Wyłączono ostatni komputer Odra w Polsce!

Subskrybuj RSS A A A
03 maja 2010 11:59
Adam Urbanek

TAGI: komputery Odra; Elwro; PKP; historia IT

30 kwietnia br. o godz. 22.00, w Ośrodku Informatyki w Lublinie Oddziale Spółki PKP, zakończyła się eksploatacja ostatniego komputerowego systemu teleprzetwarzania, funkcjonującego na bazie procesorów Odra 1305.

Oficjalne odłączenie dwumaszynowego zestawu od sieci zasilającej nastąpiło 1 maja, czyli dokładnie po 34 latach, trzyzmianowej, ciągłej pracy na jednej z największych w Polsce stacji rozrządowych dla ruchu towarowego PKP! Dalszy los całkowicie sprawnych jeszcze procesorów Odra 1305 nadal pozostaje nieznany.

Operacja wyłączenia systemu Odra 1300 zamknęła pewną epokę komputeryzacji kraju - prowadzonej w Polsce od końca lat 60., głównie za pośrednictwem dużych komputerów typu mainframe - dostarczanych przez prawie pół wieku przez wrocławskiego producenta maszyn cyfrowych ELWRO. Według dostępnych dzisiaj danych, był to ostatni taki system komputerowy z centralnym procesorem trzeciej generacji (czyli zrealizowany na układach scalonych), które to zestawy w tamtych latach były w Polsce podstawą przetwarzania, teleprzetwarzania oraz automatyzacji wielu dziedzin gospodarczych i administracyjnych.

Wytwarzane potokowo przez ELWRO maszyny cyfrowe serii Odra 1300, zgodne programowo i sprzętowo z komputerową serią ICL 1900 brytyjskiego producenta, obejmowały wiele typów procesorów, dostosowanych do realizacji różnych aplikacji i zadań. Według dzisiaj dostępnych danych archiwalnych, produkcja komputerów serii Odra 1300 wyniosła w latach 70. i 80. co najmniej 738 kompletnych zestawów komputerowych dostarczanych przez ELWRO.

Znaczącym odbiorcą kilkudziesięciu systemów serii Odra 1300 w tamtych latach był resort kolejnictwa, który ukierunkował swe aplikacje na dostępne w kraju zestawy komputerowe Odra 1325 i Odra 1305, instalowane sukcesywnie w kilkunastu regionalnych ośrodkach kolejowych - w celu usprawniania przepływu informacji oraz ich przetwarzania. Przez kilkadziesiąt lat dwumaszynowe zestawy tej serii służyły nie tylko do zarządzania i optymalizacji taboru kolejowego, ale przede wszystkim do automatyzacji procesów przebiegających on-line na stacjach rozrządowych w największych nastawniach głównych węzłów kolejowych kraju. Te cechy w tamtych latach były po prostu bezcenne, jako że o komputerach osobistych czy terminalach klasy PC nikt wtedy jeszcze nie słyszał.

Odra 1305Odra 1305

Początkowo komputery te wykorzystywano jedynie do przetwarzania wsadowego (off-line) w programach napisanych specjalnie dla WDOKP, ale wkrótce wykształciły się bardziej zaawansowane potrzeby sterowania w czasie rzeczywistym (on-line), z teleprzetwarzaniem w nowatorskim Systemie Kierowania Pracą Stacji. Zapotrzebowanie na teleprzetwarzanie poprzez lokalny multiplekser MPX-325 dołączony do procesora oraz urządzenia liniowe klasy UPD 305-8/5 z modemami o szybkości 1200 Bd, szybko przekroczyło możliwości urządzeń przesyłowych produkowanych przez ELWRO (do 20 portów liniowych).Ta sytuacja zmusiła PKP do opracowania we własnym zakresie projektu rozbudowy MPX z 20 do 40 linii. O intensywności eksploatacyjnej systemu SKPS najlepiej świadczy fakt, że w krótkim okresie czasu również wszystkie dodatkowe linie komunikacyjne (czyli łącza telefoniczne) zostały szybko wykorzystane w 100%.

1  2  dalej »

Oceń artykuł

średnio: 4.8 liczba ocen: 4

Komentarze (17)

~adamu

08-05-2010 11:39

Niestety WillWroc ma stare i nieprawdziwe już informacje, które wprowadzają zamieszanie. Zdwojony zestaw komputerowy Odra 1305,przeznaczony do teleprzetwarzania z multiplekserem MPX 325 został oficjalnie wyłączony 30 kwietnia 2010 na stacji Wrocław-Brochów. Według mej wiedzy był on przedostatnim systemem z serii komputerów Odra 1300 (jako Odra 1305), wyłączonym po 24 latach pracy,a na miesiąc przed podobnym zestawem działającym przez 34 lata na towarowej stcji rozrządowej Lublin-Tatary.

