Chmura obliczeniowa w Polsce – badanie „Computerworlda”

Tylko 4% z ponad setki przedsiębiorstw biorących udział w badaniu „Computerworlda" nie planuje wdrażać narzędzi i usług chmurowych. Większość firm korzysta z oferty trzech największych globalnych graczy, widać jednak coraz większą skłonność do sięgania po rozwiązania europejskich bądź polskich dostawców chmury. Małe organizacje na równi z dużymi coraz częściej wdrażają środowiska wielochmurowe. W polskich firmach nadal króluje model SaaS.

Redakcja „Computerworlda” przeprowadziła wśród polskich przedsiębiorców badanie „Chmura obliczeniowa w Polsce 2020”, dotyczące poziomu adaptacji rozwiązań chmurowych. Sprawdziliśmy, czy w ciągu roku nastąpiły zauważalne zmiany w sposobie postrzegania chmury obliczeniowej i jej adaptacji w Polsce. Okazuje się, że tak – przede wszystkim rośnie popularność rozwiązań chmurowych, świadomość korzyści, jakie niesie za sobą ten model IT oraz podejście strategiczne na poziomie całej organizacji. Wyniki badania zestawiliśmy z wnioskami z ubiegłorocznego badania redakcyjnego „Chmura obliczeniowa w polskich firmach”.

Dalekosiężne plany firm

Ponad połowa ankietowanych firm (51%) widzi przyszłość w chmurze: z tej grupy 28% ma przygotowany szczegółowy plan migracji i wykorzystania chmury, a 23% określiło swoje plany dotyczące chmury. Oznacza to, że chmura obliczeniowa nie jest już nowinką, którą dana firma chce zbadać ze względu na trendy rynkowe, ale traktuje się ją z dojrzałością decyzyjną. Entuzjastyczną falę migracji ad hoc do chmur publicznych polskie firmy mają już za sobą. Posiadając odpowiednią wiedzę i doświadczenie, organizacje nauczyły się, jak planować swoje IT oraz co migrować do chmury, by stała się ona rentowana dla biznesu i stanowiła istotne wsparcie procesów w organizacji.

Zobacz również:

Aż 40% firm zatrudniających od 501 do 1000 pracowników ma strategiczny plan migracji do chmury. Tyle samo z nich deklaruje, że będzie korzystać z chmury ad hoc do wybranych zadań. 38% firm zatrudniających od 1001 do 2000 pracowników jest przygotowanych do migracji zasobów i korzystania z chmury.

Połowa organizacji średniej wielkości, zatrudniających od 151 do 250 osób, określiła natomiast plany dotyczące chmury na poziomie ogólnym. Co trzecia spośród najmniejszych organizacji, zatrudniających do 10 osób, ma już opracowaną szczegółową strategię migracji, a co czwarta ma plan na poziomie ogólnym.

Chmura obliczeniowa w Polsce – badanie „Computerworlda”

Polska chmura za miliard

Chmura, jako fragment rynku IT, zmienia się dynamicznie, odnotowując dwucyfrowy wzrost rok do roku. Choć może stopień udziału chmury w całości polskiego IT nadal jest niewielki, systematycznie rośnie. Według danych w ubiegłorocznej edycji raportu „Computerworld TOP200” przychody działających na naszym rynku dostawców chmury przekroczyły w 2018 roku symboliczną barierę 1 miliarda złotych przy wzroście o 23% w stosunku do roku poprzedniego. Cieszy nie tylko wzrost zainteresowania chmurą, ale też wyraźne zmiany w postrzeganiu tego modelu realizacji informatyki.

Coraz więcej chmury

Twardą deklarację o niewdrażaniu chmury obliczeniowej złożyło tylko 4% badanych firm. Jednak znakomita większość organizacji docenia chmurowy model informatyki i inwestuje w tego typu rozwiązania. 44% ankietowanych w ciągu ostatnich trzech lat wdrożyło z sukcesem rozwiązania chmurowe w środowisku produkcyjnym. Kolejne 29% firm jest w trakcie implementacji rozwiązań chmurowych, a 11% prowadzi analizę finansową przedsięwzięcia i przygotowuje jednocześnie plan wdrożenia chmury obliczeniowej. To optymistyczne dane.

Zachodzi ciekawa, choć w gruncie rzeczy oczywista korelacja pomiędzy wdrożeniem chmury zakończonym sukcesem a wcześniej opracowanym szczegółowym planem wdrożenia rozwiązań chmurowych. 60% badanych firm, które udanie wdrożyły rozwiązania chmurowe, miało opracowany taki plan. Natomiast 52% firm, które są jeszcze w trakcie implementacji rozwiązań chmurowych, miała określone swoje plany dotyczące strategii migracji do chmury na poziomie ogólnym. 26% z tej grupy przygotowało się do trwającej migracji zgodnie z wcześniejszym szczegółowym planem.

