Czym jest szyfrowanie?

Szyfrowanie zabezpiecza prywatne dane przed ciekawskimi oczami. To proste pojęcie, ale realia jego użycia są niezwykle skomplikowane.

Czym jest szyfrowanie?

Markus Spiske\Unsplash

Podstawy kryptografii

Na najprostszym, podstawowym poziomie, szyfrowanie jest sposobem maskowania informacji w taki sposób, aby nie można było uzyskać do nich natychmiastowego dostępu. Szyfrowanie było stosowane od tysięcy lat, na długo przed nastaniem ery informacyjnej, w celu ochrony wrażliwej lub cennej wiedzy. Wykorzystanie i badanie szyfrowania, kodów i innych środków ochrony lub ukrywania informacji nazywa się kryptografią.

Najprostszą wersją szyfrowania jest podstawowy szyfr zastępczy. Jeśli użyjesz liczb do oznaczenia liter w alfabecie łacińskim, A=1, B=2, i tak dalej, możesz wysłać wiadomość jako taki kod. Nie jest on natychmiast rozpoznawalny, ale każdy, kto zna kod, może szybko odszyfrować wiadomość. Tak więc, pozornie losowy ciąg liczb:

20 8 5 16 1 19 19 23 15 18 4 9 19 19 23 15 18 4 6 9 19 8

...może stać się istotną informacją dla kogoś, kto wie, jak go odczytać.

t he p a s s w o r d i s s w o r d f i s h

To bardzo porsty przykład, taki, jaki można znaleźć w klasycznej zabawce z pierścieniem dekodującym. Archeolodzy znaleźli przykłady ludzi szyfrujących informacje pisane, które mają tysiące lat: Mezopotamscy garncarze wysyłali sobie zakodowane wiadomości w glinie, mówiąc swoim przyjaciołom, jak zrobić nową glazurę bez informowania o tym konkurencji. Innym przykładem jest zestaw greckich substytutów zwanych kwadratem Polybusa, który wymaga klucza do odblokowania wiadomości. Używano go jeszcze w średniowieczu.

Zobacz również:

  • USA i państwa sojusznicze będą aktywnie walczyć z cyberprzestępczością
  • Generator PESEL pozwalał oszustom na duże zarobki

Kryptografia w czasie wojny

Kryptografia jest wykorzystywana do ochrony informacji, a nie ma bardziej istotnego zastosowania niż działania wojenne. Wojsko szyfruje swoje wiadomości, aby upewnić się, że wrogowie nie poznają ich planów, jeśli komunikacja zostanie przechwycona. Analogicznie, wojsko próbuje złamać szyfrowanie, odkrywając wzór na kod bez posiadania oryginalnego klucza. Obydwie te dziedziny w znacznym stopniu przyczyniły się do rozwoju kryptografii.

Dwa doskonałe przykłady praktycznego szyfrowania znajdziemy sięgnąwszy pamięcią do II wojny światowej. Niemieckie wojsko używało fizycznego urządzenia elektronicznego zwanego maszyną Enigma, która mogła kodować i dekodować wiadomości z niewiarygodną złożonością, umożliwiając szybką i tajną komunikację. Jednak dzięki połączeniu odnajdywania zmieniających się codziennie kodów i zaawansowanej analizy, aliantom udało się złamać szyfrowanie maszyn Enigma. Zdobyli decydującą przewagę militarną, odsłuchując zaszyfrowane niemieckie wiadomości radiowe i uzyskując dostęp do ich prawdziwej treści.

Kod szyfrujący niekoniecznie musi być oparty na skomplikowanej matematyce. Amerykańskie wojsko wykorzystywało do tajnej komunikacji radiowej rdzennych Amerykanów - żołnierzy, którzy posługiwali się swoimi ojczystymi językami, takimi jak plemion Komanczów i Navajo. Mówiąc do siebie w tych językach, zarówno w mowie potocznej, jak i w podstawowych szyfrach słowno-literowych, szyfranci mogli przekazywać rozkazy i inne informacje drogą radiową. Wojska niemieckie, włoskie i japońskie mogły z łatwością przechwycić te transmisje, ale nie mając dostępu do żadnych rdzennych Amerykanów, ta stosunkowo prosta metoda szyfrowania była nie do złamania.

Także podczas wojny sześciodniowej w 1967 Arabowie nie mogli złamać izraelskiego szyfru, którym był… język polski [dodatek od tłum.].

