Gdy zaświeci Syriusz

Z końcem budowy systemu Syriusz urzędy pracy i ośrodki pomocy społecznej będą mogły kupić każdy program, o ile będzie homologowany przez ministra gospodarki i pracy. To rewolucyjna zmiana w podejściu do informatyzacji instytucji rządowych i samorządowych.

Z końcem budowy systemu Syriusz urzędy pracy i ośrodki pomocy społecznej będą mogły kupić każdy program, o ile będzie homologowany przez ministra gospodarki i pracy. To rewolucyjna zmiana w podejściu do informatyzacji instytucji rządowych i samorządowych.

"Nie wyobrażajcie sobie wielkiej elektrowni z jednolitym organizmem. Syriusz nie jest programem komputerowym, to opis standardu. Każdy, kto się w nim mieści, może go robić" - deklaruje dr Zbigniew Olejniczak, dyrektor Departamentu Informatyki Ministerstwa Gospodarki i Pracy. Tym samym wylewa kubeł zimnej wody na przedstawicieli branży IT, którym marzy się drugi CEPiK (jego koszt szacuje się na ok. 500 mln zł). Zdaniem Zbigniewa Olejniczaka CEPiK był ostatnim tak wielkim przetargiem w administracji publicznej. Teraz będą się

liczyły wyłącznie projekty, które stawiają nacisk na homologację i umiejętne zarządzanie finansowaniem projektów z różnych źródeł, szczególnie unijnych. "Nie chcemy kupić pudełek, których zawartość szybko się zestarzeje. Przed tym uchroni nas homologacja programów wielu producentów" - wyjaśnia nową koncepcję.

W takim rozumieniu homologacja staje się sposobem na relacje biznes-administracja. Dowodem na to są programy przygotowane z myślą o obsłudze świadczeń rodzinnych. Ośrodki pomocy społecznej miały do wyboru rozwiązania aż jedenastu producentów! Ci zaś uzyskali na swoje aplikacje potwierdzenie o zgodności z warunkami homologacyjnymi, a teraz poddadzą je oficjalnej procedurze homologacyjnej zgodnie ze "Specyfikacją wymagań homologacyjnych dla komponentów Systemu Informatycznego Syriusz". Została ona opublikowana na stronie www.syriusz.praca.gov.pl (świadczenia rodzinne wchodzą w jej skład). W ten sposób każda gmina kupiła program zgodny z własnymi potrzebami i na miarę możliwości finansowych, ponieważ cena za licencję jednostanowiskową oscylowała między 60 zł a 3000 zł. Czy jest lepszy sposób na pobudzenie konkurencyjności w informatycznych zamówieniach publicznych?

Syriusz zdecentralizowany

Gdy zaświeci Syriusz

Harmonogram prac związanych z projektem Syriusz

Modernizacja systemów Puls i Pomost - funkcjonujących w obszarze dwóch działów administracji rządowej: praca i opieka społeczna - a właściwie stworzenie jednolitego systemu pozyskiwania, przetwarzania i gromadzenia informacji z urzędów pracy oraz ośrodków pomocy społecznej, od dwóch lat zaprzątała umysły analityków rynku IT. Widzieli oni Syriusz jako system scentralizowany, na który zostanie ogłoszony wielki przetarg. Popełnili poważny błąd, ponieważ Zbigniew Olejniczak traktuje projekt Syriusz jako opis standardu rozwiązań dla urzędów pracy i pomocy społecznej. W gruncie rzeczy nikt przed nim nie podszedł w ten sposób do projektu w administracji, zaś rozwiązania forsowane przez Wojciecha Szewkę, gdy jeszcze był wiceministrem nauki i informatyzacji - np. Wrota Polski czy Polska Biblioteka Internetowa - czyniły wręcz cnotę z centralizacji.

"Szacujemy, że na Syriusza wydamy łącznie ok. 130 mln zł. Program będzie finansowany ze środków PHARE, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Pracy i środków budżetowych" - twierdzi Zbigniew Olejniczak. Obszar pomocy społecznej wymaga zawarcia czterech umów na utrzymanie dotychczasowych aplikacji, co przekłada się na 20 mln zł do wydania przez trzy lata. W ten sposób na pozostałe komponenty zostaje 90 mln zł. Budżet czterech już trwających przetargów PHARE - w tym na sprzęt i bazę danych - jest określony na 4,7 mln euro (ok. 21 mln zł). Na pozostałe podprojekty pozostaje ponad 69 mln zł. Należy przypomnieć, że budżet Syriusza nie obejmuje komponentu "świadczenia rodzinne".

Gdy zaświeci Syriusz

Koszty związane z budową systemu Syriusz (w tys. euro)

Jaki jest zatem związek między homologacją a finansowaniem projektu? Homologacja wskazywałaby, że samorządy za poszczególne aplikacje płacą z własnej kieszeni. "Niekoniecznie. Syriusz powstaje na poziomach: centralnym, wojewódzkim i powiatowym. Za poziom centralny płaci ministerstwo ze środków PHARE, Funduszu Pracy i EFS. Komponenty wojewódzkie też będą zamawiane przez ministerstwo. Trzy aplikacje zostaną w centrali, m.in. kontrola legalności zatrudnienia. Jeśli jednak województwo będzie chciało zakupić rozwiązanie za własne fundusze, będzie mogło to zrobić, ale zgodnie ze standardem opisanym w wymaganiach homologacyjnych" - odpowiada Zbigniew Olejniczak.