Organizacje, które wdrożyły chmurę, odczuwają wyraźną poprawę wielu parametrów i realne korzyści wynikające z tego modelu IT. Najczęściej wskazywane były: poprawa elastyczności i zwiększona skalowalność zasobów (17% odpowiedzi w pytaniu z możliwością wielokrotnego wyboru), poprawa dostępności i ciągłości biznesu (12%), przesunięcie wydatków na IT z modelu CAPEX na OPEX (10%).

Dział IT nadal decyduje

Decydujący głos w inicjowaniu tematu i podejmowaniu decyzji dotyczących wyboru rozwiązań chmurowych ma dział IT (49% odpowiedzi). W blisko co trzeciej firmie jest to zarząd firmy. Aż w 88% firm zatrudniających od 151 do 500 pracowników to dział IT jest motorem napędowym chmurowych zmian. 66% ankietowanych największych organizacji (zatrudniających od 1001 do 2000 pracowników i więcej) również wykazuje silną decyzyjność działów informatycznych w zakresie doboru technologii i zmian modelu IT.

Co z innymi działami? To ważne pytanie, szczególnie w kontekście coraz częstszego przejmowania inicjatywy zmian przez inne jednostki organizacyjne. W firmach zatrudniających od 51 do 150 pracowników inicjatorami zmian są działy operacyjne (44%). Taki wynik można rozumieć dwojako. Być może w mniejszych, zwinniejszych organizacjach potrzeba zmiany modelu chmurowego, komunikowana i inicjowana przez inne niż IT działy jest wynikiem zmiany modelu całego przedsiębiorstwa, w którym IT jest ściśle skorelowane z podstawowa działalnością firmy. Albo też jest to przykład niepokojącego zjawiska shadow IT i inicjowane przez działy operacyjne zmiany robione są poza wiedzą kompetencyjnego działu IT.

Nie powtarzajmy błędów z przeszłości#

Czy polskie firmy, w szczególności z sektora enterprise, mają wystarczającą wiedzę i kompetencje, by w pełni korzystać z rozwiązań chmurowych? Oczywiście, każda organizacja w ten czy inny sposób korzysta z chmury, choćby poprzez pocztę firmową, ale mowa tu o realizacji ważnych procesów biznesowych na bazie danych i aplikacji przechowywanych w chmurze publicznej. O to m.in. pytaliśmy ekspertów z rynku chmurowego, którzy przyjęli zaproszenie do redakcyjnej debaty na temat wyzwań i szans dla rozwiązań chmurowych w Polsce. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele dostawców chmury, wieloletni praktycy, którzy podzielili się swoim punktem widzenia rynku polskiego, budowanym na podstawie rozmów z klientami enterprise.

Jak zauważył Jan Kleczkowski, dyrektor sprzedaży Microsoft Azure, rozmowę o chmurze dojrzałe przedsiębiorstwo musi zacząć od opracowania strategii wejścia w rozwiązania chmurowe. „Chcemy, by klienci korzystali z chmury w sposób ustrukturyzowany, a nie ad hoc. Takie podejście rodziło kilka lat temu szereg problemów. Dlatego dobrze, jeśli klienci budują strategię, zanim wejdą w rozwiązania chmurowe. Jeśli uzyskują wiedzę, jak przeprowadzić ten proces, jak zbudować odpowiednie zarządzanie chmurą, jak kontrolować jej koszty, wreszcie jak zbudować czy przebudować swoją organizację, ponieważ wejście w chmurę to poważna zmiana kulturowa” – wyliczał. „Świadoma organizacja potrzebuje opracowanej strategii jako pierwszego kroku do wejścia w chmurę z sukcesem” – dodał przedstawiciel Microsoftu.

„Zasadne jest tu pytanie, czy organizacja chce wszystko trzymać w chmurze. Wydaje mi się, że dziś każdy w jakiś sposób korzysta z chmury, Office 365 utorował tę drogę, ale czy strategie wejścia zakładają przeniesienie całości czy większości zasobów?” – zastanawiał się Paweł Wojciechowski, Business Development Manager, Fortinet. „Moje doświadczenie jest takie, że niektóre firmy kupują chmurę, za jej pomocą budują własne aplikacje, a po testach zewnętrznych liczą, czy czasem nie warto jednak trzymać ich u siebie w modelu on-premise” – mówił.

