Skąd pieniądze na badania i rozwój?

Strategia Unii Europejskiej do 2020 r. zakłada, że gospodarka jej członków ma być bardziej innowacyjna, oparta na wiedzy. W Polsce zaś pieniądze na R&D się skończyły.

Komisja Europejska ogłosiła plan rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej na najbliższą dekadę. Przygotowywana nowa strategia UE2020 ma zwiększyć zatrudnienie i wzrost gospodarczy w Europie, koncentrując się na inwestycjach w badania i innowację, tzw. zieloną gospodarkę, opartą na wiedzy. "Nasz wskaźnik wzrostu nie jest wystarczająco wysoki, aby utrzymać nasz model socjalny. Musimy działać, aby pomóc zachować nasz model życia europejskiego" - napisał Herman Van Rompuy, szef Rady Europejskiej w liście do przywódców.

Celem nowej strategii - według projektu KE - jest m.in. zwiększenie zatrudnienia z obecnych 69% do 75% zawodowo czynnych do 2020 roku, zwiększenie do 40% (z 31%) liczby 30-latków z wyższym wykształceniem, a także osiągnięcie bardzo ambitnych celów związanych z gospodarką niskoemisyjną. Jak podkreślał Jose Manuel Barroso, szef KE musimy stworzyć nowy model gospodarczy oparty na wiedzy. W tym celu nakłady na R&D mają wzrosnąć do 4% unijnego PKB rocznie, czyli ponad 500 mld euro. Tyle oficjalnych informacji o nowej strategii "lizbońskiej".

Zawieszone dotacje na R&D

W Polsce nakłady na badania i rozwój są zdecydowanie za małe. Jest to mniej niż 1% PKB, przy średniej unijnej na poziomie 1,9%. Stąd komentarze - po ogłoszeniu Strategii UE2020 - jednoznacznie sugerowały, że Polska w planie krajowym, który ma powstać do końca tego roku, na pewno nie zobowiąże się do inwestycji w badania i rozwój na poziomie 4% PKB. Byłoby to również o tyle trudne, że w naszym kraju środki na B+R są w ostatnim czasie ograniczane, a nie zwiększane.

Ostatnio Polska Agencja Rozwoju i Przedsiębiorczości zawiesiła możliwość ubiegania się o dotacje na projekty R&D. Pisaliśmy o tym już na początku marca. Skończyły się bowiem pieniądze na przygotowanie do wdrożenia i wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowy - Program Operacyjny - Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.1. PARP ma co prawda jeszcze środki na same badania - Program Operacyjny - Innowacyjna Gospodarka Działanie 1.4. Jednak z powodu, że wnioski o dotacje składa się do działań 1.4 i 4.1 łącznie, dostępne fundusze zostały zablokowane.

Ostatnio Polska Agencja Rozwoju i Przedsiębiorczości zawiesiła nabór wniosków o dofinansowanie na termin wiosenny. Skończyły się bowiem pieniądze na przygotowanie do wdrożenia i wdrożenie wyników prac B+R, tj. na komponent inwestycyjny pozwalający beneficjentom na wprowadzenie do produkcji nowo opracowanych produków (Program Operacyjny - Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.1). I mimo, że Agencja ma jeszcze środki na same badania (Program Operacyjny - Innowacyjna Gospodarka Działanie 1.4), to przez to, że aplikuje się do tych działań łącznie, uruchomienie kolejnych konkursów, ze względu na przygotowanie nowej dokumentacji, będzie odsunięte w czasie. Działanie 1.4 będzie najprawdopodobniej uruchomione jesienią lecz z możliwością uzyskania wsparcia jedynie na prace badawcze bez możliwości dofinansowania wdrożenia wyników. "Środki przeznaczone na badania i rozwój z całą pewnością zostaną jednak wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem" - zapewniają przedstawiciele PARP.