Cloud computing w dojrzałej administracji - na początek komunikacja

Wdrażanie rozwiązań opartych na modelu chmury można zacząć w polskiej administracji od platform wideokonferencyjnych i narzędzi pracy grupowej.

Mamy już ponad pół miliona urzędników w Polsce, którzy do swojej codziennej pracy wykorzystują systemy teleinformatyczne, w tym różnego rodzaju aplikacje usprawniające wykonywanie ich zadań publicznych. Tworzone i rozwijane są też różne platformy komunikacyjne, które mają głównie wspierać kontakt obywateli z urzędami (np. e-Deklaracje, e-Zdrowie, ePUAP, czy też wrota Podlasia lub Małopolski). A co z poprawą współpracy i wyjątkowo zacofaną technologicznie komunikacją pomiędzy samymi urzędami?

Można znaleźć przypadki stosowania tele- i wideokonferencji dla prowadzenia uzgodnień i realizacji wspólnych zadań przez różne jednostki, ale ciągle jest ich mało. Poza systemami telefonii stacjonarnej i komórkowej oraz internetowej poczty elektronicznej trudno znaleźć gotową, zintegrowaną platformę umożliwiającą komunikację wewnętrzną jednostek administracji niezależnie od szczebla zarządzania. Przykładowo, istnieje system wideokonferencyjny na potrzeby wojewodów, ale już członkowie Rady Ministrów ze swoich gabinetów nie mają możliwości odbywania wirtualnych narad, nie wspominając o podległych im wiceministrach i dyrektorach departamentów, którzy mnóstwo czasu poświęcają na przemieszanie się z jednego spotkania na inne. Analogiczna sytuacja jest na szczeblu administracji samorządowej, przez co nie ma możliwości zorganizowania tego typu posiedzeń pomiędzy urzędnikami jednostek samorządu terytorialnego a aparatem rządowym.

Zobacz również:

Zapewne barierą są po części potencjalnie niemałe koszty, jakie należałoby zainwestować w zintegrowanie wielu heterogenicznych rozwiązań IT, z którymi zmaga się informatyzacja polskiej administracji. Być może jednak należałoby pomyśleć o wykorzystaniu istniejącego potencjału rynku informatycznego w tym zakresie. Świat technologii informacyjnych podąża w kierunku rozwiązań wirtualizacyjnych, w tym przetwarzania w chmurze, i nic nie stoi na przeszkodzie, aby administracja rozważyła możliwość skorzystania z tej ścieżki informatyzacji.

Zamiast budować od początku nowe rozwiązania i integrować te, które już istnieją, ale są często przestarzałe, można zacząć od platform wideokonferencyjnych i narzędzi pracy grupowej dostarczanych w ramach rozwiązań klasy cloud computing. Kolejno, można zdecydować się na rozwiązania poczty elektronicznej, zintegrowanych systemów klasy ERP i obiegu dokumentów.

Ostatecznie warto się zastanowić nad zwirtualizowaniem, być może tylko wybranych, rejestrów publicznych, nawet gdyby miało to dotyczyć tylko centrów pamięci masowych. Nie wydaje się, aby często podnoszony argument bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych przez poszczególne jednostki administracji miał decydujący wpływ na rezygnację z tego typu rozwiązań.

Chmura IT dla administracji

Świat technologii informacyjnych podąża w kierunku rozwiązań wirtualizacyjnych, w tym przetwarzania w chmurze i nic nie stoi na przeszkodzie, aby administracja rozważyła możliwość skorzystania z tej ścieżki informatyzacji. Zaparte trzymanie się idei tworzenia rozwiązań IT na własnym podwórku w naturalny sposób prowadzi m.in. do:

  • ograniczania rozwoju stosowanych rozwiązań w miarę wciąż wzrastających kosztów utrzymania zbudowanych systemów, co wynika z konieczności przeznaczania środków na eksploatację zamiast na rozbudowę i braku wiedzy, a czasem możliwości wdrożenia nowych przydatnych funkcjonalności,
  • trudności w integracji poszczególnych rozwiązań i współdzielenia aktywów IT (np. licencji na oprogramowanie aplikacyjne i bazodanowe, przestrzeni dyskowej i serwerowej, mocy obliczeniowej, itd.), z uwagi na różnorodność eksploatowanych platform i resortowy charakter administracji,
  • niewłaściwego oszacowania potrzeb w zakresie niezbędnych zasobów pamięciowych i mocy obliczeniowej (często występuje dość duża nadmiarowość w autonomicznych systemach użytkowanych w administracji), co wynika z celowego kupowania ich na wyrost z uwagi na posiadanie w danym momencie środków i braku perspektyw co do sfinansowania ewentualnej rozbudowy w przyszłości,
  • tworzenia wielu systemów dublujących gromadzone dane i realizowane funkcje.

Poniżej pokazano zestawienie parametrów struktury kosztów dla konwencjonalnych (np. własna infrastruktura IT dostępna na żądanie) i zwirtualizowanych rozwiązań IT poprzez wyszczególnienie ich właściwości z punktu widzenia użytkownika.

Właściwości konwencjonalnych i zwirtualizowanych rozwiązań IT

Właściwości konwencjonalnych i zwirtualizowanych rozwiązań IT

Spodziewane korzyści

Zastosowanie rozwiązań przetwarzania w chmurze pozwoliłoby administracji na:

  • zmniejszenie TCO związanych z posiadaniem niezbędnej infrastruktury IT (serwerownie i znajdujący się w nich sprzęt i oprogramowanie) oraz zasobów kadrowych, szczególnie w obszarze wysokokosztowych specjalistów branży IT;
  • optymalną utylizację zasobów, takich jak: centra obliczeniowe, serwery, licencje i jednoczesne korzystanie z przestrzeni obliczeniowej i pamięciowej takiej, jaka faktycznie jest potrzebna;
  • sprawne wdrożenie zintegrowanych rozwiązań IT usprawniających pracę urzędników, np. poprzez wykorzystanie wspólnych narzędzi organizacji pracy oraz gromadzenia danych;
  • wymuszenie współpracy systemów obiegu dokumentów zlikwidowałoby być może wiele nic nie wnoszących czynności wykonywanych obecnie przez urzędników w sumie dla samych siebie;
  • budowanie kompetencji w obszarze zintegrowanych procesów obsługi obywatela i przedsiębiorców na bazie sprawdzonych rozwiązań dostępnych na rynku.

Dla uściślenia rozważań dotyczących możliwości implementacji rozwiązań IT w administracji na podstawie technologii przetwarzania w chmurze należy zwrócić uwagę na:

  • elastyczność tej technologii (wiele sposobów wdrożenia) oraz określony i pewny serwis;
  • wszędzie (wszechobecnie) dostępne zasoby sieciowe (ubiquitous network access);
  • nieograniczony dostęp do zasobów (resource pooling).

Autor, kom. dr inż. Andrzej Machnacz jest funkcjonariuszem pełniącym służbę w Komendzie Głównej Policji.