Fundusze inwestycyjne coraz bardziej zainteresowane polskimi firmami teleinformatycznymi

Amerykańskie firmy z branży teleinformatycznej, poza inwencją swoich założycieli, sukcesy zawdzięczają także funduszom typu venture capital.

Amerykańskie firmy z branży teleinformatycznej, poza inwencją swoich założycieli, sukcesy zawdzięczają także funduszom typu venture capital. To one dały im kapitał niezbędny do rozwoju. Według raportu PricewaterhouseCoopers, w ciągu 9 miesięcy 1999 r. na 21 mld USD zainwestowanych przez fundusze venture capital w firmy amerykańskie 18,7 mld USD (89%) przypadało na firmy technologiczne. W USA najszybciej rosną inwestycje w spółki internetowe. W pierwszych trzech kwartałach 1999 r. zainwestowano w nie aż 10,8 mld USD.

Szansa dla młodych

Inwestycje typu venture capital łączą elementy inwestycji kapitałowych ze wsparciem w obszarze projektowania strategii przedsiębiorstwa, planowania kampanii marketingowych, przygotowywania planów biznesowych oraz zarządzania procesami fuzji i przejęć. Od początku lat 90. podobne fundusze działają w Polsce. W spółki z branży teleinformatycznej dotychczas zainwestowały one - wg różnych szacunków - nie więcej niż 50-60 mln USD.

Zazwyczaj fundusze typu venture capital inwestują w firmy, które działają co najmniej kilka lat. "Ważne jest również, aby firma coś sobą reprezentowała, osiągała zysk i znała rynek, na którym działa" - mówią przedstawiciele funduszy. Na przełomie 1999 i 2000 roku, na polskim rynku pojawiły się pierwsze fundusze, które zamierzają inwestować w młode firmy z dobrym pomysłem na biznes.

Wśród firm zamierzających inwestować w start-upy znajdują się co najmniej trzy instytucje: polsko-amerykańska Enterprise Investors, niemiecka Mobility AG Venture Capital i polska MCI. Zainteresowanie ich wzbudzają głównie - podobnie jak w USA - spółki internetowe bądź zajmujące się rozwiązaniami dla handlu elektronicznego. W ciągu 3-4 lat fundusze te zainwestują w nie 330-380 mln zł.

Fundusz wyspecjalizowany

Jak dotąd jednym z najbardziej aktywnych na polskim rynku teleinformatycznym jest działający do 1990 r. Enterprise Investors. Pierwszych inwestycji w firmy teleinformatyczne dokonał w ComputerLand i Qumak. Pod koniec 1998 r. Enterprise Investors zainwestował ok. 22 mln USD w kolejne firmy (AB, Biprogeo, Comp, CSS i Tetę). Na początku stycznia br. firma podpisze kolejną umowę z polską firmą informatyczną.

W maju 2000 r. Enterprise Investors utworzy nowy fundusz, dysponujący kwotą ok. 250 mln USD. "Z całą pewnością nie będzie to fundusz skoncentrowany na branży teleinformatycznej. Zapewne jednak 20-25% jego funduszy przeznaczymy na inwestycje w spółki o tym właśnie profilu" - mówi Zygmunt Grajkowski, wiceprezes Enterprise Investors. W spółki z branży teleinformatycznej nowy fundusz zainwestuje 50-60 mln USD. Najmniejsze projekty, w które angażuje się Enterprise Investors, mają wartość 2-3 mln USD, największe - 25 mln USD. Zakładany czas inwestycji wynosi 3-7 lat.

Przez ostatni rok Enterprise Investors był mało aktywny w zakresie inwestycji w firmy z branży teleinformatycznej. "Było to spowodowane tym, że wiele czasu musieliśmy poświęcić na przeniesienie naszej wiedzy np. o sposobie zarządzania do firm, które przejęliśmy, co spowodowało zmniejszenie naszej aktywności" - stwierdza Zygmunt Grajkowski. "Spółki również nie wykazywały zbytniego zainteresowania. Być może powodem był fakt, że większość z nich w ubiegłym roku przeprowadzała reorganizację, konsolidację, rozwijała nowe produkty. Firmy umacniały pozycję, aby w następnych latach móc silniej zaistnieć" - dodaje.

Utworzenie nowego funduszu wiąże się ze zmianą strategii inwestowania Enterprise Investors. Do tej pory fundusz kupował duże pakiety akcji firm wysoko rozwiniętych, posiadających gotowy produkt, dla których główną barierą dalszego rozwoju był brak kapitału. Od tego roku EI zamierza inwestować w młode firmy z dobrym pomysłem na biznes, tzw. start-up. Dotyczy to zwłaszcza firm rozwijających technologie internetowe i handlu elektronicznego. "Już dzisiaj rozmawiamy z kilkoma takimi spółkami" - mówią przedstawiciele Enterprise Investors. "Nie zamierzamy jednak rezygnować z inwestycji w spółki rozwinięte, działające na interesujących rynkach niszowych. Chętnie finansujemy także konsolidację firm" - zapewniają.