~badger44

07-05-2010 11:24

do `qwerty Jak widać te błędne decyzje zaowocowały stabilną i wydajną pracą przez kilkadziestiąt lat. Należy czytać ze zrozumieniem - żadne inne rozwiązanie nie oferowało i do dziś nie oferuje tak krótkich czasów odpowiedzi.

~ktośtam

06-05-2010 11:49

Kilka lat temu byłem w dawnych zakładach Jelcza (grupa Zasada) gdzie pokazywano mi "babcię" - czyli działającą od 1975 r. maszynę IBMa.

~Ynformatyk

05-05-2010 18:54

Nie ma co się nadymać. Odra już w swoich czasach była przestarzałą maszyną. K202 to było coś co mogło świat podbić, ale było za dobre, zbyt mało ludzi miało pracę przy produkcji, nie wymagało dyżuru elektronika 24h itp. Radzę również popytać w USA o stare mainframy, podejrzewam że 34 lata nie jest rekordem na skalę światową.

~autor

05-05-2010 13:01

Niestety WiliWrocl ma niesprawdzone, a ponadto informacje nieprawdziwe - wprowadzajace zamieszanie. Zdwojony system teleprzetwarzania na stacji PKP Wrocław Brochów, również operujący w systemie SKPS na procesorze Odra 1305, wyłączono z eksploatacji ponad miesiąc temu. Został on odłączony od sieci 1 kwietnia 2010 r. przed południem Ta sytuacja nie wyklucza, że jeszcze gdzieś w kraju funkcjonuje podobny system w kolejnictwie. Autor.

~WillWrocl

05-05-2010 10:12

Artykuł ciekawy, jednak należy sprostować informację o tym, że "wyłączono ostatni komputer Odra w Polsce", otóż na stacji PKP Wrocław-Brochów Odra działa do dzisiaj - sprawdzone u źródła :). Polecam playliste: [[http://www.youtube.com/view_play_list?p=07C75061FBFCCBCE]]

przemyslaw.kapalka

05-05-2010 09:40

Czy to na pewno ostatnia Odra? Już kilka lat temu uroczyście ogłaszano wycofanie ostatniej Odry w Polsce (fakt, nie robił tego CW tylko GW). Wiem, że jeszcze niedawno działała Odra w ośrodku kolejowym w Ostródzie. Nie wiem, czy jeszcze działa, ale sugerowałbym to sprawdzić.

~AtariRules

05-05-2010 08:48

Ale czemu na złom? :( A może na Wawel? :D

~obserwator

05-05-2010 03:32

Drogi Qwerty, jako osobnik młody zapewne nie możesz wiedzieć, że klony PDP-11 miały się w Polsce i całym RWPG całkiem nieźle. Duże PDP-11 zerżnięto i produkowano jako rodzinę SM (SM-4), a małe, LSI-11, jako MERA-60. Było tego całkiem sporo jak na owe czasy i naprawdę zrobiono na tej linii wiele użytecznych aplikacji. Produkcją MERY-60 zajmował się katowicki MERA-STER, a projektowaniem modułów elektronicznych (poza procesorami, dostarczanymi przez towarzyszy radzieckich) też katowicki Instytut Systemów Sterowania. To tak dla przechowania śladu pamięci o tych czasach.

~Tylko Linux!

05-05-2010 02:24

Ciekawe czy komputer pod Window$ moglby pracowac 34 lata ;)) Pozdrawiam wszystkich Tylko Linux!

~bibs

05-05-2010 01:10

Ale podobno jest jeszcze jedna Odra, która działa do dziś! Na bocznicy na Brochowie we Wrocławiu! Można to jakoś sprawdzić? Całkiem niedawno mówili o tym w wydaniu wiadomości regionalnych na TVP 3. No chyba że ją już wyłączyli wcześniej trochę niż opisaną w artykule.