Sam proces migracji rodzi wiele pytań. Co można przenieść, co zostawić u siebie? Które dane mają ograniczenia regulacyjne, wreszcie – jak dokonać migracji: własnymi siłami, przez integratora? Jak w całym procesie będzie wspierać nas dostawca? Wreszcie, co firmy zamierzają za pomocą chmury osiągnąć? Nie chodzi tu jedynie o strategię migracji zasobów do chmury, ale określenie, czym chmura ma być dla organizacji, jak ma ją zmieniać, jak wspierać cyfrową transformację. Według Piotra Kościelnego, dyrektora sprzedaży Oktawave, chmura nie może być traktowana jako impuls zmian, ponieważ jest ich komponentem. „Chmura jest elementem transformacji cyfrowej” – podkreślił.

„Dlatego ważne jest, by nie tylko przygotować dokument strategii wejścia w chmurę, ale też wyraźnie określić, kto potem chmurą i procesami będzie zarządzał, by uniknąć wymienionych wcześniej sytuacji” – stwierdził Marcin Zmaczyński, dyrektor sprzedaży Aruba Cloud. „Już na początku muszą być ustalane reguły korzystania z chmury” – dodał.

„Jeśli dziś transformujemy firmę za pomocą chmury, musimy mieć świadomość, że przenosimy odpowiedzialność za swój biznes do tego elementu. Tak dziś trzeba myśleć strategicznie w odniesieniu do cloud computingu” – dodał Robert Paszkiewicz, dyrektor sprzedaży i marketingu OVHCloud. Eksperci są zgodni co do jednego: bez opracowania strategii migracja do chmury może być skazana na trudności, a nawet na porażkę.

Globalni dostawcy nadal najpopularniejsi

Jakich dostawców chmury wybierają polskie firmy? Trzech najbardziej znanych i popularnych na świecie. Najpopularniejszym dostawcą chmury (wg pytania z możliwością wielokrotnego wyboru odpowiedzi) jest Microsoft z 31% wskazań. Kolejni dwaj to Google i Amazon Web Services. Inni dostawcy otrzymali jednocyfrowe wskazania. W tym zestawieniu brakuje lidera rynku azjatyckiego (Alibaba), ponieważ poza jednostkowym przypadkiem wśród ankietowanych jest on praktycznie nieobecny.

Organizacje wskazały główne czynniki wpływające na wybór dostawcy. Najważniejsze to: znajomość i wiarygodność marki (25% odpowiedzi), kompetencje własnych pracowników i znajomość danej technologii (24%) oraz gotowość dostawcy do spełnienia wymogów regulacyjnych (22%).

35% badanych odpowiedziało, że chmurę obliczeniową wykorzystuje głównie do wsparcia istniejących procesów biznesowych. 27% ankietowanych za pomocą chmury poszerza swoje zasoby IT, a także wykorzystuje chmurę do backupu i realizacji polityki disaster recovery. 20% badanych używa chmury do budowania i testowania nowych aplikacji i modeli biznesowych.

Rośnie znaczenie chmur hybrydowych i prywatnych

Choć ankietowane firmy w większości wskazują na wykorzystywanie przez nich modelu chmury publicznej (44%), to po 27% wskazań uzyskały chmura prywatna i hybrydowa. Wybór tej ostatniej nie jest związany z wielkością organizacji, tu decydują raczej inne czynniki, np. regulacje, użycie starszych aplikacji czy przetwarzanie wrażliwych danych.

W ubiegłorocznym badaniu „Chmura obliczeniowa w polskich firmach” odnotowaliśmy globalny wzrost zainteresowania chmurami prywatnymi i hybrydowymi, mierzony preferencjami zakupowymi. Przypomnijmy, że wg danych IDC segment przełączników sieciowych zanotowałw 2018 r. 87-proc. wzrost wartości, a to kluczowy element infrastruktury IT w budowie firmowych chmur prywatnych. Odnotowaliśmy również wzrost sprzedaży rozwiązań konwergentnych i zintegrowanych, a także fakt, że nawet kilkanaście procent budżetów przeznaczanych jest na serwery oraz pamięci masowe.

Chmura wspiera procesy w firmie

35% badanych wskazało, że chmurę obliczeniową wykorzystuje głównie do wsparcia istniejących procesów biznesowych, takich jak obsługa klientów czy zarządzanie zasobami przedsiębiorstwa. 27% ankietowanych za pomocą chmury poszerza swoje zasoby IT, tj. zwiększa dostępną moc obliczeniową, pamięć, a także wykorzystuje chmurę do backupu i realizacji polityki disaster recovery. 20% badanych używa chmury do budowania i testowania nowych aplikacji i modeli biznesowych.