Istotne jest, że dla powiatowych urzędów pracy ministerstwo kupi dwie aplikacje: rejestrację i świadczenia finansowe. System finansowo-księgowy powiat wybierze sam w zależności od tego, czy chce zintegrować finanse urzędu pracy z własnym systemem, czy nie. To samo dotyczy obszaru rynku pomocy społecznej.

Z Pomostu i Pulsu na Syriusz

Projekt Syriusz narażony jest jednak na bardzo duże ryzyko. Ostatnio Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej zostało podzielone na dwa - Ministerstwo Gospodarki i Pracy oraz Ministerstwo Polityki Społecznej. Tym samym zespół projektowy Syriusza jest teraz w dwóch departamentach informatyki, po jednym w każdym ministerstwie. Projektantów Syriusza czeka także drażliwa sprawa rozstrzygnięcia przyszłości systemów Puls i Pomost, których głównym dostawcą jest ComputerLand. Pamiętajmy, że programy obsługujące rynek pracy formalnie nie są homologowane.

Nic dziwnego, że Syriusz przewiduje trzystopniowy stopień migracji. Po pierwsze, należy zrównać funkcjonalność systemów działających w obszarze pracy. Po drugie, trzeba wprowadzić produkty stosujące nowe technologie i pochodzące z kilku źródeł. Po trzecie, stworzyć jednolity system. Kiedy tak się stanie? W planach Zbigniewa Olejniczaka do końca 2006 r.

130 mln zł - tyle wyniosą koszty budowy systemu Syriusz

Komu zaświeci Syriusz?

System Syriusz będzie obejmował wszystkie urzędy pracy, ośrodki pomocy społecznej, jednostki obsługujące świadczenia rodzinne i inne zobowiązania państwa w zakresie pomocy społecznej. Jednostki te zostaną zintegrowane w jednolity system pozyskiwania, przetwarzania i gromadzenia informacji. Łącznie będzie służył w 5400 lokalizacjach, a w jego skład wejdzie 18 autonomicznych aplikacji, tworzących 40 komponentów (np. prowadzenie rejestru instytucji szkoleniowych, hurtownia danych, podgląd stanu środków).

Projektowany system będzie mógł wymieniać informacje z systemami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Głównego Urzędu Statystycznego, urzędów skarbowych i PESEL. System będzie także zintegrowany z systemami informatycznymi administracji (system usług e-Government), systemami bankowymi (aktywne zarządzanie finansami) i systemami edukacyjnymi (e-learnig).

Aplikacje biznesowe umożliwią stworzenie jednolitego systemu we wszystkich jednostkach organizacyjnych i na wszystkich szczeblach struktury, co zapewni wysoką jakość informacji. Z kolei aplikacja zarządzania finansami pozwala na wdrożenie online mechanizmów monitoringu finansowego i merytorycznego wydatkowania środków finansowych. Umożliwia to elastyczne gospodarowanie środkami finansowymi, tzn. przesuwanie środków pomiędzy jednostkami. Z kolei projekt e-Government ma na celu podniesienie standardu usług świadczonych przez urzędy pracy. Platforma e-learnig umożliwi dostęp do nowoczesnego nauczania i stałe doskonalenie programu szkoleniowego. Pozwoli także zaoszczędzić czas i środki finansowe.

Środki z Funduszu Pracy zostały m.in. przeznaczone na opracowanie kompleksowych wymagań systemu, koncepcji realizacji i rekomendacji technologicznych, a także na realizację podsystemu Syriusz e-learning. Z kolei środki budżetowe zostaną wykorzystane na stworzenie aplikacji dla obszaru pomocy społecznej. Natomiast pieniądze z funduszy strukturalnych (EFS) pozwolą na realizację dwóch projektów: Systemu Informacyjnego Publicznych Służb Zatrudnienia Syriusz i rozwój infrastruktury informatycznej na potrzeby tego systemu.

W ramach projektu "System Informacyjny Publicznych Służb Zatrudnienia Syriusz" powstaną takie aplikacje, jak: centralna, zarządzania finansami, WUP, PUP, obiegu spraw oraz zarządzania zasobami ludzkimi i płacami. Planowany czas trwania projektu to lata 2004-2006. Z kolei w ramach rozwoju infrastruktury informatycznej na potrzeby tegoż systemu powstanie sieć

rozległa. Zostaną też ustalone minimalne i docelowe wytyczne dla niezbędnej infrastruktury IT (m.in. sieci LAN, kiosków multimedialnych, komputerów PC, drukarek, oprogramowania). W ramach przetargu zostaną zawarte kontrakty na dostawę, instalacje i uruchomienie sprzętu. Realizacja projektu będzie zakończona weryfikacją jakości - efektywności - infrastruktury IT na potrzeby systemu Syriusz. Projekt ten zostanie zakończony do 2006 r.

W tym czasie w ramach projektu PHARE PES I powstanie hurtownia danych i portal na potrzeby publicznych służb zatrudnienia. Projekt będzie realizowany do połowy końca 2005 r. Natomiast w ramach PHARE PES II powstanie jądro całego systemu - aplikacja wykorzystywana do rejestracji i ewidencji klientów pomocy społecznej i rynku pracy. Czas trwania projektu to lata 2004-2005.


TOP 200