Częstochowa głosowała elektronicznie

Częstochowski Urząd Miasta przeprowadził głosowanie z użyciem specjalizowanych maszyn holenderskiej firmy Nedap. Mieszkańcy mogli oceniać pracę miejskich urzędników.

Głosowanie miało charakter pilotażowy. Do jego przeprowadzenia użyto po raz pierwszy w Polsce maszyn wyborczych stosowanych podczas głosowania w Stanach Zjednoczonych, Holandii, Francji, Irlandii, Wielkiej Brytanii. Urządzenia zostały wykorzystane do przeprowadzenia wśród mieszkańców badania na temat oceny działalności częstochowskiego Urzędu Miasta.

Głosowanie było obsługiwane przez pięć maszyn holenderskiej firmy Nedap. Mogą obsługiwać różne typy wyborów: w systemie proporcjonalnym, większościowym, mieszanym, referenda, ankiety, sondaże. Oferują 1116 możliwych do zaprogramowania pozycji (36 kolumn w 31 rzędach). Dają możliwość oddania więcej niż jednego głosu w krajach, gdzie prawo na to pozwala, a także przyznawania punktów kandydatom, skalowania swoich wyborów, przeprowadzania pięciu głosowań różnego typu jednocześnie. Pozwalają na zachowanie anonimowości, gdyż wszystkie wybory pokazują się na ekranie, który widzi tylko głosujący. Jeżeli popełni on błąd, dokonując np. dwóch wyborów gdy ordynacja zezwala na jeden, otrzymuje informację zwrotną oraz pytanie, czy chce oddać głos nieważny. Podobnie jest w przypadku, gdy głosujący oddaje głos pusty.

Maszyny mieszczą się w dużej płaskiej walizce. Ich montaż trwa kilka minut. Mogą mieć moduł pamięci i panel kontrolny, a także ekran, na którym pokazują się instrukcje i informacje zwrotne. Dla potrzeb osób niewidomych mogą zostać wyposażone w pliki dźwiękowe MP3 oraz oznaczenia Braila. Obsługa może być wielojęzyczna.

Wyniki wyborów czy sondaży są gotowe w dwie minuty po przeprowadzeniu głosowania. Zdaniem producenta maszyn, nie ma możliwości ingerencji w wynik głosowania. Nie pracują one bowiem w sieci, nie są z sobą połączone i nie ma dostępu do zawartych w nich danych. Po zakończeniu wyborów czy sondażu moduły pamięci z poszczególnych maszyn są wyjmowane i podłączane do specjalnego systemu, w którym następuje sczytywanie i sumowane danych. Po dwóch minutach dostępne są szczegółowe wyniki oraz informacje dotyczące zarówno frekwencji, jak i liczby głosujących, liczby głosów ważnych i nieważnych, rozkładu wyników itp.
Pierwsze głosowanie w Holandii przy użyciu maszyny wyborczej firmy Nedap odbyło się w 1967 roku w wyborach do Parlamentu. W wyborach w 1994 roku zastosowano już maszyny trzeciej generacji. Dzisiaj działają one w kilku krajach, m.in. w Holandii, Francji oraz pilotażowych głosowaniach w Wielkiej Brytanii. W 2000 roku zaprojektowana została specjalna maszyna dla Stanów Zjednoczonych, w której pojawiła się m.in. możliwość wpisania własnych propozycji wyborczych.

W Polsce nie ma obecnie prawnych możliwości stosowania takich maszyn podczas wyborów parlamentarnych lub samorządowych. Urząd Miasta Częstochowy posłużył się nimi w celu promowania wśród mieszkańców tej formy głosowania i przekonania ich, że jest ona dużo sprawniejsza, szybsza, wygodniejsza, a w dłuższej perspektywie również tańsza.

W lutym br. jedna z tych maszyn była prezentowana na konferencji Computerworld "Państwo w mikro- i makroskali". Była użyta do przeprowadzenia ankiety wśród uczestników konferencji.