SaaS, Paas czy Iaas?

Ankietowane firmy w większości korzystają z chmury obliczeniowej w modelu Software as a Service (45%). 30% organizacji sięga po Platform as a Service, a 18% korzysta z modelu Infrastructure as a Service. W ubiegłorocznym badaniu drugą najczęstszą odpowiedzią był model IaaS.

Deklaracje wszystkich ankietowanych odnośnie do wykorzystania modelu SaaS (45%) pokrywają się z deklaracjami firm zatrudniających od 1 do 50 oraz od 51 do 150 pracowników (odpowiednio 44% i 43%). Znacznie wyższe wykorzystanie tego modelu chmury deklarują firmy zatrudniające od 151 do 500 pracowników (67%).

Chmura obliczeniowa w Polsce – badanie „Computerworlda”

Największe obawy i faktyczne wyzwania

Adaptacja chmury obliczeniowej wiąże się wciąż z obawami ze strony przedsiębiorstw. W pytaniu o najczęstsze obawy, jakie występowały przed migracją do chmury, przedsiębiorcy wskazywali: bezpieczeństwo oraz opłacalność przedsięwzięcia i zwrot z inwestycji (po 20% odpowiedzi), sprostanie wymogom regulacyjnym i prawnym (18%), a także wydajność rozwiązań chmurowych (14%).

Ankietowanym zadano również pytanie o obawy, które faktycznie się sprawdziły. Na pierwszym miejscu przedsiębiorcy wymienili: opłacalność przedsięwzięcia (19%), kompetencje chmurowe wśród własnych pracowników i wydajność rozwiązań (po 18%) oraz bezpieczeństwo (17%).

Z tych firm, których obawą było bezpieczeństwo, 28% wskazało, że faktycznie ta obawa się potwierdziła. Jednocześnie ta grupa realnie doświadczyła niedostatków kompetencji chmurowych w swoich organizacjach oraz niezadowalającej opłacalności wdrożenia (po 19% wskazań). Wśród firm, które wskazywały jako obawę opłacalność przedsięwzięcia, 24% potwierdziło ten fakt. Co ciekawe, obawy firm dotyczące wymogów regulacyjnych potwierdziły się dla tej grupy w 17% odpowiedzi, zaś więcej wskazań uzyskała opłacalność przedsięwzięcia.

Wymierne korzyści z cloud computingu

Organizacje, które wdrożyły chmurę, odczuwają wyraźną poprawę wielu parametrów i realne korzyści wynikające z tego modelu IT. Najczęściej wskazywane były: poprawa elastyczności i zwiększona skalowalność zasobów (17% odpowiedzi w pytaniu z możliwością wielokrotnego wyboru), poprawa dostępności i ciągłości biznesu (12%), przesunięcie wydatków na IT z modelu CAPEX na rzecz

OPEX (10%).

Zarządy nie boją się wydatków na chmurę

36% badanych organizacji przeznacza na rozwiązania chmurowe nie więcej niż 5% swojego budżetu IT, zaś 22% mniej niż 15%. Aż 15% ankietowanych nie potrafi określić wysokości budżetu chmurowego.

Czy decyzyjność poszczególnych działów w związku z inwestycjami w chmurę wpływa na wysokość przeznaczanego budżetu? Z odpowiedzi ankietowanych firm wynika, że jeśli o inwestycjach w chmurę decyduje dział IT, to najczęściej jest to budżet nie większy niż 5% całości budżetu na IT (43% odpowiedzi).

W 24% firm, w których decyzje inwestycyjne podejmuje zarząd, również budżet na chmurę nie jest większy niż 5%. Ale jednocześnie 38% z nich przeznacza nawet 1/4 budżetu IT na chmurę (z tej grupy aż 55% przygotowało sobie wcześniej szczegółowy plan migracji do chmury. W grupie firm wydających najwięcej na chmurę połowa z nich posiada dwie lub trzy chmury, z których przynajmniej jedna nie należy do globalnej trójki dostawców.

„Chmura obliczeniowa w Polsce 2020” – o badaniu

Badanie zostało przeprowadzone w drugiej połowie marca 2020 roku metodą CAWI (ankieta internetowa). Wzięli w nim udział przedstawiciele ponad 100 polskich przedsiębiorstw, z czego 58% to organizacje zatrudniające do 80 pracowników, 35% wszystkich ankietowanych firm to przedstawiciele sektora IT, 10% – organizacje związane z rynkiem szkoleń i edukacją, a 9% z szeroko pojętą administracją.


TOP 200