniem do sieci kolejnych urządzeń i ekspansją systemów DSCADA, systemy IT/OT będą przetwarzały coraz większe ilości danych, aby móc monitorować na bieżąco stan sieci dystrybucyjnej. Tu krytycznym problemem jest wydajność urządzeń energetycznych. Większość tych pracujących w terenie korzysta z zamkniętych protokołów komunikacyjnych nie przystosowanych do aktualizacji czy rozbudowy. Ich integracja z nowoczesnymi, otwartymi technologia to jedno z najpoważniejszych wyzwań w obszarze integracji IT i OT.


TOP 200