e-Deklaracje pod znakiem zapytania?

Po raz kolejny w Ministerstwie Finansów wygrywają układy i układziki. Tym razem ich ofiarą padł Grzegorz Fiuk, dyrektor Departamentu ds. Informatyzacji Resortu. Po jego dymisji należy obawiać się o dalsze losy projektu e-Deklaracje i Systemu Wspomagania Kierownictwa niezbędnego - w planowanej przez rząd - reformie finansów publicznych.

O co chodzi?

Prześledźmy wydarzenia ostatnich tygodni. W Ministerstwie Finansów trwa przetarg na "wykonanie projektu architektury systemu e-Deklaracje". Zgłosiło się sześć konsorcjów, z czego cztery zakwalifikowano do drugiego etapu. Jednocześnie zespół projektowy e-Deklaracji uznał, że tymczasowo powinno się wykorzystać wdrożony i sprawdzony u Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) system przyjmowania danych z banków, kantorów, notariuszy (stworzony przez Comarch w 2003 r.). W ten sposób dopóki nie powstałaby główna aplikacja e-Deklaracji, resort finansów mógłby spełnić wymogi Ustawy o podpisie elektronicznym, której przepisy o przekazywaniu dokumentów drogą elektroniczną wchodzą w życie już 16 sierpnia 2006 r.!

Jednocześnie pojawiają się opinie, że w tym celu lepiej byłoby wykorzystać oprogramowanie PWPW - Technologie Informatyczne, spółki z grupy Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych, powstałej w 2003 r. w ramach pilotażu w II Urzędzie Skarbowym w Krakowie. Wówczas 50 przedsiębiorstw z okolic Krakowa składało deklaracje drogą elektroniczną z wykorzystaniem programu PWPW. W marcu 2003 r. PWPW przedstawiło swój kosztorys na potrzeby komitetu sterującego informatyzacją resortu. Zaproponowało, że w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego sfinansuje przedsięwzięcie szacowane przez Wytwórnię na 90 mln zł (w ciągu czterech lat) w zamian za możliwość pobierania 3 zł od każdego dokumentu przesyłanego przez system.

Oprogramowanie to dopuszcza wyłącznie bezpieczny podpis elektroniczny wystawiony przez PWPW. Natomiast system do obsługi GIIF przyjmuje podpisy wszystkich centrów certyfikujących działających w Polsce. Zgodnie z Ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne "Podmiot publiczny realizujący zadania publiczne przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego [...] zapewnia, aby system teleinformatyczny służący do wymiany danych pomiędzy tym podmiotem a podmiotami niebędącymi organami administracji rządowej [...] spełniał wymóg równego traktowania rozwiązań informatycznych".

Tymczasem Mariusz Andrzejewski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, odpowiedzialny za Departament ds. Informatyzacji oraz Paweł Banaś, podsekretarz stanu w tym resorcie i jednocześnie Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej w Ministerstwie Finansów, Pełnomocnik Rządu do spraw Zwalczania Nieprawidłowości Finansowych na Szkodę Rzeczypospolitej Polskiej lub Unii Europejskiej, Generalny Inspektor Informacji Finansowej - zgodzili się, aby resort finansów wdrożył rozwiązanie PWPW. Jednocześnie 21 marca 2006 r. zwolniono z pracy Grzegorza Fiuka za - uwaga! - niekompetencję. A mówimy wszak o jednym z najbardziej kompetentnych menedżerów informatyki w sektorze publicznym, który jak nikt inny przeszedł całą ścieżkę kariery zawodowej we wszystkich strukturach administracji publicznej: zarówno samorządowej, jak i rządowej. Niestety, Ministerstwo Finansów nie odpowiedziało dotąd na nasze pytania dotyczące opisywanych spraw.

Z naszych ustaleń wynika, że odwołanie Grzegorza Fiuka to forma kary za uniemożliwianie Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych realizacji planu wdrożenia we wszystkich urzędach skarbowych jej aplikacji. PWPW wyceniło swoje rozwiązanie na 1000 zł (kontrakt o wartości, słownie, tysiąc złotych!). Niska cena najprawdopodobniej związana jest z chęcią pozyskania w przyszłości kontraktu na wykonanie głównej aplikacji e-Deklaracje za dziesiątki milionów złotych.

O co chodzi w e-Deklaracjach?

e-Deklaracje obejmą 10 usług elektronicznych. Za najważniejszą należy uznać obsługę deklaracji CIT (podatek od osób prawnych), PIT (podatek od osób fizycznych), VAT, NIP, PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych). System umożliwi przedsiębiorcom dostarczenie do administracji skarbowej deklaracji podatkowych w formie elektronicznej, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie Ordynacja podatkowa i w przepisach wykonawczych do ustaw podatkowych.

***
Więcej o projektach prowadzonych w Ministerstwie Finansów napiszemy w przyszłym wydaniu tygodnika Computerworld (nr 14/2006). Opublikujemy także rozmowę z Grzegorzem Fiukiem, byłym dyrektorem Departamentu ds. Informatyzacji Resortu Finansów.