~gimel

05-05-2010 00:10

spróbować wpisać ten rekord do księgi Guinessa, to się dowiemy czy nie ma gdzieś starszej Odry

~qwerty

04-05-2010 15:35

Niestety, w Polsce "postawiono" w czasach niechlubnej RWPG na duze maszyny typu mainframe, niszczono koncepcje rozwoju systemów typu "mini" (vide przypadek śp. J. Karpińskiego). Z dwojga złego lepsza Odra od sowieckich RIAD-ów (klon IBM 360/370), ale szkoda że nie poszliśmy w technolgię mini, choćby i klonując serie PDP, skoro własnej myśli technicznej nie starczyło. Ale te błędne decyzje naukowych (naukawych) lunimarzy dziś zasłużonych profesorow od informatyki mszczą się po latach ... nawet i dziś.

~Rozgwizd

04-05-2010 13:19

Chciałoby się powiedzieć, że to nie pierwsza, ani ostatnia Odra wyłączana szumnie jako ostatnia na przestrzeni ostatnich kilku lat. Tylko, tym razem, to już pewnie faktycznie ostatnia sztuka. Dlatego, koniecznie należy o nią zadbać i przenieść do muzeum, bo jest co pokazywać i o czym opowiadać. Może niekoniecznie do Muzeum Techniki w PKiN, w Warszawie... Może lepiej do Muzeum Kolejnictwa? W końcu opisywany egzemplarz wspierał pracę kolei. Na pewno ktoś mądry zadba o to, aby Odra trafiła we właściwe miejsce. Inaczej być nie może :)

~Midmere

04-05-2010 12:03

a nie można miast na złom oddać do jakiegoś muzeum?

~Słonik

04-05-2010 11:38

Artykuł na miarę XXI w. Szkoda, że jak napisał autor - "pójdzie na złom". Taki (działający) zabytek powinien zostać (przez nasze państwo) objęty ochroną i zachowany dla przyszłych pokoleń jako przejaw trwałości polskiego przemysłu informatycznego (jaki by on nie był). Jest tego wart.

~Gość

04-05-2010 09:27

świetny tekst - a tak na marginesie - ciekawe, który z współczesnych komputerów będzie jeszcze działał za 34 lata? Zainteresownaym tym tematem polecam artykuł (z filmem) na: [[http://dcserwis.pl/content/odra]]


Najnowsze

Garść rad dla roztropnego szefa IT

Trudne czasy w gospodarce to okres, kiedy szczególnego znaczenia nabiera hasło: Jak cię widza, tak cię piszą. Osłabienie rynku przekłada się na oszczędności w przedsiębiorstwie, a oszczędności najłatwiej szukać w działach, które, w opinii zarządu, nie są bezpośrednio związane z prowadzoną działalnością - czyli również w dziale IT.

Biznes decyduje o inwestycjach w IT

Decyzje dotyczące projektów IT coraz częściej podejmują kierownicy działów biznesowych, bezpośredni beneficjenci wdrożeń. Rolą CIO jest wsparcie merytoryczne realizacji projektu.

Jak powinna wyglądać serwerownia od środka

Przedstawiamy szczegóły zapewnienia bezpieczeństwa serwerowni wewnątrz budynku.

Pierwsza odsłona spotkania innowatorów

Polskim, innowacyjnym firmom technologicznym brakuje platformy współpracy i wymiany doświadczeń. Tę lukę próbuje wypełnić łódzka firma Ericpol.

Blokowanie internetu przeciwko blokowaniu internetu

Atak na serwery rządowe pod pretekstem walki z porozumieniem ACTA to marna strategia walki o otwartość informacyjną. Rząd musi się zastanawiać, jak się zabezpieczyć przed hakerami.

Koniec ery nieograniczonego dostępu do Internetu

Taką zmianę może przynieść nadchodzące 12 miesięcy. Dostawcy usług będą musieli wprowadzać ograniczenia by zapewnić ciągłość usług - wynika z raportu "TMT Predictions 2012" zawierającego przewidywania dla sektora Technologii, Mediów i Telekomunikacji, przygotowanego przez firmę doradczą Deloitte.

Hakerzy uderzą z niezwykłą siłą

Rok 2012 przynosi nowe zagrożenia. Hakerzy oferują ataki na zamówienie, wirusy infekują automatykę przemysłową. Cyberprzestępcy wykorzystują luki w zabezpieczeniach samych urządzeń, a nie programów.

Rekomendacje


Serwisy IDG - Warunki obsługi - Kontakt - Redakcja - Regulamin - O nas - Polityka prywatności - Serwis zgodny z ASME
Reklama - Licencjonowanie treści
Computerworld Polska i Computerworld Polska online są znakami towarowymi IDG Poland SA.
© Copyright 2012 International Data Group Poland S.A. 04-204 Warszawa ul. Jordanowska 12 tel.(+4822)321-78-00 fax(+4822)321-78-88