Skąd pieniądze na badania i rozwój?

Strategia Unii Europejskiej do 2020 r. zakłada, że gospodarka jej członków ma być bardziej innowacyjna, oparta na wiedzy. W Polsce zaś pieniądze na R&D się skończyły.

Komisja Europejska ogłosiła plan rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej na najbliższą dekadę. Przygotowywana nowa strategia UE2020 ma zwiększyć zatrudnienie i wzrost gospodarczy w Europie, koncentrując się na inwestycjach w badania i innowację, tzw. zieloną gospodarkę, opartą na wiedzy. "Nasz wskaźnik wzrostu nie jest wystarczająco wysoki, aby utrzymać nasz model socjalny. Musimy działać, aby pomóc zachować nasz model życia europejskiego" - napisał Herman Van Rompuy, szef Rady Europejskiej w liście do przywódców.

Polecamy także:

Koniec wyścigu i kolejek społecznych po dotacje PARP o aferze, jaka wybuchła wokół sposobu przyznawania przez PARP funduszy w ramach działania POIG, z zasad naboru wniosków usunięte zostanie kryterium czasu złożenia wniosku. Polska e-innowacyjna nuda. Aż 15 ze 161 projektów zgłoszonych do PARP - w ramach działania 4.4. POIG - dotyczyło wdrożenia "nowatorskiej technologii transmisji danych HSPA+/Evolved HSPA/4G/LTE". Ile w tym polskiej myśli technicznej?

Celem nowej strategii - według projektu KE - jest m.in. zwiększenie zatrudnienia z obecnych 69% do 75% zawodowo czynnych do 2020 roku, zwiększenie do 40% (z 31%) liczby 30-latków z wyższym wykształceniem, a także osiągnięcie bardzo ambitnych celów związanych z gospodarką niskoemisyjną. Jak podkreślał Jose Manuel Barroso, szef KE musimy stworzyć nowy model gospodarczy oparty na wiedzy. W tym celu nakłady na R&D mają wzrosnąć do 4% unijnego PKB rocznie, czyli ponad 500 mld euro. Tyle oficjalnych informacji o nowej strategii "lizbońskiej".

Zawieszone dotacje na R&D

W Polsce nakłady na badania i rozwój są zdecydowanie za małe. Jest to mniej niż 1% PKB, przy średniej unijnej na poziomie 1,9%. Stąd komentarze - po ogłoszeniu Strategii UE2020 - jednoznacznie sugerowały, że Polska w planie krajowym, który ma powstać do końca tego roku, na pewno nie zobowiąże się do inwestycji w badania i rozwój na poziomie 4% PKB. Byłoby to również o tyle trudne, że w naszym kraju środki na B+R są w ostatnim czasie ograniczane, a nie zwiększane.

Polska zabiega, aby w Strategii UE2020 znalazły się też inne cele, ważne z punktu widzenia nowych, unijnych państw, jak spójność, zakończenie budowy rynku wewnętrznego, czy budowa infrastruktury. Jeśli dla innych celem jest redukcja emisji CO2 przez samochody, dla Polski priorytetem wciąż jest zmniejszenie liczby wypadków samochodowych na drogach, co wymaga inwestycji w infrastrukturę - tłumaczy minister ds. europejskich Mikołaj Dowgielewicz.

Ostatnio Polska Agencja Rozwoju i Przedsiębiorczości zawiesiła możliwość ubiegania się o dotacje na projekty R&D. Pisaliśmy o tym już na początku marca. Skończyły się bowiem pieniądze na przygotowanie do wdrożenia i wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowy - Program Operacyjny - Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.1. PARP ma co prawda jeszcze środki na same badania - Program Operacyjny - Innowacyjna Gospodarka Działanie 1.4. Jednak z powodu, że wnioski o dotacje składa się do działań 1.4 i 4.1 łącznie, dostępne fundusze zostały zablokowane.

Ostatnio Polska Agencja Rozwoju i Przedsiębiorczości zawiesiła nabór wniosków o dofinansowanie na termin wiosenny. Skończyły się bowiem pieniądze na przygotowanie do wdrożenia i wdrożenie wyników prac B+R, tj. na komponent inwestycyjny pozwalający beneficjentom na wprowadzenie do produkcji nowo opracowanych produków (Program Operacyjny - Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.1). I mimo, że Agencja ma jeszcze środki na same badania (Program Operacyjny - Innowacyjna Gospodarka Działanie 1.4), to przez to, że aplikuje się do tych działań łącznie, uruchomienie kolejnych konkursów, ze względu na przygotowanie nowej dokumentacji, będzie odsunięte w czasie. Działanie 1.4 będzie najprawdopodobniej uruchomione jesienią lecz z możliwością uzyskania wsparcia jedynie na prace badawcze bez możliwości dofinansowania wdrożenia wyników. "Środki przeznaczone na badania i rozwój z całą pewnością zostaną jednak wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem" - zapewniają przedstawiciele PARP.