Dwa łyki pedagogiki

Szkolenie pracowników jest inwestycją przynoszącą korzyści, wiedza bowiem to najwartościowsze, co człowiek może przekazać człowiekowi.

Szkolenie pracowników jest inwestycją przynoszącą korzyści, wiedza bowiem to najwartościowsze, co człowiek może przekazać człowiekowi.

Truizmem jest stwierdzenie, że w pracowników warto inwestować. Im większe kwalifikacje, im wyższy poziom kultury technicznej, tym większa wydajność pracowników i bezawaryjność procesu produkcji. Obecnie prawdy te dotyczą także umiejętności korzystania z komputera.

W większości firm prace biurowe, projektowe czy graficzne odbywają się z wykorzystaniem komputera. Od nowych pracowników coraz częściej firmy żądają umiejętności jego obsługi. Większość osób podejmujących pracę deklaruje znajomość pracy z komputerem. Przeważnie oznacza to umiejętność pisania na maszynie i znajomość - w podstawowym zakresie - edytorów tekstu i arkuszy kalkulacyjnych, a nie umiejętność wydajnego i bezpiecznego wykorzystania komputera. Zmusza to przedsiębiorstwa do późniejszego doszkalania pracowników. Wielu pracowników „starszego” pokolenia w ogóle nie potrafi obsługiwać komputerów, dlatego w celu umożliwienia im dalszej pracy w firmie trzeba organizować szkolenia informatyczne.

Szkolenia mogą być organizowane przez „szkoły komputerowe”, czyli firmy specjalizujące się w prowadzeniu kursów komputerowych. Ich tematyka i zakres obejmuje wszystkie obszary wykorzystania komputera, a poziom dostosowywany jest do uczestników kursu. Wadą jest wysoka cena i konieczność oderwania grupy pracowników od pracy na kilka dni. Nie wszystkie firmy decydują się na takie rozwiązanie. Część stara się organizować szkolenia we własnym zakresie.

Samo życie

Często spotykanym systemem szkolenia jest wstępny instruktaż, którego zaliczenie powoduje zdobycie podpisu wyznaczonej osoby (informatyka) i zgodę na podjęcie pracy. Takie szkolenie połączone jest z reguły z nadawaniem uprawnień do systemu. W wielu przypadkach jest to jednak tylko formalność, ponieważ i użytkownik, i informatyk „nie mają czasu”, zajmując się ważniejszymi pracami.

Znam jednak firmę, w której ten system działa prawidłowo, ponieważ przyszłego użytkownika informuje się wyłącznie o podstawowych problemach, mogących wyniknąć przy pracy z systemem. Takie problemy to np. zmiana kontekstu „uniemożliwiająca” rozpoczęcie pracy z siecią (system NetWare), problemy wynikające z konieczności okresowej zmiany hasła czy odzyskiwanie usuniętych zbiorów. W innej firmie uproszczono wstępne szkolenie w ten sposób, że przygotowano obszerny dokument, opisujący wszystkie ważne zdarzenia, mogące spotkać użytkowników. System ten nie sprawdził się jednak z tej prostej przyczyny, iż użytkownicy nie czytali tego dokumentu. Tak więc wstępne szkolenie nie rozwiązuje problemu, ponieważ zabezpiecza wyłącznie umiejętność korzystania z komputera w stopniu podstawowym.

Tematyka szkoleń

Większość użytkowników korzysta z 10-20% możliwości programów. Oznacza to, że najbardziej skomplikowaną funkcją wykorzystywaną w edytorach tekstu jest przenoszenie bloków, w arkuszach - sumowanie pól, w bazach danych - proste sortowanie. Świadectwem profesjonalizmu jest przeniesienie fragmentu arkusza do tekstu, lub odwrotnie. Wykorzystanie innych możliwości programów jest poza zasięgiem zwykłego użytkownika. Tymczasem stosowanie zaawansowanych opcji programów kilkakrotnie przyspiesza pracę z programem. W redakcji jednego z dzienników przeprowadzenie szkolenia z obsługi dodatkowych opcji programu agencyjnego (służącego do zbierania informacji z Polskiej Agencji Prasowej, Reutera i in.) ucięło falę narzekań na program, spowodowanych - jak się okazało - jego nieefektywnym wykorzystaniem.

Ważnym tematem szkolenia jest zabezpieczenie efektów pracy przed skutkami awarii. Polega ono głównie na uświadomieniu użytkownikom możliwości jej wystąpienia i konieczności stosowania zasady ograniczonego zaufania do komputera. Zbyt często zdarzają się sytuacje, gdy użytkownik traci efekty tygodni czy miesięcy pracy, ponieważ zaufał dyskietce i nie skopiował swoich poczynań choćby na drugą dyskietkę. Podobnie podczas ustalania harmonogramów pracy trzeba uwzględnić możliwość wystąpienia awarii i zarezerwować czas na ewentualne opóźnienia. Użytkownicy żyją w nieświadomości i to właśnie informatycy powinni omówić te zagadnienia.

Czego warto uczyć podczas szkoleń informatycznych? Zakładając, że celem jest profesjonalne wykorzystanie komputerów, należy skupić się na tych zagadnieniach, które zwiększą wydajność pracowników, uchronią przed popełnianiem prostych błędów i zabezpieczą przed skutkami ewentualnych awarii.


TOP 200