Niemiecki kapitał

We wrześniu 1999 r. w Polsce pojawił się kolejny fundusz, którego inwestycje są ukierunkowane na branżę teleinformatyczną. Mobility AG Venture Capital, którego przedstawicielem w Polsce jest bmp Management Consultants Polska, w grudniu ub.r. kupił 40% akcji warszawskiego Internet Data Systems (IDS). IDS oferuje dostęp do Internetu głównie szkołom, które stanowią ok. 55% ogólnej liczby jego klientów. Firma rozwija także wyszukiwarkę edukacyjną eduseek.ids.pl. Obroty IDS w ub.r. wyniosły ok. 30 mln zł.

Mobility AG Venture Capital zainwestował już w ok. 40-50 spółek teleinformatycznych, głównie w Niemczech i USA. Właściciel tego funduszu - bmp AG - inwestuje poza branżą informatyczną i telekomunikacyjną także w spółki zajmujące się medycyną i biotechnologią. W Polsce jednak inwestycje będą dotyczyły firm teleinformatycznych.

Wielkość inwestycji Mobility AG Venture Capital waha się między 0,5 a 6 mln marek. W 2000 r. zamierza zainwestować w 10-12 firm, przede wszystkim internetowych - w tym zajmujących się handlem i bankowością elektroniczną - ale także w producentów oprogramowania.

Bmp, wspólnie z Niemieckim Towarzystwem Inwestycji i Rozwoju DEG, utworzył spółkę Central & Europe Venture, która ma współuczestniczyć w inwestycjach bmp w Europie Środkowej i Wschodniej (w Polsce, Czechach i na Węgrzech). Dzięki temu kapitał przewidziany na inwestycje w tym obszarze Europy został podwyższony do 20 mln euro. Środki te zostaną zainwestowane w następnych 3 latach.

Pieniądze, porady, kontakty

Fundusz Mobility, oprócz kapitału, oferuje spółkom, w które jest zaangażowany, także usługi doradcze, sposobność nawiązania kontaktów z firmami ze swego portfela, a także możliwość wejścia na nowe rynki. "Nie jesteśmy typowym funduszem venture capital, który po kilku latach całkowicie wycofuje się z inwestycji. Chcemy współpracować z firmami, które zasilamy kapitałowo" - mówi Piotr Pajewski, dyrektor inwestycyjny w bmp Management Consultants Polska.

Typowo polskim funduszem skupionym na branży teleinformatycznej jest MCI Management Consulting Investment. Firma posiada udziały w JTT Computer, a w ub.r. zainwestowała w dwie firmy Computer Communication Systems i Poland.com. MCI interesują głównie firmy zajmujące się Internetem i rozwiązaniami handlu elektronicznego, a także systemami ERP i doradztwem. Inwestycje w pojedyncze firmy mają wynieść od 50 tys. do 2 mln USD. Zarządzany przez MCI Management fundusz MCI IT Fund 1 dysponuje kapitałem 40-50 mln zł.

Strategiczna branża

Kolejną instytucją aktywnie inwestującą na polskim rynku teleinformatycznym jest Trinity Management, zarządzający III i XI Narodowym Funduszem Inwestycyjnym. Pod koniec ub.r. oba NFI zainwestowały ok. 7 mln zł w 30% akcji Altkom Matrix. Fundusze te są także udziałowcami Karen Notebook i MacroSoft.

"Branża teleinformatyczna jest jednym z dziesięciu wytypowanych przez nas sektorów dających ponadprzeciętną stopę zysku z inwestycji. Zajmuje ona w naszych planach strategiczne miejsce obok np. firm budowlanych czy producentów dóbr konsumpcyjnych" - wyjaśnia Wioletta Grońska z Trinity Management.

Copernicus Capital Management, zarządzający funduszem Poland Investment Fund, także poszukuje firm informatycznych, w które mógłby zainwestować. Jak twierdzą przedstawiciele firmy, interesują ich głównie spółki rozwinięte.

Światowi potentaci

Do liczących się światowych inwestorów zalicza się także Intela. Firma ma udział w ponad 200 spółkach, a tylko w 1998 r. na inwestycje przeznaczyła 830 mln USD. W 1999 r. Intel kupił 6% akcji Wirtualnej Polski i zainwestował w Formus Polska. Firma przejęła także duński Olicom, w tym jego polski oddział, który w październiku 1999 r. został przekształcony w Intel Technology Poland.

"Inwestycjami typu venture capital zajmuje się w Intelu dział Corporate Business Development. Osoby zatrudnione w tym dziale decydują o ewentualnych naszych inwestycjach. My jedynie wskazaliśmy potencjalnie interesujące polskie firmy. Inwestujemy głównie w firmy technologiczne, które ułatwiają użytkownikom dostęp do Internetu i usług oferowanych za jego pośrednictwem" - mówi Piotr Pągowski, dyrektor regionalny Intel Poland Development. "W tym roku zostanie oddelegowana osoba, która będzie odpowiedzialna za inwestycje w Europie Środkowej i Wschodniej" - dodaje.

***

Zasady działania funduszy typu venture capital

* Partycypują kapitałowo jedynie w spółkach prywatnych, z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjnych.

* Pozostają przeważnie udziałowcem (akcjonariuszem) mniejszościowym, obejmując zazwyczaj 10- 49% w kapitale zakładowym (akcyjnym).

* Nie prowadzą bieżącego zarządzania spółką.

* Zastrzegają prawo delegowania przedstawiciela do Rady Nadzorczej.

* Wycofują się kapitałowo ze spółki w okresie 3-10 lat od dokonania inwestycji.