Cyfrowo-analogowa radiostacja

Na polskim rynku już wkrótce pojawią się urządzenia wykorzystujące technologię NXDN, która umożliwia jednoczesne korzystanie z transmisji cyfrowej i analogowej w sieciach radiowych.

Na polskim rynku już wkrótce pojawią się urządzenia wykorzystujące technologię NXDN, która umożliwia jednoczesne korzystanie z transmisji cyfrowej i analogowej w sieciach radiowych.

Wiele przedsiębiorstw korzysta z radiotelefonicznej sieci łączności VHF/UHF FM. Do tej pory miały one do wyboru dwie alternatywy: względnie drogie, analogowe sieci trunkingowe lub bardzo kosztowny, cyfrowy system Tetra. Obecnie pojawia się nowy konkurent, który łączy zalety prostoty i niskiego kosztu sieci analogowych z oszczędnością pasma i lepszą komunikacją, typową dla sieci cyfrowych. Jest to system bazujący na cyfrowej specyfikacji NXDN - firmowym standardzie opracowanym przez firmy ICOM (IDAS) oraz Kenwood (NEXEDGE).

Tradycyjne sieci VHF i UHF FM, wymagające zakupu pozwolenia na pasmo częstotliwości, pracują przy standardowej modulacji FM, wykorzystując kanały o szerokości 12,5 kHz (dawniej było to 25 kHz). Typowa konfiguracja zakłada zastosowanie stacji bazowej i kilku stacji mobilnych (przenośnych lub przewoźnych). W bardziej rozbudowanych sieciach wykorzystuje się dodatkowe urządzenia pośredniczące, zwane przemiennikami, umożliwiające łączność między stacjami, które nie mogą się porozumiewać bezpośrednio. Zasięg przemiennika wynosi kilka lub nawet kilkadziesiąt kilometrów i wynika z lokalnych warunków topograficznych, wysokości, na której zainstalowana jest antena, jej zysku, a także mocy nadawczej.

Natomiast koncepcja nowego systemu NXDN jest ciekawa, bo umożliwia on równoległe wykorzystywanie transmisji analogowych i cyfrowych na tej samej częstotliwości. Na razie technologia ta nie jest w pełni gotowa - niektóre jej zaawansowane funkcje (takie jak trunking) są jeszcze w fazie testów, ale warto zwrócić uwagę na NXDN, bo już wkrótce może ona stać się atrakcyjną alternatywą dla rozwoju istniejących sieci radiowych. Podstawowa funkcjonalność sieci jest dostępna już teraz.

Nowe nie znaczy drogie

System NXDN wykorzystuje dedykowane przemienniki i może pracować w taki sposób, że radiostacje cyfrowe transmitują głos do przemiennika w trybie cyfrowym w jednym kanale, a jednocześnie stosują drugi z kanałów cyfrowych do transmisji danych (na przykład z wbudowanych odbiorników GPS). Z kolei urządzenia analogowe mogą odebrać te sygnały, bo są one przetwarzane przez przemiennik do odpowiedniego dla nich formatu. Gdy do przemiennika nadaje stacja analogowa, to funkcjonuje on tak jak tradycyjny przemiennik FM.

W jednym, standardowym kanale radiowym o szerokości 12,5 kHz system NXDN tworzy dwa niezależne kanały cyfrowe zajmujące pasmo 6,25 kHz każdy. Oznacza to, że możliwe jest w trybie cyfrowym prowadzenie dwóch niezależnych transmisji głosu lub danych jednocześnie. Przy obsłudze połączeń analogowych całe pasmo 12,5 kHz zostaje oczywiście zajęte przez jedną rozmowę. Jak twierdzi Marcin Piasecki z ICOM Polska, dystrybutora urządzeń japońskiej firmy ICOM w Polsce, ich ceny będą zbliżone do obecnych cen radiostacji i przemienników analogowych.

Dlatego w przypadku rozbudowy lub konieczności wymiany przemiennika, czy bazowej stacji analogowej w istniejącej już sieci radiowej warto rozważyć zastosowanie sprzętu NXDN (na przykład IC-FR5000), który standardowo będzie obsługiwał transmisję analogową, a jednocześnie pozwoli na wykorzystanie bardziej nowoczesnego standardu cyfrowego, jeśli oczywiście zakupione zostaną odpowiednie radiostacje IDAS, takie jak ICOM IC-F3162T/S.

NXDN umożliwia stopniową migrację do standardów cyfrowych przez wymianę radiotelefonów na nowe modele, podczas gdy system nadal współpracuje z tradycyjnymi urządzeniami analogowymi różnych producentów.

Trudniej podsłuchać

Transmisja cyfrowa jest oczywiście znacznie odporniejsza na podsłuch niż analogowa - zwykłe odbiorniki FM odbierają cyfrowe sygnały jako szum. Oprócz tego, dla podwyższenia poziomu bezpieczeństwa rozmów, w systemie NXDN zastosowano mechanizmy szyfrowania danych za pomocą odpowiedniego klucza. Warto też zauważyć, że jakość głosu w urządzeniach NXDN jest lepsza niż w systemie trunkingowym EDACS wyposażonym w podsystem AEGIS, a jednocześnie mają one mniejsze wymagania na dostępną szerokość pasma. Wynika to z bardziej zaawansowanego standardu emisji cyfrowej oraz lepszego kodeka audio wykorzystywanego przez NXDN.

Icom Digital Audio System

Technologia NXDN została opracowana przez dwie firmy - ICOM i Kenwood, które niezależnie wprowadziły już do oferty własne modele urządzeń. W wykonaniu ICOM system nazywa się IDAS (Icom Digital Audio System), a Kenwood opracował urządzenia NEXEDGE wykorzystujące tę samą cyfrową modulację. Według specjalistów ICOM Polska, urządzenia obu tych firm są zgodne w zakresie podstawowych funkcji - czyli można skonfigurować system tak, aby wybrane radiostacje i przemienniki obu firm umożliwiały dwukierunkową komunikację także w trybie cyfrowym. W trybie analogowym jest to oczywiście możliwe w wypadku każdego urządzenia działającego na właściwej częstotliwości w standardzie FM o szerokości kanału 12,5 kHz. Według ICOM Polska, urządzenia IDAS powinny być już w najbliższym czasie dostępne na polskim rynku. Prawdopodobnie szczegóły specyfikacji NXDN zostaną opublikowane. Jeśli tak się stanie, to możliwe będzie zapewnienie współpracy urządzeń innych


TOP 200