Współczesne szyfrowanie elektroniczne

We współczesnym świecie szyfrowanie odbywa się prawie wyłącznie za pomocą komputerów. Zamiast szyfrować każde słowo lub literę z inną, lub nawet według jakiegoś wzoru, szyfrowanie elektroniczne szyfruje poszczególne bity danych w sposób losowy i szyfruje również klucz. Ręczne odszyfrowanie choćby niewielkiego fragmentu tych informacji, nawet przy posiadaniu właściwego klucza, zajęłoby więcej niż całe życie.

Dzięki szybkim obliczeniom dostępnym w świecie elektronicznym, dane zaszyfrowane cyfrowo są mniej lub bardziej niemożliwe do złamania konwencjonalnymi metodami. Na przykład jedynki i zera (bity), które składają się na cyfrową zawartość pliku zakodowanego przy użyciu powszechnie stosowanego 128-bitowego standardu Advanced Encryption Standard, są zakodowane dziesięć razy w półlosowy sposób. Innemu komputerowi, bez klucza, ponowne ułożenie ich w prawidłowej kolejności zajęłoby tyle czasu, że słońce wypaliłoby się, zanim zostałoby złamane. I to jest właśnie najsłabsza wersja AES: występuje również w wersjach z kluczem 192- i 256-bitowym!

Do czego przydaje się szyfrowanie?

Każdy duży współczesny system operacyjny zawiera przynajmniej kilka narzędzi do szyfrowania danych: Windows, macOS, iOS, Android i Linux. System Bitlocker w systemie Windows jest jednym z przykładów. W mniejszym lub większym stopniu możesz zaszyfrować wszystkie swoje dane tak, aby do ich odblokowania potrzebny był klucz. To samo dotyczy przechowywania plików online oraz danych osobowych przechowywanych w innych bezpiecznych miejscach, np. w banku.

Aby uzyskać dostęp do zaszyfrowanych informacji, można użyć jednego z trzech różnych typów kluczy. W zabezpieczeniach komputerowych są one określane jako coś, co się wie (hasło lub kod PIN), coś, co się posiada (fizyczny klucz szyfrujący, taki jak Yubico) i coś, czym się jest (uwierzytelnianie biometryczne, takie jak odcisk palca lub skan twarzy).

Szyfrowanie pamięci masowej urządzeń chroni je w sensie czysto elektronicznym: bez jednej z tych metod odblokowania dostęp do danych jest niezwykle trudny - wręcz niemożliwy. Dodatkowe przetwarzanie, które jest potrzebne do zaszyfrowania i odszyfrowania danych, może sprawić, że pamięć masowa komputera będzie działać wolniej, ale nowoczesne oprogramowanie może pomóc zminimalizować ten spadek prędkości.

Oczywiście, jeśli ktoś inny ma dostęp do naszego hasła, klucza fizycznego lub odcisku palca, może uzyskać dostęp do tych danych. Dlatego dobrze jest stosować dodatkowe metody bezpieczeństwa. Popularny system uwierzytelniania dwuskładnikowego (2FA) wykorzystuje do logowania zarówno hasło (coś, co znasz), jak i wiadomość tekstową wysyłaną na Twój telefon (coś, co posiadasz). Daje to dodatkową warstwę bezpieczeństwa dla wszelkich informacji przechowywanych w tym systemie. Korzystanie z menedżera haseł do tworzenia unikalnych haseł dla każdej witryny lub usługi, z której korzystasz, zapewnia jeszcze większą ochronę, uniemożliwiając hakerom ponowne wykorzystanie Twoich danych logowania, jeśli uda im się przechwycić nasze dane uwierzytelniające do danej usługi.

Szyfrowanie danych nie oznacza, że jest absolutnie niemożliwe, aby uzyskać do nich niewłaściwy dostęp. Zawsze istnieją słabe punkty i sposoby na obejście zabezpieczeń. Ale stosowanie nawet podstawowych narzędzi szyfrowania może pomóc chronić dane w stopniu znacznie przekraczającym to, co jest dostępne domyślnie.

Tłum. i oprac. Anna Ładan

Źródło

W celu komercyjnej reprodukcji treści Computerworld należy zakupić licencję. Skontaktuj się z naszym partnerem, YGS Group, pod adresem [email protected]

TOP 200